Σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής βρίσκεται ξανά η Ευρώπη απέναντι στην ενεργειακή κρίση, καθώς η άνοδος των τιμών των καυσίμων και η αβεβαιότητα γύρω από την επάρκεια της αγοράς εντείνουν τις πιέσεις προς τις Βρυξέλλες για άμεσες παρεμβάσεις.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ζητά έκτακτη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ την ίδια ώρα από την Κομισιόν αφήνεται ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης πρόσθετων μέτρων εφόσον η κατάσταση επιδεινωθεί.
Η πρωτοβουλία του Γάλλου προέδρου έχει ήδη βρει σύμμαχο τη Σλοβακία, με την Κομισιόν να δέχεται πιέσεις κυρίως ως προς το αίτημα για μεγαλύτερη ευελιξία στους ευρωπαϊκούς ενεργειακούς κανόνες.
Ο Μακρόν έχει παράλληλα ανοίξει το ζήτημα σε διεθνές επίπεδο, παρουσιάζοντας στον Ντόναλντ Τραμπ προτάσεις για τον περιορισμό των τιμών του πετρελαίου, μεταξύ των οποίων πρωτοβουλία για τα Στενά του Ορμούζ και προστασία κρίσιμων ενεργειακών εγκαταστάσεων στη Σαουδική Αραβία.
Ενεργειακή κρίση: «Να προστατεύσουμε τα συμφέροντα της Ευρώπης»
Στο ίδιο κλίμα κινήθηκε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας, ο οποίος, στο περιθώριο του Συμβουλίου Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών της ΕΕ στο Δουβλίνο, χαρακτήρισε την κατάσταση «πρωτόγνωρη».
Προσερχόμενος στο Συμβούλιο Υπουργών, ο κ. Τζιτζικώστας επισήμανε ότι η κατάσταση είναι εξαιρετικά επικίνδυνη για την παγκόσμια οικονομία και πολύ ρευστή, τόσο στις τιμές του αργού πετρελαίου, όσο και στις τιμές, αλλά και την επάρκεια των αεροπορικών καυσίμων. Προειδοποίησε μάλιστα ότι «αν επιδεινωθεί περαιτέρω η κατάσταση με την ενεργειακή κρίση, θα ζητήσει έκτακτο Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ για να λάβει επείγοντα μέτρα.
«Πρέπει να προστατεύσουμε τα συμφέροντα της Ευρώπης μακροπρόθεσμα, αλλά κυρίως βραχυπρόθεσμα. Τα μακροπρόθεσμα μέτρα περιλαμβάνουν περιορισμό των ενεργειακών εξαρτήσεων, ειδικά στα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, συνεργασία με εναλλακτικούς και αξιόπιστους εταίρους, αλλά και προώθηση της καινοτομίας. Στροφή στις βιώσιμες μετακινήσεις, επένδυση στο σιδηροδρομικό δίκτυο υψηλών ταχυτήτων, ηλεκτροκίνηση, αύξηση της χρήσης αξιόπιστων δημόσιων συγκοινωνιών, αποτελούν προτεραιότητες. Όμως πρέπει να εξετάσουμε τι σημαίνει ανθεκτικότητα της Ευρώπης σε τέτοιες κρίσεις και πρέπει να το κάνουμε τώρα. Δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο. Χρειαζόμαστε συγκεκριμένα μέτρα για την κατάσταση που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Εάν μάλιστα η κατάσταση στις μεταφορές επιδεινωθεί, θα ζητήσω έκτακτο Συμβούλιο Υπουργών, ώστε να λάβουμε επείγοντα μέτρα», τόνισε ο Επίτροπος.
Σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, η ευρωπαϊκή στρατηγική επικεντρώνεται στον περιορισμό της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, στην αναζήτηση εναλλακτικών και αξιόπιστων προμηθευτών και στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης. Η ενίσχυση του σιδηροδρομικού δικτύου, η ηλεκτροκίνηση και οι δημόσιες συγκοινωνίες βρίσκονται μεταξύ των επιλογών που προκρίνονται.
Ενεργειακή κρίση: Άλμα 23,8% στα καύσιμα
Την πίεση που ήδη ασκείται στους Ευρωπαίους καταναλωτές, αποτυπώνουν τα στοιχεία για τις τιμές. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατέθηκαν για τον Αύγουστο, καύσιμα και λιπαντικά για ιδιωτικά μέσα μεταφοράς ήταν κατά μέσο όρο 23,8% ακριβότερα στην ΕΕ σε σχέση με τον Αύγουστο του 2025.
Η επιτάχυνση είναι αισθητή αφού τον Ιούλιο η αντίστοιχη ετήσια αύξηση είχε διαμορφωθεί στο 16,9%, σύμφωνα με τη Eurostat.
Οι μεγαλύτερες ετήσιες αυξήσεις τον Αύγουστο καταγράφηκαν στη Βουλγαρία με 34,5%, στη Λιθουανία με 28,8%, στη Φινλανδία με 27,6%, στη Γερμανία με 27,5% και στη Γαλλία με 27,4%. Στην Ελλάδα η άνοδος ήταν χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά παρέμεινε σημαντική, φτάνοντας το 16%.
Μόνο μέσα σε έναν μήνα, από τον Ιούλιο στον Αύγουστο, η τιμή του ντίζελ στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 8,3% και της βενζίνης κατά 3,3%. Στην Ελλάδα οι αντίστοιχες αυξήσεις ήταν 6,4% για το ντίζελ και 1,9% για τη βενζίνη.
Οι ενεργειακές πιέσεις έχουν ήδη περάσει και στον πληθωρισμό. Τον Αύγουστο ο ετήσιος πληθωρισμός στην ΕΕ διαμορφώθηκε στο 3,2%, με την ενέργεια να αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που τον τροφοδότησαν. Στην Ελλάδα ο εναρμονισμένος πληθωρισμός έφτασε το 3,7%.
