Ένα ελικόπτερο Apache εννέα τόνων που καταδιώκει ένα μικρό drone θυμίζει λιοντάρι που κυνηγά σκίουρο: μεγάλη κατανάλωση ενέργειας για έναν φαινομενικά δυσανάλογα μικρό στόχο. Στο σύγχρονο πεδίο μάχης, όμως, αυτή η αναμέτρηση δεν είναι παραδοξότητα. Είναι μέρος της προσπάθειας των στρατών να προσαρμοστούν σε έναν πόλεμο στον οποίο τα drones αλλάζουν τόσο τους στόχους όσο και τους κανόνες επιβίωσης.
Με αυτή τη λογική, πληρώματα Apache του 2ου Τάγματος του 159ου Συντάγματος Αεροπορίας του αμερικανικού στρατού, γνωστού ως «Gunslingers», συμμετείχαν αυτόν τον μήνα σε άσκηση στη Γερμανία. Το ζητούμενο ήταν συγκεκριμένο: να διαπιστωθεί τι μπορούν να προσφέρουν τα επιθετικά ελικόπτερα στην αντιμετώπιση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η άσκηση, με την ονομασία «Skyfall 2», πραγματοποιήθηκε στο εκπαιδευτικό κέντρο του Γκράφενβερ, κοντά στη Νυρεμβέργη. Οι πιλότοι καταδίωκαν ελικοφόρα drones τύπου Outlaw, με εκπέτασμα περίπου 3,35 μέτρων, αντίστοιχο με εκείνο των Shahed, των μη επανδρωμένων αεροσκαφών κρούσης μεγάλου βεληνεκούς που χρησιμοποιούν το Ιράν και η Ρωσία.
Από τα άρματα μάχης στην αναχαίτιση εναέριων στόχων
Τα Apache σχεδιάστηκαν πρωτίστως για να πλήττουν στόχους στο έδαφος, όπως άρματα μάχης και τεθωρακισμένα οχήματα. Η αναχαίτιση ενός μικρού εναέριου στόχου απαιτεί διαφορετική προσέγγιση.
«Δεν είναι εύκολο σε σύγκριση με αυτό που κάνει συνήθως το Apache, δηλαδή προσβολές από αέρος εναντίον επίγειων στόχων», εξήγησε ο Μάικλ Βάισκοπφ, ένας από τους έμπειρους χειριστές της μονάδας.
Στην άσκηση, τα ελικόπτερα πραγματοποιούσαν ελιγμούς πάνω από τα πευκοδάση της Βαυαρίας, καταδιώκοντας drones που χειρίζονταν από το έδαφος άλλοι στρατιωτικοί. Χρησιμοποίησαν εκπαιδευτικά βλήματα των 30 χιλιοστών και όχι τα εκρηκτικά πυρομαχικά που θα έφεραν σε πολεμική αποστολή. Παρά τον περιορισμό αυτό, ένα πλήρωμα κατέρριψε και τα τέσσερα drones που εκτοξεύθηκαν στη διάρκεια μίας πτήσης.
«Αν είχαμε τον φόρτο πυρομαχικών που χρησιμοποιούμε στον πόλεμο, θα ήταν πολύ ευκολότερο. Αυτά είναι απλώς χαλύβδινα βλήματα», δήλωσε ο χειριστής Τζάραντ Γουόλτερ.
Το πλεονέκτημα των φθηνών πυρομαχικών απέναντι σε μαζικές επιθέσεις
Οι Αμερικανοί στρατιωτικοί δεν αντιμετωπίζουν το Apache ως αυτοτελή λύση, αλλά ως ένα από τα μέσα ενός ευρύτερου συστήματος άμυνας κατά των drones.
Ένα πλεονέκτημά του είναι ότι, πέρα από κατευθυνόμενους πυραύλους και ρουκέτες, μπορεί να χρησιμοποιεί βλήματα των 30 χιλιοστών, τα οποία συγκαταλέγονται στα φθηνότερα πυρομαχικά του αμερικανικού στρατού.
Το κόστος έχει ιδιαίτερη σημασία όταν ο αντίπαλος μπορεί να εξαπολύει ταυτόχρονα μεγάλο αριθμό σχετικά φθηνών drones.
«Το να εμπλέκεται ένα Apache με πυρομαχικά των 30 χιλιοστών δεν είναι μόνο φθηνότερο. Με βοηθά και σε ένα μεγάλο πρόβλημα: οι χώρες δεν αναπτύσσουν απλώς πολλά drones, αλλά και την ικανότητα να επιτίθενται ταυτόχρονα», εξήγησε ο αντισυνταγματάρχης Τζον Βέρβιλ, διοικητής του 5ου Τάγματος του 4ου Συντάγματος Αντιαεροπορικού Πυροβολικού.
Η λογική, όπως περιέγραψε, είναι να αξιοποιούνται όσο το δυνατόν περισσότερα οπλικά συστήματα απέναντι στις μαζικές επιθέσεις.
Τα ταχύτερα drones ξεπερνούν τις δυνατότητες των ελικοπτέρων
Η χρησιμότητα των ελικοπτέρων στην αναχαίτιση drones έχει ήδη δοκιμαστεί σε πραγματικές επιχειρήσεις. Η Ουκρανία χρησιμοποιεί ελικόπτερα Mi-8 σοβιετικής σχεδίασης για την κατάρριψη ελικοφόρων Shahed, ενώ έχει αρχίσει να δοκιμάζει τη χρήση ελικοπτέρων ως πλατφορμών εκτόξευσης αναχαιτιστικών drones εναντίον εκδόσεων με κινητήρες τζετ. Το Ισραήλ έχει επίσης χρησιμοποιήσει Apache εναντίον ιρανικών drones.
Ωστόσο, η τεχνολογική εξέλιξη περιορίζει τα περιθώρια δράσης των επανδρωμένων ελικοπτέρων. Τα ρωσικά Geran-4, νεότερα drones της οικογένειας των Shahed, διαθέτουν κινητήρες τζετ και αναπτύσσουν ταχύτητες που τα Apache δεν μπορούν να ακολουθήσουν.
«Η ταχύτητα είναι πραγματικά ο καθοριστικός παράγοντας για εμάς», δήλωσε ο Κόντι Σκουνόβερ, υπεύθυνος εκπαίδευσης οπλικών συστημάτων της μονάδας. «Ένα ελικόπτερο μπορεί να φτάσει μόνο μέχρι μια ορισμένη ταχύτητα. Αν βάλεις κινητήρα τζετ σε ένα drone, αυτό ξεφεύγει κάπως από τις δυνατότητές μας».
Όχι πάνω από την πρώτη γραμμή: Πλήγμα και άμεση αποχώρηση
Το άλλο κρίσιμο ζήτημα είναι η επιβίωση των ίδιων των ελικοπτέρων. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει δείξει πόσο επικίνδυνη γίνεται η παραμονή τους σε περιοχές όπου δρουν πυκνά δίκτυα αναγνώρισης και επιθετικών drones.
Στους πολέμους του Ιράκ και του Αφγανιστάν, τα Apache μπορούσαν να παραμένουν επί ώρες στην περιοχή επιχειρήσεων, εξήγησε ο Βάισκοπφ. Πλέον, η προσέγγιση αλλάζει: ταχεία είσοδος χωρίς εντοπισμό, προσβολή του στόχου και άμεση αποχώρηση.
«Δεν τα προορίζουμε για την πρώτη γραμμή», είπε.
Τον κίνδυνο ανέδειξε και η απώλεια ενός Apache πάνω από τα Στενά του Ορμούζ τον Ιούνιο, σε περιστατικό με Shahed. Παραμένει ασαφές εάν το drone διέθετε σύστημα ικανό να στοχεύσει ένα κινούμενο ελικόπτερο ή εάν επρόκειτο για ακούσια σύγκρουση. Οι δύο χειριστές επέζησαν. Τη διάσωσή τους ανέλαβε ένα τηλεχειριζόμενο μη επανδρωμένο σκάφος του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού.
Με πληροφορίες από New York Times
