Το Ηνωμένο Βασίλειο προωθεί νέους κανόνες για τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, με στόχο να περιοριστεί η ταχεία διάδοση παράνομου περιεχομένου σε περιόδους κρίσης. Τα μέτρα αφορούν υπηρεσίες όπως το X και το TikTok και προωθούνται από τη βρετανική ρυθμιστική αρχή Ofcom.
Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, οι πλατφόρμες θα πρέπει να διαθέτουν έτοιμο «πρωτόκολλο κρίσης», το οποίο θα ενεργοποιείται όταν καταγράφεται απότομη αύξηση επικίνδυνου ή παράνομου περιεχομένου στο διαδίκτυο.
Παράλληλα, θα υποχρεούνται να διατηρούν ειδικό δίαυλο επικοινωνίας με τις αστυνομικές αρχές, ώστε οι υπηρεσίες ασφαλείας να μπορούν να επικοινωνούν άμεσα με τις εταιρείες σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
Η πρωτοβουλία έρχεται μετά τις έντονες ανησυχίες που προκάλεσε η εξάπλωση ψευδών πληροφοριών κατά τη διάρκεια των ταραχών που ξέσπασαν στη Βρετανία το καλοκαίρι του 2024, έπειτα από τη δολοφονία τριών κοριτσιών σε σχολή χορού στο Σάουθπορτ.
Έρευνα κοινοβουλευτικής επιτροπής που ακολούθησε τα γεγονότα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι παραπλανητικά και εμπρηστικά μηνύματα εξαπλώθηκαν με μεγάλη ταχύτητα στα κοινωνικά δίκτυα, ενισχυόμενα σε αρκετές περιπτώσεις από τους αλγόριθμους προώθησης περιεχομένου των ίδιων των πλατφορμών.
Πώς ορίζεται μια «κρίση»
Η επιτροπή είχε εισηγηθεί τη δημιουργία ειδικών διαδικασιών έκτακτης αντιμετώπισης για περιόδους κρίσης, πρόταση που πλέον υιοθετεί η Ofcom στο πλαίσιο των νέων κανονισμών.
Η Ofcom διευκρίνισε ότι ως «κρίση» θα θεωρείται μια έκτακτη κατάσταση κατά την οποία υφίσταται σοβαρή απειλή για τη δημόσια ασφάλεια στο Ηνωμένο Βασίλειο και η οποία συνδέεται με σημαντική αύξηση συγκεκριμένου περιεχομένου στο διαδίκτυο.
Σύμφωνα με τη ρυθμιστική αρχή, σε τέτοιες περιπτώσεις παράνομο περιεχόμενο ή περιεχόμενο επιβλαβές για ανηλίκους μπορεί να εξαπλωθεί με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς, δημιουργώντας κινδύνους που δεν περιορίζονται μόνο στον ψηφιακό χώρο.
Η Ofcom σημειώνει ότι προηγούμενα περιστατικά έχουν δείξει πως άτομα ή ομάδες αξιοποιούν τις πλατφόρμες για την υποκίνηση φυλετικού ή θρησκευτικού μίσους, την εκτόξευση απειλών ή την προτροπή σε βίαιες ενέργειες, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε πραγματικά επεισόδια βίας.
Όπως επισημαίνει, οι συνήθεις διαδικασίες εποπτείας και αφαίρεσης περιεχομένου που εφαρμόζουν οι πλατφόρμες δεν επαρκούν πάντοτε σε συνθήκες κρίσης, όταν ο όγκος των αναρτήσεων αυξάνεται απότομα και η διάδοση πληροφοριών επιταχύνεται.
Το όριο ενεργοποίησης των νέων πρωτοκόλλων θα παραμείνει πάντως υψηλό και θα αφορά κυρίως περιπτώσεις παράνομου περιεχομένου, ενώ τα μέτρα θα τεθούν σε ισχύ αφού εγκριθούν από το βρετανικό κοινοβούλιο.
Η κίνηση θεωρείται ενδεικτική της αυξανόμενης πίεσης που δέχονται τόσο η κυβέρνηση όσο και οι ρυθμιστικές αρχές για να αντιμετωπίσουν τον ρόλο των κοινωνικών δικτύων στη διάδοση παραπληροφόρησης κατά τη διάρκεια κρίσιμων γεγονότων.
Η σημασία της έγκαιρης διάψευσης ψευδών πληροφοριών
Παράλληλα, ειδικοί που μελετούν τη διάδοση παραπληροφόρησης υποστηρίζουν ότι η αντιμετώπιση των ψευδών πληροφοριών δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Έρευνα του βρετανικού Centre for Emerging Technology and Security (Cetas) διαπίστωσε ότι η ταχεία διάψευση ανακριβών πληροφοριών από τις αρχές, σε συνεργασία με τοπικούς φορείς και εκπροσώπους των κοινοτήτων, μπορεί να περιορίσει σημαντικά την εξάπλωσή τους.
Σύμφωνα με τη μελέτη, συντονισμένες παρεμβάσεις της αστυνομίας, τοπικών συμβούλων και κοινοτικών οργανώσεων αποδείχθηκαν αποτελεσματικές σε περιστατικά όπου υπήρχε κίνδυνος τα ψευδή δημοσιεύματα να τροφοδοτήσουν κοινωνική ένταση.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ως χαρακτηριστικό παράδειγμα περιστατικό στο Λίβερπουλ το 2025, όταν όχημα έπεσε πάνω σε θεατές κατά τη διάρκεια των εορτασμών για την κατάκτηση του πρωταθλήματος από τη Λίβερπουλ, υποστηρίζοντας ότι η άμεση και συντονισμένη ενημέρωση του κοινού συνέβαλε στον περιορισμό της παραπληροφόρησης στα κοινωνικά δίκτυα.
Με πληροφορίες από Guardian
