Η εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων στην αμερικανική «εγγύηση ασφάλειας» έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Μόλις ένας στους δέκα πολίτες σε 15 ευρωπαϊκές χώρες θεωρεί πλέον τις ΗΠΑ σύμμαχο, ενώ οι πλειοψηφίες σε όλες τις χώρες αμφιβάλλουν ότι η Ουάσινγκτον θα έσπευδε να τους βοηθήσει σε περίπτωση επίθεσης.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη από το think tank European Council on Foreign Relations ενόψει κρίσιμων συνόδων της G7 και του NATO τις επόμενες εβδομάδες, αποκάλυψε αυτό που οι συντάκτες της περιέγραψαν ως «βαθιά ευρωπαϊκή δυσπιστία προς τις ΗΠΑ».
Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι, αν και πολλοί Ευρωπαίοι πιστεύουν πως οι σχέσεις με την Ουάσινγκτον θα βελτιωθούν όταν ο Ντόναλντ Τραμπ αποχωρήσει από την εξουσία, είναι ολοένα και πιο πρόθυμοι να προστατευθούν από την αμερικανική αναξιοπιστία ενισχύοντας τις αμυντικές δυνατότητες της Ευρώπης.
Σύμφωνα με την έκθεση, η επιθετική στάση του Τραμπ στη Μέση Ανατολή, οι απειλές του σχετικά με τη Γροιλανδία, οι δεσμεύσεις του για απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από ευρωπαϊκές βάσεις και ο σκεπτικισμός του για το μέλλον του ΝΑΤΟ έχουν ενισχύσει τον ευρωπαϊκό πραγματισμό.
Η συν-συγγραφέας της μελέτης, Jana Kobzová, δήλωσε:
«Σε ολόκληρη την ήπειρο υπάρχει σαφής υποστήριξη για τη μείωση της εξάρτησης από την Ουάσινγκτον. Οι Ευρωπαίοι εμφανίζονται όλο και πιο ανοιχτοί σε αυξημένες αμυντικές δαπάνες και, το σημαντικότερο, δείχνουν αξιοσημείωτη εμπιστοσύνη ότι γειτονικές χώρες θα τους βοηθούσαν σε μια κρίση».
Ο επίσης συν-συγγραφέας Paweł Zerka υποστήριξε ότι η αυξανόμενη δημόσια απαίτηση για μεγαλύτερη αυτάρκεια και η ανάγκη αντιστάθμισης της αβεβαιότητας γύρω από τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας έχουν «δημιουργήσει ένα παράθυρο ευκαιρίας ώστε οι Ευρωπαίοι ηγέτες να κινηθούν ταχύτερα και πιο αποφασιστικά στον τομέα της ασφάλειας».
Η έρευνα βασίστηκε σε δημοσκοπήσεις που πραγματοποιήθηκαν τον Μάιο σε Αυστρία, Βουλγαρία, Δανία, Εσθονία, Γαλλία, Γερμανία, Ουγγαρία, Ιταλία, Ολλανδία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ισπανία, Σουηδία, Ελβετία και Ηνωμένο Βασίλειο.
Κατά μέσο όρο, μόλις το 11% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι βλέπει πλέον τις ΗΠΑ ως σύμμαχο «με κοινά συμφέροντα και αξίες». Το ποσοστό αυτό ήταν 16% πριν από έξι μήνες και 22% τον Νοέμβριο του 2024.
Η κυρίαρχη άποψη είναι πλέον ότι οι ΗΠΑ αποτελούν έναν «αναγκαίο εταίρο». Ωστόσο, το 13% των Ευρωπαίων τις θεωρεί ανταγωνιστή και το 12% άμεσο αντίπαλο.
Η πλειονότητα των πολιτών σε όλες τις χώρες δεν πιστεύει πλέον ότι οι ΗΠΑ θα έσπευδαν να τους υπερασπιστούν σε περίπτωση επίθεσης. Αντίθετα, εκτός από τη Βουλγαρία, οι περισσότεροι θεωρούν ότι τουλάχιστον ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες θα τους παρείχαν βοήθεια σε ένα αντίστοιχο σενάριο.
Η έρευνα κατέγραψε επίσης αύξηση κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες στην υποστήριξη για υψηλότερες εθνικές αμυντικές δαπάνες σε σύγκριση με πέρυσι, με μοναδική εξαίρεση την Ιταλία, όπου η πλειοψηφία εξακολουθεί να αντιτίθεται.
Κατά μέσο όρο, το 47% των ερωτηθέντων υποστήριξε την κοινή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μέσω δανεισμού για την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών, ενώ το 35% διαφώνησε. Η μεγαλύτερη υποστήριξη καταγράφηκε στην Πορτογαλία (59%), τη Δανία (56%), την Ολλανδία (55%) και την Ισπανία.
Σχεδόν σε όλες τις χώρες, η πλειονότητα θεωρεί ότι πρέπει να μειωθεί η στρατηγική εξάρτηση από αμερικανικά οπλικά συστήματα. Οι περισσότεροι υποστηρικτές του «αγοράζουμε ευρωπαϊκά» εντοπίστηκαν στη Δανία (75%), την Ολλανδία (72%), τη Σουηδία (70%), την Πορτογαλία (69%), τη Γαλλία (66%), την Ελβετία (64%), καθώς και στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισπανία (62%).
Αντίθετα, υπήρξε αισθητά μικρότερη υποστήριξη στην ιδέα της περικοπής κοινωνικών δαπανών για τη χρηματοδότηση μεγαλύτερων αμυντικών προϋπολογισμών. Η αντίθεση ήταν ισχυρότερη στην Ιταλία (63%), την Αυστρία (59%), τη Γερμανία (56%), την Ισπανία (54%) και τη Δανία (52%).
Παράλληλα, μόνο το 29% υποστήριξε την αντικατάσταση του ΝΑΤΟ από έναν αμιγώς ευρωπαϊκό αμυντικό οργανισμό. Στις περισσότερες χώρες, εκτός της Βουλγαρίας, επικρατεί η άποψη ότι οι σχέσεις Ευρώπης–ΗΠΑ «πιθανότατα θα βελτιωθούν» μετά την αποχώρηση του Τραμπ, άποψη που συμμερίζεται πάνω από το 60% των πολιτών σε Γαλλία, Ισπανία, Δανία, Ολλανδία και Σουηδία.
Παρά την αύξηση του ενεργειακού κόστους, το 44% των Ευρωπαίων θεωρεί ότι θα ήταν «μάλλον κακή» ή «πολύ κακή» ιδέα να επαναληφθούν οι εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Ρωσία.
Τέλος, η φιλοδοξία της Ουκρανίας να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να διχάζει την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Σε χώρες όπως η Ουγγαρία, η Βουλγαρία, η Αυστρία, η Γερμανία και ακόμη και η Εσθονία – μία από τις πιο ένθερμες υποστηρίκτριες του Κιέβου – οι πολίτες είναι περισσότερο πιθανό να αντιτίθενται στην ένταξη της Ουκρανίας «υπό τις παρούσες συνθήκες» παρά να την υποστηρίζουν.
Με πληροφορίες από Guardian
