Νέα έκθεση του Lancet καταγράφει 17 μεγάλες απειλές για την ανθρώπινη υγεία, από την κλιματική κρίση και τις πανδημίες έως την πείνα και τη μείωση της ανθρωπιστικής βοήθειας.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, δύο από τους σοβαρότερους κινδύνους είναι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για την ανάπτυξη βιολογικών όπλων και μια μεγάλης κλίμακας πυρηνική σύγκρουση.
Στην πρώτη περίπτωση, η ανησυχία αφορά το ενδεχόμενο να αξιοποιηθεί η τεχνητή νοημοσύνη για τη δημιουργία ιδιαίτερα επικίνδυνων βιολογικών παραγόντων, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν καταστροφικές επιδημίες.
Στη δεύτερη, ένας εκτεταμένος πυρηνικός πόλεμος θα μπορούσε να προκαλέσει αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν «πυρηνικό χειμώνα». Οι τεράστιες ποσότητες καπνού και σωματιδίων που θα έφταναν στην ατμόσφαιρα θα περιόριζαν το ηλιακό φως, προκαλώντας πτώση της θερμοκρασίας και καταστροφή των καλλιεργειών. Η επακόλουθη έλλειψη τροφίμων θα μπορούσε να οδηγήσει σε μαζικό λιμό.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η πιθανότητα να συμβούν τέτοια γεγονότα παραμένει μικρή. Ωστόσο, οι συνέπειές τους θα μπορούσαν να είναι τόσο καταστροφικές ώστε να απειλήσουν την ίδια την επιβίωση του ανθρώπινου είδους.
Σε συνοδευτικό άρθρο του Lancet, οι συντάκτες προειδοποιούν ότι, αν οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι επαληθευτούν, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι αποκαλυπτικές για την ανθρωπότητα.
Οι 17 απειλές και οι επιπτώσεις τους στην υγεία
Για να αξιολογήσουν τους κινδύνους, οι επιστήμονες υπολόγισαν πόσα χρόνια θα μπορούσαν να χάσουν οι άνθρωποι από τη ζωή τους ή να περάσουν με προβλήματα υγείας έως το 2100.
Η μέτρηση αυτή, γνωστή ως DALY, επιτρέπει να συγκρίνονται προβλήματα που διαφέρουν πολύ μεταξύ τους, από την ατμοσφαιρική ρύπανση μέχρι έναν πόλεμο.
Στις μεγάλες απειλές που εντόπισαν οι ερευνητές περιλαμβάνονται επίσης η αντοχή των μικροβίων στα αντιβιοτικά, η παχυσαρκία, το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η υψηλή αρτηριακή πίεση, τα προβλήματα ψυχικής υγείας και οι επιπτώσεις της γήρανσης.
Σημαντικό ρόλο παίζουν και οι κοινωνικές συνθήκες, όπως η ανισότητα των εισοδημάτων και η περιορισμένη πρόσβαση στην εκπαίδευση.
Η έκθεση διαπιστώνει ότι οι απειλές διαφέρουν ανάλογα με την οικονομική κατάσταση των χωρών. Στις πλουσιότερες κοινωνίες, μεγάλο μέρος της επιβάρυνσης στην υγεία συνδέεται με χρόνιες παθήσεις, την παχυσαρκία και την ψυχική υγεία. Στις φτωχότερες χώρες, αντίθετα, μεγαλύτερο βάρος έχουν προβλήματα όπως ο υποσιτισμός και οι περιορισμένες εκπαιδευτικές ευκαιρίες.
Η κλιματική κρίση και οι περικοπές στην ανθρωπιστική βοήθεια
Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν οι επιστήμονες στην κλιματική αλλαγή, καθώς τα αποτελέσματα της έκθεσης δείχνουν πόσο μεγάλη διαφορά μπορούν να κάνουν οι πολιτικές που εφαρμόζονται σήμερα.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, αν η υπερθέρμανση του πλανήτη περιοριστεί περίπου στους 1,8 βαθμούς Κελσίου, αντί να φτάσει τους 4,4 βαθμούς, θα μπορούσαν να αποφευχθούν απώλειες που αντιστοιχούν σε 1,89 δισεκατομμύρια χρόνια υγιούς ζωής.
Εξίσου σοβαρές θεωρούνται οι συνέπειες από τη μείωση της διεθνούς βοήθειας προς τις φτωχότερες χώρες.
Τον τελευταίο χρόνο, αρκετές πλούσιες χώρες, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ και η Βρετανία, έχουν ανακοινώσει μεγάλες περικοπές στη χρηματοδότηση ανθρωπιστικών και υγειονομικών προγραμμάτων.
Η έκθεση εκτιμά ότι μια δραστική μείωση ή κατάρρευση της διεθνούς βοήθειας για την υγεία θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια έως και 1,5 δισεκατομμυρίου ετών υγιούς ζωής μέχρι το 2100. Σχεδόν το 70% αυτής της επιβάρυνσης θα αφορούσε την υποσαχάρια Αφρική, όπου ο παιδικός υποσιτισμός παραμένει ήδη σοβαρό πρόβλημα.
Τι προτείνουν οι επιστήμονες
Τα συμπεράσματα της έκθεσης παρουσιάζονται σήμερα Κυριακή (11/10) στην Παγκόσμια Σύνοδο για την Υγεία, στο Βερολίνο.
Οι 35 επιστήμονες που συμμετείχαν στην έρευνα σκοπεύουν να επικαιροποιούν την αξιολόγησή τους κάθε χρόνο, λαμβάνοντας υπόψη νέα δεδομένα και κινδύνους που ενδεχομένως θα εμφανιστούν.
Ο καθηγητής Ιμπραχίμ Αμπουμπακάρ, επιδημιολόγος στο University College London και μέλος της επιτροπής, ξεκαθάρισε ότι σκοπός της έκθεσης δεν είναι να τρομάξει τον κόσμο, αλλά να βοηθήσει τις κυβερνήσεις να καταλάβουν πού μπορούν να παρέμβουν αποτελεσματικά.
Οι συντάκτες της έκθεσης ζητούν περισσότερες επενδύσεις στην πρόληψη, την επιστημονική έρευνα, την τεχνολογία και τα συστήματα υγείας.
«Όταν ξεκινήσαμε αυτή τη δουλειά πριν από τρία χρόνια, πιστεύαμε ότι υπήρχαν τρεις μεγάλες απειλές: οι συγκρούσεις, το κλίμα και οι πανδημίες», ανέφερε ο Κρίστοφερ Μάρεϊ.
«Τελικά, οι κίνδυνοι είναι πολύ περισσότεροι. Οι κυβερνήσεις πρέπει να διαθέσουν πόρους και προσωπικό για να μπορούν να τους προβλέπουν, να τους προλαμβάνουν και να προετοιμάζονται για αυτούς», πρόσθεσε.
Με πληροφορίες από Guardian
