Το φίλτρο (philtrum), όπως είναι ο επίσημος επιστημονικός του όρος, είναι το μικρό, κάθετο αυλάκι ανάμεσα στη μύτη και το πάνω χείλος των ανθρώπων.
Όμως, λίγοι είναι αυτοί που γνωρίζουν την εξελικτική του προέλευση. Σύμφωνα με τους εξελικτικούς βιολόγους, το φίλτρο δεν είναι τίποτα λιγότερο από ένα ζωντανό «απολίθωμα» της εμβρυϊκής μας ανάπτυξης, μια απόδειξη του πώς η εξέλιξη επαναχρησιμοποιεί αρχέγονα βιολογικά σχέδια αντί να τα ξαναδημιουργεί από το μηδέν.
Γιατί υπάρχει το φίλτρο, σύμφωνα με εξελικτικούς βιολόγους
Για να κατανοήσει κανείς γιατί υπάρχει το φίλτρο, πρέπει να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο σχηματίζεται το πρόσωπο μέσα στη μήτρα. Το πρόσωπο των σπονδυλωτών δεν αναπτύσσεται ως ένα ενιαίο, συνεχές κομμάτι ιστού.
Αντίθετα, όπως τεκμηριώνει σχετική μελέτη στο Journal of Experimental Zoology, συναρμολογείται από διάφορες ξεχωριστές ομάδες κυττάρων που μεταναστεύουν, αναπτύσσονται από διαφορετικές κατευθύνσεις η μία προς την άλλη και τελικά συγχωνεύονται.
Στον άνθρωπο, αυτή η περίπλοκη, κατά τ’ άλλα, σύνθεση λαμβάνει χώρα κυρίως μεταξύ της 5ης και της 10ης εβδομάδας της κύησης. Όπως διευκρινίζουν σχετικά οι ειδικοί, το φίλτρο σχηματίζεται από την μετωπορινική προεξοχή (που σχηματίζει το μέσο του προσώπου) και τις δύο παράλληλες άνω γναθικές προεξοχές που αναπτύσσονται από κάθε πλευρά.
Αυτά τα τρία κομμάτια συγκλίνουν στην περιοχή ακριβώς κάτω από τη μύτη. Το φίλτρο, λοιπόν, είναι η «ουλή» αυτού του σχηματισμού, το ορατό σημείο συνάντησης όπου ενώθηκαν οι κεντρικοί και οι πλευρικοί ιστοί.
Ο καθοριστικός ρόλος του φίλτρου σε άλλα θηλαστικά
Αν και στους ανθρώπους το φίλτρο είναι πλέον σε μεγάλο βαθμό υπολειμματικό, δεν εξυπηρετεί δηλαδή κάποια άμεση βιολογική λειτουργία, σε άλλα θηλαστικά παίζει καθοριστικό ρόλο.
Στα σαρκοφάγα, όπως οι σκύλοι και οι γάτες, το αντίστοιχο αυλάκι διατηρεί υγρό το δέρμα γύρω από τη μύτη, μεταφέροντας το σάλιο από το στόμα μέσω τριχοειδούς δράσης.
Μια υγρή μύτη παγιδεύει τα σωματίδια των οσμών πολύ πιο αποτελεσματικά, ενισχύοντας δραματικά την αίσθηση της όσφρησης. Σε άλλα είδη, το αυλάκι αυτό βοηθά στη διοχέτευση των υγρών ή στη διαδικασία της σίτισης.
Με πληροφορίες από Forbes
