Ένα μικρό ορεινό χωριό της Σαρδηνίας ξεχωρίζει για την εξαιρετική μακροζωία των γυναικών του, καθώς νέα μελέτη έδειξε ότι σχεδόν μία στις επτά γυναίκες που φτάνουν τα 70 ζουν έως τα 100.
Στη Μπολοτάνα, στο κεντρικό τμήμα του νησιού, το ποσοστό φτάνει το 13,8%, σύμφωνα με έρευνα επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο του Σάσαρι και το Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα στο Μπέρμιγχαμ, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Aging.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι, με βάση αυτό το ποσοστό, η Μπολοτάνα βρίσκεται στη δεύτερη θέση παγκοσμίως για τη μακροζωία των γυναικών, πίσω μόνο από το Χονγκ Κονγκ.
Η διαφορά από τον ιταλικό μέσο όρο είναι μεγάλη. Στην Ιταλία, περίπου το 3,5% των γυναικών που φτάνουν τα 70 ζουν μέχρι τα 100.
Οι επιστήμονες εξέτασαν τα στοιχεία ανθρώπων που γεννήθηκαν στη Μπολοτάνα από το 1900 έως το 1925 και εντόπισαν 38 που έζησαν πάνω από έναν αιώνα. Η συχνότητα των αιωνόβιων ήταν κατά 57% υψηλότερη από τον εθνικό μέσο όρο.
Πέρυσι, σε ένα χωριό μόλις 2.266 κατοίκων, ζούσαν 12 άνθρωποι ηλικίας 100 ετών και άνω, αριθμός περίπου 12 φορές μεγαλύτερος από τον μέσο όρο της Σαρδηνίας.
Έξι από αυτούς έχουν έκτοτε πεθάνει. Οι έξι αιωνόβιοι που ζουν σήμερα στη Μπολοτάνα είναι όλες γυναίκες, ενώ οι δύο μεγαλύτερες είναι 102 ετών.
Και άλλοι κάτοικοι αναμένεται να συμπληρώσουν τα 100 μέχρι το τέλος του 2026 και μέσα στο 2027.
Έξω από τη γνωστή «μπλε ζώνη» της Σαρδηνίας
Η Σαρδηνία είναι εδώ και δεκαετίες γνωστή για τον μεγάλο αριθμό αιωνόβιων κατοίκων της.
Το 1999, μια ομάδα απομονωμένων χωριών στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα του νησιού εντάχθηκε στις πέντε λεγόμενες «μπλε ζώνες» του κόσμου, περιοχές όπου καταγράφεται ασυνήθιστα υψηλή συγκέντρωση ανθρώπων που ζουν μέχρι πολύ μεγάλη ηλικία.
Οι άλλες τέσσερις βρίσκονται στην Οκινάουα της Ιαπωνίας, στη χερσόνησο Νικόγια της Κόστα Ρίκα, στην Ικαρία και στη Λόμα Λίντα της Καλιφόρνιας.
Η Μπολοτάνα βρίσκεται περίπου 110 χιλιόμετρα μακριά από την παραδοσιακή «μπλε ζώνη» της Σαρδηνίας.
«Για πρώτη φορά εδώ και περισσότερα από 25 χρόνια εντοπίσαμε έναν τόπο με τόσο μεγάλη μακροζωία έξω από τη συμβατική μπλε ζώνη της Σαρδηνίας», δήλωσε στον Guardian ο Τζοβάνι Μάριο Πες, επικεφαλής της μελέτης και ένας από τους επιστήμονες που διαμόρφωσαν την έννοια των «μπλε ζωνών».
Η μεγάλη διαφορά στη Μπολοτάνα είναι ότι το φαινόμενο αφορά κυρίως τις γυναίκες.
Στην αρχική «μπλε ζώνη» της Σαρδηνίας είχε προκαλέσει εντύπωση η ασυνήθιστα μικρή διαφορά ανάμεσα στη μακροζωία ανδρών και γυναικών. Στη Μπολοτάνα, αντίθετα, οι γυναίκες υπερισχύουν ξεκάθαρα.
Ο Πες σημείωσε ότι είναι ήδη γνωστό πως οι γυναίκες ζουν κατά μέσο όρο περισσότερο από τους άνδρες. Εκείνο που ξεχωρίζει στη Μπολοτάνα, όπως είπε, είναι ότι η μακροζωία τους είναι περίπου τριπλάσια από εκείνη που καταγράφεται στις περισσότερες δυτικές κοινωνίες.
Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από τη μακροζωία
Η μελέτη δεν επιχειρεί να αποδείξει γιατί οι γυναίκες της Μπολοτάνα ζουν τόσο πολύ.
Ο Πες απέφυγε να μιλήσει για κάποια «συνταγή» μακροζωίας, σημειώνοντας ότι η έρευνα περιορίστηκε στην καταγραφή του φαινομένου.
Αυτό που του έκανε ιδιαίτερη εντύπωση, πάντως, ήταν οι στενές κοινωνικές σχέσεις που διατηρούν οι ηλικιωμένες γυναίκες του χωριού.
Έφερε ως παράδειγμα την 101χρονη Τζοβάνα Μάρας, η οποία ζει μαζί με την αδελφή της.
«Μένουν μαζί, μαγειρεύουν μαζί, μιλούν μεταξύ τους με μεγάλη ευκολία», είπε, προσθέτοντας ότι δεν παρατήρησε εμφανή σημάδια γνωστικής έκπτωσης.
Ο δήμαρχος της Μπολοτάνα, Φραντσέσκο Μανκόνι, θεωρεί ότι πιθανότατα παίζει ρόλο ένας συνδυασμός παραγόντων.
Αναφέρθηκε στην παραδοσιακή διατροφή με φρέσκα προϊόντα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι κάτοικοι αποφεύγουν τα τοπικά γλυκά, όπως η seada, ένα τηγανητό γλυκό με τυρί, ή τα mustazzolus, αρωματικά μπισκότα που συχνά τρώγονται στο πρωινό.
Ο ίδιος στάθηκε επίσης στο φυσικό περιβάλλον γύρω από το χωριό και στη σωματική δραστηριότητα.
Η Μπολοτάνα μπορεί να μην έχει γυμναστήριο, όμως οι ηλικιωμένοι κάτοικοί της περπατούσαν ανέκαθεν πολύ. Σύμφωνα με τον δήμαρχο, κάποιοι διένυαν ακόμη και 20 χιλιόμετρα την ημέρα.
«Και θα έλεγα ότι οι περισσότεροι ήταν γυναίκες», πρόσθεσε.
Όλο και περισσότεροι αιωνόβιοι στην Ιταλία
Η Μπολοτάνα εντάσσεται σε μια ευρύτερη αύξηση του αριθμού των αιωνόβιων στην Ιταλία, αν και τα ποσοστά του χωριού παραμένουν εξαιρετικά υψηλά.
Τον Νοέμβριο του 2025, στη χώρα ζούσαν 23.548 άνθρωποι ηλικίας 100 ετών και άνω, περίπου 2.000 περισσότεροι από έναν χρόνο νωρίτερα.
Ο συνολικός αριθμός των αιωνόβιων στην Ιταλία έχει υπερδιπλασιαστεί από το 2009. Οι γυναίκες αποτελούν τη μεγάλη πλειονότητα. Από όσους είχαν ξεπεράσει τα 100 το 2025, το 82,6% ήταν γυναίκες.
Το ίδιο συμβαίνει και στις ακόμη μεγαλύτερες ηλικίες. Οι γυναίκες υπερισχύουν τόσο μεταξύ των 724 ανθρώπων ηλικίας 105 ετών και άνω όσο και μεταξύ των 19 κατοίκων της Ιταλίας που έχουν ξεπεράσει τα 110.
Με πληροφορίες από Guardian
