Η ενεργειακή απόδοση των κτιρίων βελτιώνεται, αλλά όχι με τους ρυθμούς που επιθυμούν οι Βρυξέλλες.
Την προηγούμενη εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε διαδικασία επί παραβάσει εναντίον όλων των κρατών-μελών, επειδή δεν ενσωμάτωσαν πλήρως στο εθνικό τους δίκαιο την Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων (EPBD), γνωστή και ως Οδηγία για τα «Πράσινα Σπίτια». Η προθεσμία για την ενσωμάτωσή της έληξε στις 29 Μαΐου 2026.
Στόχος των Βρυξελλών ήταν να θέσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση σε μια κοινή τροχιά προς τις μηδενικές εκπομπές ρύπων έως το πρώτο μισό του αιώνα, καθιστώντας υποχρεωτικό τον εκσυγχρονισμό των κτιρίων, του τομέα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας στην Ευρώπη.
Η έναρξη της διαδικασίας επί παραβάσει, που μεταφράζεται στην αποστολή προειδοποιητικής επιστολής προς κάθε χώρα προκειμένου να ολοκληρώσει την ενσωμάτωση, δεν σημαίνει πάντως ότι η Ευρώπη δεν σημειώνει πρόοδο σε αυτό το μέτωπο.
Τι δείχνουν τα, μέχρι τώρα, στοιχεία
Στην πραγματικότητα, όλο και περισσότερα κτίρια αναβαθμίζονται ενεργειακά, αν και όχι με την ταχύτητα που θα ήθελε η Κομισιόν. Σήμερα, περίπου ένας στους τέσσερις πολίτες της ΕΕ ζει σε πιο «πράσινα» σπίτια σε σύγκριση με πριν από έξι χρόνια, σύμφωνα με τη Eurostat.
Ωστόσο, η ταχύτητα με την οποία κινούνται οι χώρες διαφέρει σημαντικά. Το υψηλότερο ποσοστό καταγράφεται στην Ολλανδία με 60,5%, ενώ ακολουθούν η Δανία (34%), η Γαλλία (33%) και η Σλοβενία (33%), όπου περίπου το ένα τρίτο των κτιρίων έχει αναβαθμιστεί.
Τα στοιχεία αυτά αποκαλύπτουν μια τεράστια απόσταση από την Ιταλία, η οποία βρίσκεται στην τελευταία θέση όσον αφορά την ταχύτητα των ανακαινίσεων, καθώς μόλις το 3% των κτιρίων της κατατάσσεται ως πιο αποδοτικό σε σχέση με το 2018. Η Μάλτα (8%) και η Ελλάδα (9,5%) δεν απέχουν πολύ, με λιγότερο από το 10% των κτιρίων τους να θεωρείται φιλικότερο προς το περιβάλλον.
Τι σημαίνει πρακτικά «πράσινο» σπίτι
Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης σημαίνει, για παράδειγμα, καλύτερη μόνωση στη στέγη και τα παράθυρα ώστε να μειωθεί η κατανάλωση. Παράλληλα όμως, η ΕΕ στοχεύει στην κατάργηση των οικονομικών κινήτρων και των επιδοτήσεων για τους παλιούς λέβητες αερίου και ορυκτών καυσίμων, προωθώντας στη θέση τους τις αντλίες θερμότητας και τα φωτοβολταϊκά πάνελ.
Ωστόσο, τα σχέδια αυτά συναντούν αντιδράσεις, καθώς πολλά κράτη-μέλη υποστηρίζουν ότι η υλοποίηση αυτών των αλλαγών μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα συνεπάγεται δυσβάσταχτο κόστος.
Οκτώ χώρες υπέβαλαν Εθνικό σχέδιο ανακαίνισης κτιρίων
Παρ’ όλα αυτά, παρότι καμία χώρα δεν έχει μεταφέρει ακόμα πλήρως τη νέα οδηγία στο εθνικό της δίκαιο, η κινητικότητα στο μέτωπο των ανακαινίσεων είναι υπαρκτή.
Οκτώ κράτη-μέλη έχουν ήδη υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή το προσχέδιο του Εθνικού Σχεδίου Ανακαίνισης Κτιρίων (NBRP), κάνοντας το πρώτο απτό βήμα για την εφαρμογή της οδηγίας EPBD.
Οι χώρες αυτές είναι το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Φινλανδία, η Λιθουανία, η Ρουμανία, η Σλοβενία και η Ισπανία.
Τα εθνικά αυτά σχέδια οφείλουν να αποτυπώνουν έναν λεπτομερή οδικό χάρτη ανακαινίσεων τόσο για κτίρια κατοικιών όσο και για επαγγελματικά ακίνητα. Παράλληλα, πρέπει να περιλαμβάνουν ανάλυση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος της κάθε χώρας, στόχους για το 2030, το 2040 και το 2050, καθώς και τα μέτρα πολιτικής για την επίτευξή τους, μαζί με μια εκτίμηση των απαιτούμενων επενδύσεων.
ΜΕ πληροφορίες από Euronews
