Τι είναι η θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια;
Πρόκειται για τη συχνότερη εξωθυρεοειδική εκδήλωση της νόσου Graves του θυρεοειδούς. Συγκεκριμένα, το 15-20% των ασθενών με νόσο Graves εμφανίζει θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια. Τα αίτια δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρα σε μοριακό επίπεδο, επομένως δεν είναι γνωστό αν και σε ποιο βαθμό ένας ασθενής με νόσο Graves θα νοσήσει από θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια. Είναι όμως γνωστοί κάποιοι προδιαθεσικοί παράγοντες. Συγκεκριμένα, το κάπνισμα, η κακή ρύθμιση των ορμονών του θυρεοειδούς, κάποιο συστηματικό χειρουργείο αλλά και το έντονο άγχος μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα η νόσος Graves να οδηγήσει και σε οφθαλμική νόσο.
Συμπτώματα
Χειρουργός οφθαλμίατρος-Οφθαλμοπλαστικός
Η θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια εκδηλώνεται αρχικά με ξηροφθαλμία και δακρύρροια, οίδημα των βλεφάρων και ερυθρότητα. Συνήθως οι ασθενείς με αυτή την κατάσταση λαμβάνουν λανθασμένα για εβδομάδες τοπική θεραπεία (με οφθαλμικές σταγόνες) για τα παραπάνω συμπτώματα, χωρίς να παρουσιάζουν καμία βελτίωση. Σε περίπτωση που η νόσος εξελίσσεται, μπορεί ο ασθενής να παρατηρεί ότι αλλάζει η εμφάνιση των οφθαλμών του. Συχνά παρουσιάζουν ένα «τρομαγμένο» βλέμμα, λόγω της ανάσπασης (άνοδος) του άνω βλεφάρου. Εν συνεχεία, μπορεί να παρουσιάζουν από μικρό έως σημαντικό εξόφθαλμο, δηλαδή ο βολβός του οφθαλμού «ωθείται» προς τα έξω. Τέλος, μια πολύ σημαντική εκδήλωση της νόσου είναι η διαταραχή της κίνησης των βολβών. Αρχικά οι ασθενείς δεν μπορούν να «προσηλώσουν» σωστά τα μάτια τους και αισθάνονται ότι χρειάζεται ιδιαίτερη προσπάθεια για να παρατηρήσουν κάτι ή ότι βλέπουν θαμπά πολλές ώρες της ημέρας. Σε περίπτωση που η νόσος εξελιχθεί, οι ασθενείς αρχίζουν να βλέπουν διπλά, είτε όταν κοιτάζουν σε ορισμένα σημεία, είτε σε όλες τις βλεμματικές θέσεις. Σε πολύ μικρό ποσοστό ασθενών, η νόσος μπορεί να είναι πολύ σοβαρή, να συμπιέζεται το οπτικό νεύρο, με δυνητικό αποτέλεσμα ακόμα και την τύφλωση.
Η πορεία της νόσου και η θεραπεία
Η θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια παρουσιάζει μια ιδιαιτερότητα στην πορεία της. Πρόκειται για φλεγμονή η οποία έχει συγκεκριμένη διάρκεια, κατά μέσο όρο 18 μήνες. Με το πέρας όμως της φλεγμονώδους φάσης, οποιαδήποτε μεταβολή υπάρχει (όπως η διπλωπία ή ο εξόφθαλμος) θα εγκατασταθεί για πάντα. Έχει ιδιαίτερη σημασία η νόσος να εκτιμηθεί κατά τους πρώτους μήνες έναρξης, οπότε μπορεί να χορηγηθεί αντιφλεγμονώδης θεραπεία και να προληφθεί η επιδείνωση αυτών των καταστάσεων. Στην περίπτωση που η φλεγμονώδης φάση παρέλθει και η θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια είναι πια «ψυχρή», τα διάφορα συμπτώματα (όπως η διπλωπία, η ανάσπαση των βλεφάρων, ο εξόφθαλμος) μπορούν να αντιμετωπιστούν χειρουργικά.
Θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια και ποιότητα ζωής
Συμπερασματικά, λόγω της μεταβολής της εμφάνισης των ασθενών με θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια, αλλά και της αδυναμίας να επιτελέσουν απλές καθημερινές εργασίες (λόγω της διπλωπίας ή της θολής όρασης), παρατηρείται σημαντική μεταβολή της καθημερινότητας και κατ’ επέκταση της ποιότητας ζωής τους. Η ενημέρωση για την πάθηση αυτή είναι επιβεβλημένη, καθώς η θεραπεία πρέπει να ξεκινήσει έγκαιρα. Οι ασθενείς με υπερθυρεοειδισμό είναι πολύ σημαντικό να υπόκεινται σε οφθαλμολογική εκτίμηση, ώστε να εκτιμάται η οφθαλμική εκδήλωση της νόσου του Graves.
