Πέντε Ευρωπαίοι ηγέτες ζήτησαν στενότερους δεσμούς με τη Βρετανία εν όψει της πολυαναμενόμενης συνόδου κορυφής ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου.
Οι ηγέτες της Γερμανίας, του Βελγίου, της Ολλανδίας, του Λουξεμβούργου και της Δανίας ανέφεραν σε επιστολή τους προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον Αντόνιο Κόστα ότι η ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της καθαρής ενέργειας θα ωφελήσει και τις δύο πλευρές.
Η φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και ο Κόστα, ο οποίος προεδρεύει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, θα συναντηθούν με τον Άντι Μπέρναμ στις 20 Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες, όπου ελπίζουν να υπογράψουν συμφωνίες για τα τρόφιμα και τα ποτά, τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και τις ανταλλαγές νέων.
Οι πέντε χώρες επιθυμούν επίσης οι δύο πλευρές να επιταχύνουν τις εργασίες σε ένα άλλο σκέλος των διαπραγματεύσεων: την επανένταξη της Βρετανίας στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ.
«Καλούμε εσάς και τη Βρετανία να συμφωνήσετε κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής σχετικά με την πορεία προς την ολοκλήρωση αυτών των διαπραγματεύσεων», αναφέρεται στην επιστολή που είδε η εφημερίδα «Guardian» και την οποία υπέγραψαν ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, ο Ολλανδός πρωθυπουργός Ρομπ Γέτεν, ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ Ντε Βέβερ, ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου Λικ Φρίντεν και η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν.
Χαρακτηρίζοντας τη Βρετανία ως «στενό εταίρο στην ενεργειακή μετάβαση», οι ηγέτες δήλωσαν ότι η ένταξή της στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ είναι «απαραίτητη για να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό της περιοχής της Βόρειας Θάλασσας και να μετατραπεί σε μεγαλύτερο κόμβο καθαρής ενέργειας στον κόσμο».
Διαπραγματεύσεις για στενότερες σχέσεις Βρετανίας και ΕΕ
Η Βρετανία και εννέα άλλες ευρωπαϊκές χώρες υπέγραψαν συμφωνία νωρίτερα φέτος για την επιτάχυνση της ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων κατά τη δεκαετία του 2030 και την κατασκευή ενός δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας στη Βόρεια Θάλασσα. Η έξοδος της Βρετανίας από την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ θεωρείται ότι περιορίζει την ανάπτυξη της ενέργειας στη Βόρεια Θάλασσα και αυξάνει το κόστος.
Ωστόσο, η ένταξη της Βρετανίας στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσε να προκαλέσει αντιπαραθέσεις, καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο θα υποχρεωνόταν να συνεισφέρει στον προϋπολογισμό της ΕΕ, συγκεκριμένα στα ταμεία συνοχής που προωθούν την οικονομική ανάπτυξη σε φτωχότερες περιοχές. Οι Βρετανοί αξιωματούχοι αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη μια συμφωνία στην οποία τα χρήματα των φορολογουμένων θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση έργων υποδομής στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Πέρυσι, οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Βρετανίας σε ένα αμυντικό ταμείο της ΕΕ ύψους 150 δισ. ευρώ κατέρρευσαν λόγω διαφωνίας σχετικά με το ύψος της συνεισφοράς του Ηνωμένου Βασιλείου.
Σε μια προσπάθεια να αποτρέψουν μια νέα διαμάχη σχετικά με τα χρήματα, τα κράτη μέλη της Βόρειας Θάλασσας τονίζουν ότι η συμφωνία αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε χαμηλότερες και πιο σταθερές τιμές ενέργειας για τους Βρετανούς καταναλωτές. «Η Βρετανία δεν θα καταβάλλει απλώς εισφορές στα ταμεία συνοχής της ΕΕ», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ. «Η Βρετανία θα επενδύει στην πρόσβαση σε μια πιο ενοποιημένη, ασφαλή και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας».
«Αυτό θα οδηγήσει σε πιο αποδοτική διαπραγμάτευση ηλεκτρικής ενέργειας, με αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους για τους καταναλωτές της Βρετανίας».
Σύμφωνα με στοιχεία του κλάδου Energy UK, που δημοσιεύθηκαν το 2024, εάν οι τρέχουσες ενεργειακές σχέσεις παραμείνουν αμετάβλητες, η Βρετανία θα μπορούσε να επιβαρυνθεί με επιπλέον κόστος ύψους 10 δισ. λιρών κατά την περίοδο 2024-29, μέσω υψηλότερων λογαριασμών ενέργειας και χαμηλότερων εσόδων του υπουργείου Οικονομικών.
Ο κλάδος υποστηρίζει ότι τα εμπόδια του Brexit θα γίνουν πιο μεγάλα με την πάροδο του χρόνου, περιορίζοντας τη δυνατότητα της Βρετανίας να αξιοποιήσει πλήρως τα οφέλη της ανάπτυξης της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας.
«Η αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση έπληξε σημαντικά την οικονομία μας»
Από την ανάληψη των καθηκόντων του ως πρωθυπουργού, ο Μπέρναμ έχει δηλώσει ότι η κυβέρνηση θα εξετάσει τις επιλογές όσον αφορά τις σχέσεις της Βρετανίας με την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης μιας τελωνειακής ένωσης, της επιστροφής στην ενιαία αγορά ή της «πλήρους επανένταξης» με πλήρη ιδιότητα μέλους.
Ωστόσο, ο πρώην διαπραγματευτής της ΕΕ για το Brexit, Μισέλ Μπαρνιέ, δήλωσε ότι η Βρετανία δεν θα μπορούσε να επανενταχθεί στην ενιαία αγορά «à la carte». Μιλώντας στη Λόρα Κουένσμπεργκ του BBC, ο Μπαρνιέ είπε: «Είπα πάρα, πάρα πολλές φορές κατά τη διάρκεια αυτών των διαπραγματεύσεων, του Brexit, ότι δεν υπάρχει επιλογή μόνο των ευνοϊκών όρων».
«Δεν θα υπάρχει δυνατότητα να έχει κανείς τη μία ελευθερία και όχι την άλλη. Οι τέσσερις ελευθερίες είναι σαφώς οι τέσσερις προϋποθέσεις για να βρίσκεται κανείς εντός της ενιαίας αγοράς».
“I always thought during the Brexit negotiations that the door will remain open” to the UK, the EU’s former Brexit negotiator Michel Barnier tells @CathyNewman. Barnier says the UK would be able to rejoin the EU without having to take the euro as its currency https://t.co/7t0VFtzka0
— Sky News (@SkyNews) November 5, 2026
Βουλευτές του Εργατικού Κόμματος έχουν υποστηρίξει τις εκκλήσεις για στενότερους δεσμούς. Η Στέλα Κρίζι, πρόεδρος του «Εργατικού Κινήματος για την Ευρώπη», η οποία κάνει εκστρατεία για να συμπεριληφθεί στο επόμενο προεκλογικό μανιφέστο του κόμματος ένα de facto δεύτερο δημοψήφισμα, δήλωσε ότι υπάρχουν «πολλές λογικές αλλαγές» που θα μπορούσαν να γίνουν εν τω μεταξύ.
Μιλώντας το Σάββατο στην εκπομπή «Today» του BBC, η Κρίζι δήλωσε: «Οι εξαγωγές μας έχουν μειωθεί, διότι γνωρίζουμε ότι η αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση έπληξε σημαντικά την οικονομία μας, καθώς μπορείς να αντιμετωπίσεις πολλά πράγματα στη ζωή, αλλά η γεωγραφία σίγουρα δεν είναι ένα από αυτά».
«Ο μεγαλύτερος εμπορικός συνασπισμός στον κόσμο βρίσκεται στο κατώφλι μας, και εμείς αποχωρήσαμε από αυτόν, πράγμα που σημαίνει ότι τώρα αντιμετωπίζουμε τεράστιες δυσκολίες στο εμπόριο μαζί τους».
Χαρακτήρισε τις πρόσφατες δηλώσεις του Μπέρναμ, ο οποίος εξέφρασε την επιθυμία να δημιουργηθεί μια στενότερη σχέση με την ΕΕ, ως «αλήθεια».
Με πληροφορίες από Guardian
