Κλίμα φόβου επικρατεί στις περιοχές της ανατολικής Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό που έχουν πληγεί από τον Έμπολα, καθώς ο αριθμός των ύποπτων κρουσμάτων και θανάτων συνεχίζει να αυξάνεται.
Οι αρχές παραδέχονται ότι δυσκολεύονται να περιορίσουν την εξάπλωση του Έμπολα, ο οποίος ενδέχεται να κυκλοφορούσε για εβδομάδες πριν εντοπιστεί επίσημα.
«Ο Έμπολα μάς έχει βασανίσει», λέει ένας οδηγός ταξί στην πόλη Ρουαμπάρα, περιοχή γνωστή για τα ορυχεία χρυσού. «Φοβάμαι γιατί οι άνθρωποι πεθαίνουν πολύ γρήγορα, όλοι εδώ είμαστε τρομοκρατημένοι», προσθέτει.
Μετά από επίσκεψη στην επαρχία Ιτούρι, το επίκεντρο της επιδημίας, ο υπουργός Υγείας της χώρας, δρ Σαμουέλ Ροζέ Καμπά, παραδέχθηκε ότι οι υγειονομικές αρχές «τρέχουν πίσω από τον ιό», καθώς υπάρχουν ενδείξεις ότι η επιδημία είχε ξεκινήσει πριν από την πρώτη επίσημη καταγραφή στις 24 Απριλίου.
Ο ασθενής που θεωρείται πιθανό «κρούσμα μηδέν», ήταν μία νοσηλεύτρια που πέθανε στην πόλη Μπούνια και θάφτηκε στη Μονγκβάλου. Οι περισσότερες ύποπτες περιπτώσεις και θάνατοι έχουν καταγραφεί εκεί και στη γειτονική Ρουαμπάρα.
Έμπολα: Ανεξέλεγκτη εξάπλωση και φόβοι στις κοινότητες
Κάτοικοι της περιοχής δηλώνουν ότι επικρατεί πανικός, ενώ πολλοί ζητούν βασικά μέσα προστασίας, όπως μάσκες και καλύτερη ενημέρωση.
Μέχρι την Τρίτη, οι αρχές είχαν καταγράψει 514 ύποπτα κρούσματα και 136 πιθανούς θανάτους από τον ιό, ενώ ένας θάνατος έχει αναφερθεί και στη γειτονική Ουγκάντα. Κρούσματα έχουν επίσης εντοπιστεί στις πόλεις Μπουτέμπο και Γκόμα της επαρχίας Βόρειο Κίβου, αλλά και στο Νότιο Κίβου.
Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, αρκετοί θάνατοι σημειώθηκαν μέσα στις κοινότητες χωρίς να ειδοποιηθούν οι αρχές, γεγονός που εμπόδισε την έγκαιρη διερεύνηση και απομόνωση των περιστατικών. Ο δρ Καμπά τόνισε ότι τα πρώτα επίσημα σήματα συναγερμού από τις τοπικές κοινότητες καταγράφηκαν μόλις στις 8 Μαΐου.
«Είναι πιθανό να υπήρχαν ασθενείς και θάνατοι πριν από το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα, αλλά κανείς δεν το ανέφερε», εξήγησε, υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται βαθύτερη διερεύνηση για να κατανοηθεί πώς εξαπλώθηκε ο ιός χωρίς να γίνει αντιληπτός.
Έμπολα: Ένα διαφορετικό και δύσκολα ανιχνεύσιμο στέλεχος
Η επιδημία οφείλεται στο στέλεχος Bundibugyo του Έμπολα, το οποίο είναι λιγότερο γνωστό στη ΛΔ Κονγκό, όπου τα περισσότερα προηγούμενα ξεσπάσματα σχετίζονταν με το στέλεχος Zaïre.
Το συγκεκριμένο στέλεχος είχε προκαλέσει μόνο δύο προηγούμενες επιδημίες, το 2007 και το 2012, με ποσοστό θνησιμότητας περίπου 30%. Σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας, τα συμπτώματα μπορεί να είναι λιγότερο εμφανή σε σύγκριση με άλλες μορφές του ιού, γεγονός που δυσκολεύει την έγκαιρη διάγνωση.
«Πολλοί θεωρούν ότι πρόκειται απλώς για ελονοσία», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας πως αυτή η καθυστέρηση πιθανότατα επέτρεψε στον ιό να εξαπλωθεί αθόρυβα.
Σε ορισμένες περιοχές, οι θάνατοι αποδόθηκαν ακόμη και σε μαγεία ή κατάρες. Στη Μονγκβάλου διαδόθηκε η λεγόμενη «κατάρα του φερέτρου», σύμφωνα με την οποία όποιος άγγιζε το φέρετρο νεκρού ασθενούς θα πέθαινε επίσης.
Η αντιμετώπιση της επιδημίας δυσκολεύει ακόμη περισσότερο λόγω της αστάθειας στην ανατολική ΛΔ Κονγκό, όπου ένοπλες συγκρούσεις, εκτοπισμοί πληθυσμών και ελλείψεις στο σύστημα υγείας αποτελούν καθημερινότητα.
Η διεθνής οργάνωση Save the Children χαρακτήρισε την κατάσταση «μία νέα τεράστια κρίση πάνω σε μια ήδη δύσκολη ανθρωπιστική κατάσταση», σημειώνοντας ότι εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί και οι υγειονομικές δομές είναι ήδη εξαντλημένες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εξάπλωση του ιού σε μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Γκόμα, πόλη που ελέγχεται από την αντάρτικη οργάνωση M23 και αποτελεί σημαντικό εμπορικό κόμβο της περιοχής.
Την ίδια ώρα, αρκετοί πολίτες δηλώνουν ότι τα μέτρα προστασίας, όπως η αποφυγή χειραψιών, η χρήση μάσκας και το συχνό πλύσιμο χεριών, αγνοούνται ευρέως, είτε λόγω αδιαφορίας είτε επειδή η καθημερινή επιβίωση θεωρείται σημαντικότερη.
Με πληροφορίες από BBC
