Τρεις πίνακες που ο νεαρός Πολ Σεζάν είχε ζωγραφίσει στους τοίχους της οικογενειακής εξοχικής κατοικίας του αποσύρθηκαν λίγες ώρες πριν βγουν σε δημοπρασία στο Παρίσι. Τα έργα, που χρονολογούνται από το 1862 έως το 1864, επρόκειτο να πωληθούν από τον οίκο Sotheby’s το βράδυ της Πέμπτης 22 Οκτωβρίου. Ωστόσο, ύστερα από συνεννοήσεις με τους ιδιοκτήτες τους και τις γαλλικές αρχές, αποσύρθηκαν από τη δημοπρασία, με στόχο να επιστρέψουν στην Αιξ-αν-Προβάνς, τη γενέτειρα του ζωγράφου.
Πρόκειται για τη «Φάρμα» (La Ferme), τα «Δέντρα στην όχθη του ποταμού» (Arbres au bord de la rivière) και τον «Ουρανό ανάμεσα στα δέντρα» (Ciel entre les arbres). Τα τρία έργα ανήκουν στη συλλογή της οικογένειας Σλουμπερζέ και είχαν συνολικά εκτιμηθεί μεταξύ 1,4 και 2 εκατομμυρίων ευρώ. Ο δήμος της Αιξ-αν-Προβάνς επιδιώκει να τα αποκτήσει, με την υποστήριξη του γαλλικού υπουργείου Πολιτισμού, ώστε να ενταχθούν στις συλλογές του Μουσείου Γκρανέ. Η αγορά τους δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Η ιστορία τους αρχίζει στο Jas de Bouffan, μια μεγάλη εξοχική κατοικία στα περίχωρα της Αιξ-αν-Προβάνς, την οποία αγόρασε το 1859 ο πατέρας του Σεζάν, Λουί-Ογκίστ. Ο νεαρός ζωγράφος είχε την άδεια να χρησιμοποιεί τους τοίχους του μεγάλου σαλονιού για να πειραματίζεται με τη ζωγραφική του. Από το 1860 άρχισε να διακοσμεί τον χώρο με αλληγορίες των τεσσάρων εποχών, μεγάλα τοπία και, αργότερα, ένα πορτρέτο του πατέρα του. Ήταν η περίοδος που μελετούσε τους μεγάλους ζωγράφους του παρελθόντος και δοκίμαζε τις δικές του δυνάμεις σε συνθέσεις μεγάλης κλίμακας.
1862–1864, 141 × 87 εκ. Τμήμα του «Ρομαντικού τοπίου με ψαράδες», που αρχικά εκτεινόταν σε έναν ολόκληρο τοίχο.
Τα «Δέντρα στην όχθη του ποταμού» και ο «Ουρανός ανάμεσα στα δέντρα» αποτελούσαν αρχικά τμήματα μιας μεγαλύτερης σύνθεσης, του «Ρομαντικού τοπίου με ψαράδες», που απεικόνιζε ένα ποτάμι στο φως του δειλινού. Η «Φάρμα» ανήκε σε διαφορετικό έργο, το «Τοπίο με καταρράκτη», και καταλάμβανε το επάνω αριστερό μέρος του. Στα τοπία αυτά διακρίνονται οι επιρροές παλαιότερων ζωγράφων, όπως ο Κλοντ Λορέν και ο Ολλανδός Γιάκομπ φαν Ρούισνταλ. Ο Σεζάν δεν είχε ακόμη αναπτύξει τη ζωγραφική γλώσσα που θα τον έκανε έναν από τους σημαντικότερους δημιουργούς της μοντέρνας τέχνης.
Όταν η οικογένεια πούλησε την κατοικία το 1899, η ζωγραφική διακόσμηση του σαλονιού άρχισε σταδιακά να διαλύεται. Ορισμένα έργα καλύφθηκαν με ταπετσαρίες, ενώ άλλα αποσπάστηκαν από τους τοίχους και μεταφέρθηκαν σε καμβά. Το «Ρομαντικό τοπίο με ψαράδες» χωρίστηκε σε οκτώ τμήματα, τα οποία προσφέρθηκαν χωριστά προς πώληση το 1960, μαζί με δύο τμήματα από το «Τοπίο με καταρράκτη». Έτσι, έργα που είχαν δημιουργηθεί για τον ίδιο χώρο κατέληξαν σε διαφορετικές συλλογές.
1862–1864, 151,7 × 88,1 εκ. Ένα ακόμη τμήμα της ίδιας σύνθεσης, με δέντρα και ποτάμι στο φως του δειλινού.
Με απόφαση της 13ης Αυγούστου 2026, η γαλλική κυβέρνηση αρνήθηκε να χορηγήσει άδεια εξαγωγής για τους τρεις πίνακες, αναγνωρίζοντάς τους ως «εθνικούς θησαυρούς». Η απόφαση, που δημοσιεύτηκε στις 25 Αυγούστου στην Επίσημη Εφημερίδα της Γαλλίας, δεν σημαίνει ότι τα έργα περνούν αυτομάτως στην ιδιοκτησία του Δημοσίου. Δίνει όμως στις γαλλικές αρχές περιθώριο 30 μηνών για να επιδιώξουν την αγορά τους. Η απόσυρσή τους από τη δημοπρασία της Πέμπτης ανοίγει πλέον τον δρόμο για την απόκτησή τους από τη γενέτειρα του ζωγράφου.
Η Αιξ-αν-Προβάνς έχει ήδη αναλάβει σημαντικές πρωτοβουλίες για την ανάδειξη της κληρονομιάς του Σεζάν. Το 2025 διοργάνωσε στο Μουσείο Γκρανέ μια μεγάλη έκθεση αφιερωμένη στο Jas de Bouffan, ενώ η ιστορική οικογενειακή κατοικία άνοιξε ξανά στο κοινό ύστερα από εργασίες αποκατάστασης. Και οι τρεις πίνακες είχαν παρουσιαστεί στην έκθεση εκείνης της χρονιάς ως δάνεια. Αν ο δήμος καταφέρει να τους αποκτήσει, θα μπορούν πλέον να παραμείνουν μόνιμα στην πόλη.
1862–1864, 149,3 × 179,7 εκ. Τμήμα της μεγάλης ζωγραφικής σύνθεσης «Τοπίο με καταρράκτη», που διακοσμούσε το οικογενειακό σπίτι του Σεζάν.
Για την Αιξ-αν-Προβάνς, η ενδεχόμενη επιστροφή τους έχει ιδιαίτερη σημασία. Δεν πρόκειται απλώς για τρεις ακόμη πίνακες ενός μεγάλου δημιουργού, αλλά για σπάνια σωζόμενα κομμάτια από το δωμάτιο όπου ο Σεζάν άρχισε να διαμορφώνει τη ζωγραφική του, πολλά χρόνια πριν αλλάξει την ιστορία της μοντέρνας τέχνης.
Με στοιχεία από Artnews
