ADVERTORIAL
Σε ένα εγκαταλειμμένο ξενοδοχείο, ενώ έξω μαίνεται μια εξέγερση, ο Ζαν-Πολ Μαρά και ο Μαρκήσιος ντε Σαντ ξαναπιάνουν μια συζήτηση που μοιάζει να μην τελειώνει ποτέ: πόση βία δικαιολογείται στο όνομα της ελευθερίας; Ο Νίκος Καμτσής, που υπογράφει τη σύνθεση του κειμένου και τη σκηνοθεσία, τοποθετεί τα δυο αυτά πρόσωπα στην ίδια σκηνή γιατί θέλει να τα ακούσει να τσακώνονται για μας. Για όσα ανεχόμαστε, για τον θυμό που μαζεύουμε. Πώς γίνεται να θέλουμε έναν δικαιότερο κόσμο και μόλις κάποιος διαφωνήσει μαζί μας, να θέλουμε να τον εξαφανίσουμε από την κουβέντα;
Ο Μαρά –τον υποδύεται ο Καμτσής– δεν υποφέρει την αδικία, επείγεται να την πολεμήσει, αλλά η βεβαιότητά του ότι έχει δίκιο μπορεί να γίνει τρομακτική και ο Ντε Σαντ τον τραβάει από το μανίκι: με τη δική μου ζωή τι θα γίνει; «Τους φαντάστηκα σ’ ένα εγκαταλειμμένο ξενοδοχείο, τον έναν στην μπανιέρα, τον άλλον στο συμπόσιο, κι έξω έναν κόσμο που βράζει. Ήθελα να παρακολουθείς τον καβγά τους και κάποια στιγμή να σου έρθει να μπεις στη μέση», λέει ο σκηνοθέτης. Ο Μαρά εκφράζει την επείγουσα ανάγκη να αλλάξει τον κόσμο. Τι γίνεται όμως όταν η αγωνία μετατρέπεται σε βεβαιότητα ότι γνωρίζει το καλό όλων; Τότε είναι που χρειάζεται η αυθάδεια του Ντε Σαντ, που υπερασπίζεται το δικαίωμα να ορίζεις το σώμα και τη ζωή σου.
Η παράσταση έρχεται σε μια χρονική στιγμή που οι εξεγέρσεις στη Γαλλία μάς βάζουν και πάλι σε σκέψη σχετικά με το πόση βία χωράει σε μια επαναστατική πράξη. Ωστόσο, όπως λέει ο Νίκος Καμτσής, το 1789 υπήρχε μια μοναρχία και μια κοινωνία θεσμοθετημένων προνομίων. Σήμερα υπάρχουν εκλογές, δικαιώματα, κατακτήσεις που κόστισαν πολύ. «Με συγκινεί ο άνθρωπος που λέει “ως εδώ”. Θέλω όμως να ακούσω και την επόμενη κουβέντα: πώς θα φερθούμε αύριο σ’ εκείνον που διαφωνεί μαζί μας;». Η ίδια η έννοια του debate ως δημοκρατικής διαδικασίας έρχεται σε πρώτο πλάνο στην παράσταση. Ο Μαρά και ο Ντε Σαντ έχουν εγωισμό, επιθυμίες, αδυναμίες. Μιλούν για την ανθρωπότητα και δεν ανέχονται μια κουβέντα από τον διπλανό τους, αλλά με έναν τρόπο χιουμοριστικό. Και η Σαρλότ, η Σιμόν Εβράρ, ο Πειραματιστής δεν τους αφήνουν να διευθετήσουν τον κόσμο μόνοι τους.
Κεντρικό σκηνικό της παράστασης είναι ένα τραπέζι φαγητού. Το συμπόσιο του Ντε Σαντ προκαλεί με την απόλαυσή του έναν κόσμο ο οποίος στερείται. Απέναντί του βρίσκεται το ταλαιπωρημένο σώμα του Μαρά στην μπανιέρα. Αλλιώς ακούγεται μια ιδέα από κάποιον που πονάει κι αλλιώς από κάποιον που απολαμβάνει το δείπνο του, χωρίς να έχει πάντοτε δίκιο ο πονεμένος. Πάνω στο τραπέζι βρίσκεται η Σαρλότ Κορντέ. Ο Ντε Σαντ την ταΐζει τρυφερά, ερωτικά, τη βάφει, την ντύνει και τη μυεί στο να γίνει η δολοφόνος του Μαρά. Παρακολουθείς μια χειρονομία φροντίδας και συγχρόνως την προετοιμασία ενός φόνου. Δυσκολεύεσαι να αναγνωρίσεις τη βία μέσα στην περιποίηση κι αυτό εκφράζει την ειρωνεία του τίτλου «Μενού της Επανάστασης».
Στο έργο αποκτά φωνή και η Σαρλότ Κορντέ που σκότωσε τον Μαρά. Η Σαρλότ και η Σιμόν Εβράρ φτάνουν στο Ξενοδοχείο των Χαμένων Επαναστάσεων ως δραπέτισσες από την εξέγερση που γίνεται έξω. Αναζητούν καταφύγιο και βρίσκονται μέσα σ’ ένα πείραμα πάνω στη βία. «Όταν έγραφα, δεν ήξερα πόσο θα μου θύμιζαν αυτές τις σκηνές οι εικόνες των ειδήσεων». Την ίδια στιγμή, ιστορικά πρόσωπα εμφανίζονται με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και συνομιλούν με τους ηθοποιούς. Στην ερώτηση πόση βία ασκεί η τεχνολογία σήμερα, ο Ν. Καμτσής απαντά: «Δεν ξέρουμε τι θα έλεγαν σήμερα ο Γκάντι ή ο Τσε. Φτιάχνουμε θεατρικές εκδοχές τους. Θεωρώ επαναστατικές τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης και χάρηκα δουλεύοντας μαζί της. Θέλω όμως να ξέρω ποιος την ελέγχει. Στο θέατρο έχουμε μια συμφωνία: ο θεατής γνωρίζει ότι βλέπει μια επινόηση. Έξω από το θέατρο, ποιος του το λέει;».
Πρόκειται για ένα έργο που μπορεί να σε κάνει να σκεφτείς τι συμβαίνει στη δική σου σχέση. Ειδικά όταν ο Ντε Σαντ περιποιείται τη Σαρλότ. Την ταΐζει, της δίνει προσοχή και αυτό αρχικά σε γοητεύει. Ύστερα αναρωτιέσαι πόσο ελεύθερη είναι μέσα σ’ αυτήν τη φροντίδα. Της αφήνει χώρο να θελήσει κάτι διαφορετικό; Πόσες φορές λέμε “για το καλό σου” και εννοούμε “όπως το θέλω εγώ”; Φεύγοντας, ίσως πιάσεις το χέρι του ανθρώπου σου διαφορετικά. Ή του κάνεις μια ερώτηση που ανέβαλλες».
Αυτό που μας περιμένει στο Τόπος Αλλού είναι μια βραδιά με κακότροπους οικοδεσπότες. Έχουν χιούμορ, σε γοητεύουν, αλλά δύσκολα θα κρατήσεις την καλή γνώμη που έχεις για όλους και για τον εαυτό σου. Ο Μαρά σε συγκινεί και λίγο μετά σε τρομάζει. Ο Ντε Σαντ λέει κάτι απαράδεκτο και στην επόμενη φράση σε κερδίζει. «Όποιος έρθει βέβαιος ότι είναι με τους “καλούς”, θα βρει λόγους να εκνευριστεί. Ελπίζω να το ευχαριστηθεί κιόλας. Ιδίως αν ο άνθρωπος στο διπλανό κάθισμα γελάει με μια ατάκα που εκείνον τον εξοργίζει».
Σύλληψη-Σκηνοθεσία: Νίκος Καμτσής
Σκηνικό-Κοστούμια: Μίκα Πανάγου
Μουσική: Κώστας Χαριτάτος
Video editing: George Alexiou
AI Editing: Ανδρέας Τυρανόπουλος
Προβολή & Επικοινωνία: Βάσω Σωτηρίου – We Will
Παίζουν: Νίκος Αλεξίου, Λαμπρινή Θάνου, Δημήτρης Φραγκιόγλου , Νίνα Φραντζεσκάκη, Νίκος Καμτσής, Μανώλης Γλαντζίνας
Ημέρες & ώρες παραστάσεων: Παρ.-Κυρ. 20:30
Θέατρο Τόπος Αλλού, Κεφαλληνίας 17, 210 8656004
