Η μεγάλη δικαστική μάχη των New York Times με την OpenAI και τη Microsoft για το copyright απέκτησε έναν νέο, βαρύ παίκτη: την αμερικανική κυβέρνηση. Σε υπόμνημα που κατατέθηκε στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν, η κυβέρνηση Τραμπ πήρε θέση υπέρ της OpenAI, υποστηρίζοντας ότι η εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων πάνω σε copyrighted κείμενα αποτελεί γενικά fair use.
Η παρέμβαση δεν σημαίνει ότι το δικαστήριο έχει αποφασίσει υπέρ της OpenAI ούτε ότι η χρήση copyrighted υλικού για AI training έχει νομιμοποιηθεί γενικά. Το υπόμνημα έχει συμβουλευτική και πολιτική βαρύτητα, όχι δεσμευτική ισχύ. Fαίνεται να είναι η πρώτη φορά που η ομοσπονδιακή κυβέρνηση παρεμβαίνει επίσημα στο κύμα αγωγών που έχουν ασκήσει συγγραφείς, εκδότες, μουσικές εταιρείες και ειδησεογραφικοί οργανισμοί για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.
Στο κείμενό της, η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ έχουν ισχυρό συμφέρον να απορριφθεί η θέση πως η εκπαίδευση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων πάνω σε copyrighted κείμενα παραβιάζει από μόνη της το copyright. Συνδέει το θέμα με την επιστημονική πρόοδο, την οικονομική ανάπτυξη και την εθνική ασφάλεια, παρουσιάζοντας την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης ως στρατηγικό ζήτημα για την αμερικανική υπεροχή.
Η θέση αυτή χτυπά στην καρδιά της αγωγής των New York Times. Η εφημερίδα προσέφυγε στη Δικαιοσύνη τον Δεκέμβριο του 2023, κατηγορώντας την OpenAI και τη Microsoft ότι χρησιμοποίησαν εκατομμύρια άρθρα της χωρίς άδεια για την εκπαίδευση του ChatGPT και άλλων προϊόντων τεχνητής νοημοσύνης. Οι Times υποστηρίζουν ότι οι εταιρείες έχτισαν εμπορικά προϊόντα πάνω σε δημοσιογραφικό υλικό που παράχθηκε με μεγάλο κόστος, χωρίς να πληρώσουν για τη χρήση του.
Η εφημερίδα αντέδρασε έντονα στη νέα παρέμβαση. Εκπρόσωπος των New York Times δήλωσε ότι η κυβέρνηση «παίρνει το μέρος λίγων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης αξίας τρισεκατομμυρίων» εις βάρος των δημιουργών των οποίων το έργο, όπως υποστηρίζει, χρησιμοποιήθηκε χωρίς άδεια. Οι Times επιμένουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη και οι δημιουργοί μπορούν να συνυπάρξουν, αρκεί οι εταιρείες AI να πληρώνουν δίκαια για το περιεχόμενο που κάνει δυνατά τα προϊόντα τους.
Για τα μέσα ενημέρωσης, η υπόθεση είναι κρίσιμη. Αν τα δικαστήρια δεχθούν ότι η εκπαίδευση μεγάλων AI μοντέλων πάνω σε δημοσιογραφικά αρχεία είναι γενικά fair use, τότε μεγάλο μέρος του περιεχομένου που παράγουν εφημερίδες, πρακτορεία και εκδότες μπορεί να αντιμετωπιστεί ως νόμιμη πρώτη ύλη για εμπορικά AI προϊόντα χωρίς προηγούμενη αδειοδότηση. Αν, αντίθετα, επικρατήσει η γραμμή των εκδοτών, μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για ένα νέο καθεστώς αδειών, αποζημιώσεων και διαπραγματεύσεων ανάμεσα στα newsrooms και τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.
Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό και το fair use στις ΗΠΑ κρίνεται ανά περίπτωση. Ήδη οι πρώτες δικαστικές αποφάσεις γύρω από το AI training δεν έχουν διαμορφώσει ενιαία γραμμή. Σε υπόθεση κατά της Anthropic, δικαστήριο έκρινε ότι η εκπαίδευση μοντέλων σε νόμιμα αποκτημένα βιβλία μπορούσε να θεωρηθεί fair use, αλλά άφησε ανοιχτό το ζήτημα της ευθύνης για πειρατικά αντίγραφα, οδηγώντας αργότερα σε μεγάλο διακανονισμό με συγγραφείς.
Η υπόθεση των New York Times θεωρείται μία από τις σημαντικότερες για το μέλλον της σχέσης ανάμεσα στη δημοσιογραφία, την τεχνητή νοημοσύνη και τα πνευματικά δικαιώματα. Με τη νέα παρέμβαση, η σύγκρουση δεν είναι πια μόνο ανάμεσα σε έναν εκδότη και δύο εταιρείες τεχνολογίας. Είναι και μια δοκιμή για το αν το δημοσιογραφικό αρχείο μπορεί να θεωρηθεί καύσιμο της AI οικονομίας χωρίς πρώτα να συμφωνηθεί ποιος πληρώνει, ποιος αδειοδοτεί και ποιος καρπώνεται την αξία του.
Με στοιχεία από Reuters, AP, The Verge
