«Πρωτοφανείς και απαράδεκτες» χαρακτήρισε τις αμερικανικές κυρώσεις κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) η Νάβι Πιλάι, η οποία τιμήθηκε την Παρασκευή (9/10) με το Νόμπελ Ειρήνης για το 2026.
Η 85χρονη Νοτιοαφρικανή δικαστικός, που έχει υπηρετήσει τόσο στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο όσο και στον ΟΗΕ, προειδοποίησε ότι οι διεθνείς δικαστικοί θεσμοί βρίσκονται αντιμέτωποι με σοβαρές πιέσεις.
Μιλώντας το Σάββατο μέσω βιντεοσύνδεσης σε εκδήλωση στο Κέντρο Νόμπελ Ειρήνης, στο Όσλο, η Πιλάι αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις κυρώσεις που επιβάλλουν οι ΗΠΑ σε δικαστές για αποφάσεις που έχουν λάβει στο πλαίσιο των καθηκόντων τους.
«Υπάρχει μεγάλη ένταση και ανησυχία για το μέλλον των διεθνών δικαστηρίων, κυρίως του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου στη Χάγη», δήλωσε.
«Μια χώρα επιβάλλει κυρώσεις σε δικαστές μόνο και μόνο για τις δικαστικές αποφάσεις που εκδίδουν. Αυτό είναι πρωτοφανές και απαράδεκτο», πρόσθεσε.
Οι νέες κυρώσεις των ΗΠΑ κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την Παρασκευή νέες κυρώσεις που αυτή τη φορά στρέφονται εναντίον του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου ως θεσμού και όχι μόνο εναντίον μεμονωμένων αξιωματούχων του.
Η Ουάσιγκτον έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε 17 δικαστές και στελέχη του ΔΠΔ. Με τα νέα μέτρα απαγορεύονται συναλλαγές αμερικανικών φορέων με το Δικαστήριο, γεγονός που μπορεί να δυσκολέψει σοβαρά τη χρηματοδότηση και τη λειτουργία του.
Ωστόσο, οι ΗΠΑ προβλέπουν μεταβατική περίοδο έξι μηνών πριν τεθούν σε ισχύ ορισμένοι από τους νέους περιορισμούς. Στο διάστημα αυτό, τα κράτη που συμμετέχουν στο Δικαστήριο θα μπορούν να συνεχίσουν να καταβάλλουν τις εισφορές τους, ενώ η Ουάσιγκτον δηλώνει ότι επιδιώκει να υπάρξει διαπραγμάτευση για την αντιμετώπιση των ενστάσεών της.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, υποστήριξε ότι οι κυρώσεις αποσκοπούν στην προστασία της αμερικανικής κυριαρχίας, κατηγορώντας το ΔΠΔ ότι επιχειρεί να ασκήσει διώξεις σε βάρος Αμερικανών πολιτών.
Η κυβέρνηση Τραμπ αντιτίθεται επίσης στα εντάλματα σύλληψης που έχει εκδώσει το Δικαστήριο για Ισραηλινούς αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων και ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ένα ακόμη σημείο αντιπαράθεσης ήταν η έρευνα για τη δράση Αμερικανών στρατιωτικών στο Αφγανιστάν, η οποία έχει πλέον κλείσει.
Αντιδράσεις από τον ΟΗΕ και οκτώ χώρες
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο χαρακτήρισε τις αμερικανικές κυρώσεις επίθεση στο κράτος δικαίου και στα θεμέλια της διεθνούς έννομης τάξης.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, δήλωσε ότι η απόφαση των ΗΠΑ αποτελεί «σοβαρό πλήγμα» στη διεθνή προσπάθεια για την απόδοση ποινικής δικαιοσύνης.
Την αντίθεσή τους στις κυρώσεις εξέφρασαν επίσης, με κοινή τοποθέτηση, η Βρετανία, ο Καναδάς, η Δανία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ιαπωνία και η Ολλανδία.
Η αντίδραση του Τραμπ στο Νόμπελ Ειρήνης
Η επιβολή των κυρώσεων ήρθε λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση ότι το φετινό Νόμπελ Ειρήνης απονέμεται στην Πιλάι για την προσφορά της στην προώθηση της ειρήνης και του διεθνούς δικαίου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα εκφράσει την επιθυμία να τιμηθεί με το συγκεκριμένο βραβείο, αντέδρασε έντονα στην επιλογή της Νορβηγικής Επιτροπής Νόμπελ. Χαρακτήρισε την απόφαση «ντροπιαστική» και «ταπεινωτική», υποστηρίζοντας ότι αποτελεί ανεξίτηλο στίγμα για τη Νορβηγία.
Η Πιλάι δεν άφησε ασχολίαστη τη δυσαρέσκεια του Αμερικανού προέδρου. Αστειευόμενη μετά τη βράβευσή της, είπε στο κοινό: «Αν χειροκροτήσετε λίγο περισσότερο, ίσως μοιραστώ το βραβείο μου με τον Τραμπ».
Η αναφορά της παρέπεμπε στην περσινή βραβευμένη, τη Βενεζουελανή πολιτικό της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάδο, η οποία αποφάσισε να προσφέρει το δικό της βραβείο στον Αμερικανό πρόεδρο.
Η Πιλάι είναι η πέμπτη προσωπικότητα από τη Νότια Αφρική που τιμάται με Νόμπελ Ειρήνης, μετά από προσωπικότητες όπως ο Νέλσον Μαντέλα και ο αρχιεπίσκοπος Ντέσμοντ Τούτου. Στη μακρά σταδιοδρομία της υπερασπίστηκε αγωνιστές κατά του απαρτχάιντ και ασχολήθηκε με παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε περιοχές όπως η Ρουάντα, η Μιανμάρ και η Γάζα.
Με πληροφορίες από BBC
