Οι Βρετανοί έφηβοι που ζουν στην ΕΕ ενδέχεται να μην μπορούν πλέον να φοιτήσουν στα πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου σε δύο χρόνια, καθώς μια αλλαγή στους κανόνες λόγω του Brexit σημαίνει ότι θα αντιμετωπίσουν διπλό πλήγμα: θα πληρώνουν τα υψηλότερα δίδακτρα για διεθνείς φοιτητές, ενώ θα χάσουν την πρόσβαση στη φοιτητική χρηματοδότηση.
Οι κάτοχοι βρετανικού διαβατηρίου που ζουν στην ΕΕ εξακολουθούν να δικαιούνται το καθεστώς «εγχώριων διδάκτρων» στα πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ωστόσο, αυτό δεν θα ισχύει πλέον όταν λήξει η μεταβατική περίοδος το 2028, πράγμα που σημαίνει ότι η πρώτη ομάδα που θα επηρεαστεί είναι εκείνοι που ξεκινούν τις εξετάσεις A-levels, ή ισοδύναμες, αυτό το φθινόπωρο.
Εμπόδια για τους Βρετανούς που διαμένουν στην ΕΕ
Ενώ τα δίδακτρα για τους εγχώριους φοιτητές στα πανεπιστήμια του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν ανώτατο όριο – στα 9.790 λίρες για τις εισαγωγές του 2026 – τα πανεπιστήμια μπορούν να καθορίζουν τα δικά τους δίδακτρα για τους φοιτητές από το εξωτερικό, τα οποία συχνά είναι τουλάχιστον τριπλάσια.
Για παράδειγμα, οι φοιτητές από το εξωτερικό που σπουδάζουν οικονομικά στο Πανεπιστήμιο του Γουόρικ θα πληρώνουν 35.530 λίρες ετησίως το 2026, ενώ οι σπουδές νομικής στο Πανεπιστήμιο του Λιντς κοστίζουν 26.750 λίρες ετησίως.
«Αυτό ουσιαστικά σηματοδοτεί το τέλος της “περιόδου χάριτος” μετά το Brexit και σημαίνει ότι οι υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου και οι οικογένειές τους που ζουν στην ΕΕ, αλλά επιθυμούν να σπουδάσουν στο Ηνωμένο Βασίλειο, θα κατατάσσονται ως διεθνείς φοιτητές», λέει η Τζούλι Μοκταντίρ, εταίρος και επικεφαλής του τμήματος μεταναστευτικού δικαίου στο Stone King. «Επίσης, δεν θα δικαιούνται πλέον τα φοιτητικά δάνεια της βρετανικής κυβέρνησης για την κάλυψη των διδάκτρων και των εξόδων διαβίωσης, κάτι από το οποίο εξαρτώνται πολλοί».
Για τα προγράμματα σπουδών που ξεκινούν το 2028, οι φοιτητές πρέπει να έχουν τη συνήθη διαμονή τους στο Ηνωμένο Βασίλειο για τρία χρόνια πριν από την πρώτη ημέρα του προγράμματος σπουδών τους, προκειμένου να δικαιούνται τα δίδακτρα για κατοίκους της χώρας.
Οι αλλαγές θα ισχύουν σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας ενδέχεται να διαφέρουν σε καθεμία από τις τέσσερις χώρες, όπως αναφέρει ο Μοκταντίρ: «Υπάρχουν διαφορές στον τρόπο καθορισμού των διδάκτρων και στο πόσο αυστηρά εφαρμόζονται οι κανόνες στις αποκεντρωμένες χώρες. Για παράδειγμα, η Σκωτία έχει μια πιο περίπλοκη δομή διδάκτρων».
Τα επιμέρους πανεπιστήμια μπορούν επίσης να ασκήσουν κάποια διακριτική ευχέρεια, πράγμα που σημαίνει ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι φοιτητές που επιστρέφουν από την ΕΕ ενδέχεται να κριθούν επιλέξιμοι για τα δίδακτρα των κατοίκων της χώρας. Είναι όμως κρίσιμο το γεγονός ότι οι φορείς παροχής φοιτητικών δανείων δεσμεύονται από τους κανόνες, οπότε τα άτομα αυτά δεν θα μπορούν να δανειστούν για να χρηματοδοτήσουν τις σπουδές τους.
Δυσβάσταχτα τα δίδακτρα για σπουδές στη Βρετανία
Για ορισμένες οικογένειες, αυτό έχει οδηγήσει σε δύσκολες αποφάσεις. Η φοίτηση στον τόπο διαμονής τους μπορεί να είναι δύσκολη, ή ακόμη και αδύνατη, ανάλογα με το αντικείμενο σπουδών, τους τοπικούς κανόνες επιλεξιμότητας και το επίπεδο γλωσσικών γνώσεων.
«Εκτός από τη μετεγκατάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο τουλάχιστον τρία χρόνια πριν από την έναρξη του πανεπιστημιακού προγράμματος που έχουν επιλέξει, δεν υπάρχουν πολλά που μπορούν να κάνουν οι γονείς και οι υποψήφιοι φοιτητές, πέρα από το να εξοικειωθούν με τους νέους κανόνες», λέει η Μοκταντίρ. Προσθέτει ότι, ενώ ορισμένα εκπαιδευτικά ιδρύματα μπορεί να προσφέρουν υποτροφίες και επιχορηγήσεις για να καλύψουν μέρος του κόστους, για πολλούς αυτό δεν θα είναι αρκετό.
Αυτό ισχύει για τον Τζέιμς και την Έιμι Τόμσον και τα παιδιά τους, την Ίσλα και τον Μπέρτι, οι οποίοι μετακόμισαν στη Γερμανία το 2021, στο πλαίσιο διετούς σύμβασης με την εταιρεία της BMW, όπου εργάζεται ο Τζέιμς. Στην οικογένεια άρεσε τόσο η διαμονή που την παρέτεινε και βρίσκεται πλέον εκεί εδώ και πέντε χρόνια.
Ίσως να είχαν μείνει περισσότερο, αλλά τώρα που η Ίσλα είναι 16 ετών, συνειδητοποίησαν ότι η παράταση της διαμονής θα σήμαινε ότι θα υπόκειτο στα διεθνή δίδακτρα.
«Αρχικά μετακομίσαμε για δύο χρόνια λόγω εργασίας, και τα παιδιά ήταν εννέα και έντεκα ετών, οπότε η τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν ήταν ακόμα θέμα», λέει η Έιμι.
«Τώρα συνειδητοποιήσαμε ότι η κατάσταση με τα δίδακτρα καθιστά την κατάσταση πολύ δύσκολη. Η Ίσλα δεν θα δυσκολευτεί να εισαχθεί σε ένα καλό βρετανικό πανεπιστήμιο, αλλά αν πρέπει να πληρώσουμε δίδακτρα για διεθνείς φοιτητές, απλά δεν μπορούμε να το αντέξουμε οικονομικά».
Καθώς είναι πολύ αργά για την Ίσλα να πληροί τις προϋποθέσεις για τα δίδακτρα των εγχώριων φοιτητών, ενδέχεται να αναγκαστεί να κάνει ένα διάλειμμα ενός έτους πριν υποβάλει αίτηση σε πανεπιστήμιο. Το όνειρό της είναι να σπουδάσει φυσικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Τα δίδακτρα για το πρόγραμμα αυτό ανέρχονται σε 9.250 λίρες για τους εγχώριους φοιτητές, ενώ οι διεθνείς φοιτητές πληρώνουν 44.214 λίρες, συν τα έξοδα του κολεγίου, τα οποία ξεκινούν από 11.500 λίρες και διαφέρουν ανάλογα με το κολέγιο.
Με πληροφορίες από Guardian
