Οι σταχτάρες επιστρέφουν πιστά κάθε χρόνο στις φωλιές τους σε κτίρια, σύμφωνα με νέα μελέτη, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία των ειδικών «τούβλων-φωλιών» όταν οι παραδοσιακές θέσεις φωλιάσματος χάνονται εξαιτίας ανακαινίσεων.
Η σταχτάρα περιλαμβάνεται στη βρετανική κόκκινη λίστα ειδών που προκαλούν ανησυχία για την προστασία τους και θεωρείται ένα από τα πιο απειλούμενα πτηνά στη Βρετανία. Ο πληθυσμός της έχει μειωθεί κατά 70% από το 1995, κυρίως λόγω της απώλειας θέσεων φωλιάσματος, συχνά όταν παλιά κτίρια ανακαινίζονται, αλλάζουν στέγες ή μονώνονται καλύτερα.
Η Σκωτία κατέστησε φέτος υποχρεωτική την τοποθέτηση ειδικών τούβλων για σταχτάρες σε νέα κτίρια. Πρόκειται για απλά τούβλα με εσωτερική κοιλότητα, που λειτουργούν ως ασφαλείς θέσεις φωλιάσματος. Αντίθετα, η κυβέρνηση στην Αγγλία έχει αρνηθεί επανειλημμένα να υποχρεώσει τους κατασκευαστές να τοποθετούν ένα τέτοιο τούβλο, αξίας περίπου 35 λιρών, σε κάθε νέο σπίτι.
Επιστήμονες της RSPB μελέτησαν 190 σταχτάρες από 243 φωλιές, σε διάστημα 15 ετών, σε χωριό του Ντάρτμουρ. Διαπίστωσαν ότι το 94% των πτηνών επέστρεφε στην ίδια θέση φωλιάσματος με την προηγούμενη χρονιά.
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι οι σταχτάρες, των οποίων οι χαρακτηριστικές κραυγές πάνω από πόλεις και χωριά αποτελούν έναν από τους πιο αγαπημένους ήχους του καλοκαιριού, είναι πιο πιστές στη φωλιά τους παρά στον σύντροφό τους. Μόνο έξι στα δέκα πτηνά, ποσοστό 59%, ζευγάρωναν ξανά με τον ίδιο σύντροφο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως δείχνουν και εικόνες από κάμερες σε φωλιές, η διεκδίκηση μιας φωλιάς μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε έντονες συγκρούσεις.
Οι ερευνητές συνέλεξαν δεδομένα από σταχτάρες που αναπαράγονταν σε φωλιές-κουτιά στο Drewsteignton, στο Ντέβον. Τα πτηνά αναγνωρίζονταν χάρη σε αριθμημένα δαχτυλίδια στα πόδια τους, γεγονός που επέτρεψε στους επιστήμονες να παρακολουθούν ποια ζευγάρια σχηματίζονταν κάθε χρόνο και ποια φωλιά χρησιμοποιούσε κάθε πουλί.
Ο Μάλκολμ Μπέρτζες, επικεφαλής επιστήμονας διατήρησης της RSPB, δήλωσε ότι οι ειδικοί θεωρούσαν εδώ και χρόνια, βάσει παρατηρήσεων, πως οι σταχτάρες είναι ιδιαίτερα πιστές στις φωλιές και στους συντρόφους τους κάθε άνοιξη. «Όμως για πρώτη φορά καταγράψαμε πόσο ισχυρή είναι η προσκόλλησή τους στις θέσεις φωλιάσματος. Αυτό δείχνει πόσο σημαντικό είναι να προστατεύουμε τις φωλιές τους στις γειτονιές μας», ανέφερε.
«Η μείωση του πληθυσμού της σταχτάρας προκαλεί μεγάλη ανησυχία»
«Η μείωση του πληθυσμού της σταχτάρας προκαλεί μεγάλη ανησυχία. Αν δεν αυξήσουμε τις διαθέσιμες θέσεις φωλιάσματος και δεν αντικαταστήσουμε όσες χάνονται, θα δούμε αυτό το ξεχωριστό πτηνό να μειώνεται ακόμη περισσότερο στις πόλεις και τις κωμοπόλεις μας», πρόσθεσε.
Την άνοιξη, οπές που είχαν φραχθεί σε σιδηροδρομική γέφυρα στο Ντέρμπισαϊρ άνοιξαν ξανά από τη Network Rail, έπειτα από αντιδράσεις κατοίκων, ώστε να μπορέσουν να επιστρέψουν οι σταχτάρες. Σε άλλη περίπτωση, στο Dorking του Σάρεϊ, πτηνά που γύρισαν στις παλιές φωλιές τους βρήκαν το σημείο κατεδαφισμένο από εργολάβους στη διάρκεια της αναπαραγωγικής περιόδου.
Η φυσιοδίφης και συγγραφέας Χάνα Μπορν-Τέιλορ πραγματοποιεί εδώ και τέσσερα χρόνια εκστρατεία ώστε να γίνει υποχρεωτική η τοποθέτηση ενός τούβλου για σταχτάρες σε κάθε νέο σπίτι. Η εκστρατεία πέτυχε στη Σκωτία, όμως στην Αγγλία η κυβέρνηση των Εργατικών υπαναχώρησε από την προηγούμενη στήριξή της στο μέτρο.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε λίγο πριν από την Εβδομάδα Ευαισθητοποίησης για τις Σταχτάρες στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στο πλαίσιό της, περισσότερες από 150 τοπικές ομάδες, από το Αμπερντίν έως το Ντέβον, διοργανώνουν εκδηλώσεις για να ενημερώσουν το κοινό σχετικά με τους τρόπους προστασίας των πτηνών.
Ο Νικ Μπράουν, συντονιστής της Εβδομάδας Ευαισθητοποίησης, προειδοποίησε ότι φέτος ενδέχεται να βρεθούν νεοσσοί στο έδαφος, αν το κύμα καύσωνα προκαλέσει υπερθέρμανση μέσα στις φωλιές. «Το κρίσιμο για την επιτυχία της αναπαραγωγής φέτος είναι κατά πόσο αυτή η περίοδος έντονης ζέστης θα οδηγήσει σε θανάτους νεοσσών μέσα στις φωλιές. Αυτή είναι η επόμενη μικρή κρίση για το είδος», είπε.
Τοπικές ομάδες διαθέτουν εθελοντές που μπορούν να φροντίσουν νεοσσούς, εφόσον διασωθούν. Όταν μια σταχτάρα βρεθεί στο έδαφος, συνήθως δεν μπορεί να ξαναπετάξει χωρίς βοήθεια.
Σύμφωνα με τον Μπράουν, παρότι οι σταχτάρες δεν έχουν λάβει ιδιαίτερη στήριξη από την κυβέρνηση, κερδίζουν ολοένα και μεγαλύτερη υποστήριξη από τοπικές κοινότητες και πολίτες. «Ο αριθμός των ομάδων και των εκδηλώσεων συνεχώς αυξάνεται. Το ενδιαφέρον, ο ενθουσιασμός και η φροντίδα για τις σταχτάρες μεγαλώνουν εντυπωσιακά», ανέφερε. «Κάθε χρόνο όλο και περισσότεροι άνθρωποι συμμετέχουν και αναλαμβάνουν δράση».
Με πληροφορίες από Guardian
