Βασισμένη στο μυθιστόρημα της Λόρεν Γουάιζμπεργκερ (βοηθός ένα φεγγάρι της Άνα Γουίντουρ), η αιχμηρή αμερικανική κομεντί του Ντέιβιντ Φράνκελ σκιαγράφησε μια γλαφυρή τυπολογία χαρακτήρων που παρεπιδημούσαν ακόμα τότε, στις αρχές των 2000s, στα κορυφαία περιοδικά μόδας.
H σιδηρά editor-in-chief στο πρόσωπο της Μιράντα Πρίσλεϊ (Μέριλ Στριπ), η σαστισμένη και μονίμως εξοντωμένη βοηθό της, Άντρια Σακς (Αν Χάθαγουεϊ), η ελαφρώς μακιαβελική προσωπική βοηθός της διευθύντριας, Έμιλι Τσάρλτον (Έμιλι Μπλαντ), και ο πολύπειρος art director Νάιτζελ (Στάνλεϊ Τούτσι), ένας δεξιοτέχνης στις μεταμορφώσεις και τη διαχείριση κρίσεων.
Η ταινία επισφράγισε στην ευρύτερη κοινή γνώμη το celebrity status της Άνα Γουίντουρ, καθώς και την άποψη ότι τα glossy περιοδικά λειτουργούν ως ανελέητα προπύργια των «σωστών» τάσεων και του ζηλευτού glamour. Πρόσθεσε, ακόμα, στο λεξιλόγιό μας το «ουράνιο μπλε» (cerulean blue) από την ανάλυση της Στριπ για το πώς ένα τυχαίο γαλαζωπό πουλόβερ της Άντι αντιπροσώπευε «εκατομμύρια δολάρια και αμέτρητες θέσεις εργασίας…».
Αυτό που τελικά προκύπτει είναι μια διαχρονική εικόνα και όχι μια αντανάκλαση της σημερινής μόδας, παρότι οι οίκοι μόδας τώρα ήταν πολύ πιο πρόθυμοι να δώσουν ρούχα απ’ ό,τι το 2006, που δίσταζαν να συνδεθούν με μια ελαφριά κωμωδία.
«Όλοι το θέλουν αυτό. Όλοι θέλουν να γίνουν εμείς», δήλωνε η Μιράντα –θαυμαστή και αποτρόπαια, ταυτόχρονα, διευθύντρια του περιοδικού «Runway»– στο φινάλε του πρώτου φιλμ, εκφράζοντας την πεποίθησή της ότι το glamour και τα τυχερά τού να εργάζεσαι στη μόδα δικαιολογούν και την εκμετάλλευση.
Στο σίκουελ της ταινίας, οι συγκυρίες ενώνουν ξανά εκείνη την παρέα στα ίδια πολυτελή γραφεία του περιοδικού στη Νέα Υόρκη, ενώ τίποτα πια δεν είναι ίδιο στην προσωπική τους ζωή, στη μόδα και στη δημοσιογραφία.
Στο «The Devil Wears Prada 2», πίσω από τα Valentino, τα Dior και τα Armani σύνολα, φωλιάζει η αγωνία ενός δημιουργικού κόσμου που διαχειρίζεται εδώ και αρκετά χρόνια τη χρεοκοπία του. Η μόδα παραμένει ως λαμπερό περιτύλιγμα και το σενάριο διατηρεί την καυστική του σπιρτάδα, το μήνυμα, όμως, αυτού του «Διαβόλου» που επέστρεψε είναι η ανάγκη (ή μήπως η αρετή) των συμβιβασμών, για να επιβιώσεις στο ασταθές μέλλον των media σήμερα.
Η Μόλι Ρότζερς, η ενδυματολόγος της ταινίας που είχε συνεργαστεί στην πρώτη ταινία με την Πατρίσια Φιλντ, παραδέχθηκε στους «Financial Times» ότι στο σενάριο υφέρπει μια αίσθηση απειλής. «To μήνυμα είναι ότι όλοι βρισκόμαστε υπό πολιορκία. Οι δουλειές μας, ο τρόπος ζωής, ο ιδιωτικός μας χώρος…» Τι μεσολάβησε; Πολλά, αλλά βασικά το iPhone και τα social media που ακύρωσαν τη συνάφεια και τη διείσδυση των περιοδικών μόδας στην ποπ κουλτούρα.
Σε αυτήν τη σκληρή μετα-πραγματικότητα, οι άλλοτε οραματιστές εκδότες, αν δεν έχουν πεθάνει, άγονται και φέρονται από ένα αρνητικό σούσουρο στα social, οι παχυλοί προϋπολογισμοί των φωτογραφήσεων μόδας και τα εξοδολόγια έχουν πετσοκοπεί και οι «κακοί» –στην ταινία όσο και στο σημερινό τοπίο της μόδας– είναι οι επιχειρηματικοί σύμβουλοι και τα μεγάλα αφεντικά της τεχνολογίας. Ο σύντροφος/χορηγός της Έμιλι Μπλαντ που ενδιαφέρεται να εξαγοράσει το «Runway» είναι ένας από αυτούς, με αναπόφευκτο τον παραλληλισμό του με τον Τζεφ Μπέζος που αυτήν τη Δευτέρα θα στέκεται δίπλα στη Γουίντουρ στα σκαλιά του Met Gala, ως μέγας χορηγός και υπέρτατη ξεφτίλα του κόσμου της μόδας.
To τοπίο αυτό αναγκάζει την πάλαι ποτέ editor με την απόλυτη εξουσία –πάντα ψυχρή σαν καλοσερβιρισμένο μαρτίνι– να συμβιβαστεί (μια λέξη που δυσκολεύεται ακόμα και να προφέρει), για να παραμείνει στο τιμόνι της αυτοκρατορίας ομορφιάς και αριστείας που έπλασε. «Δεν πιστεύω ότι κατεβαίνει από το βάθρο της», παρατηρεί η Μέριλ Στριπ. «Παραμένει αποτελεσματική και σχολαστική, απλά εξελίσσεται». Για εξέλιξη (και όχι για συμβιβασμό) μιλά και η Χάθαγουεϊ, ερμηνεύοντας ως κίνηση ωριμότητας την απόφασή της στην ταινία να επιστρέψει στο περιοδικό και στο αφεντικό που την ταπείνωσε, άσχετα αν τελικά βρίσκεται να παλεύει με τα κλικ, ελπίζοντας ότι ένα καλό κείμενο μπορεί να διαπεράσει τον κυνισμό και την αδιαφορία του κοινού.
Το dress code της ταινίας
Όλα τα κοστούμια στην ταινία ισορροπούν ανάμεσα στη ρεαλιστική εικόνα μιας εργαζόμενης γυναίκας και στην υπερβολική λάμψη που περιμένει ο θεατής από μια ταινία του είδους.
Αυτήν τη φορά, πρότυπο για τη φιγούρα της Μιράντα δεν υπήρξε η Άνα Γουίντουρ, αλλά η ασπρομάλλα Κάρμεν Ντελ’ Ορεφίτσε (γνωστή ως το γηραιότερο εν ενεργεία μοντέλο στην Αμερική) και η θρυλική Πόλι Μέλεν, διευθύντρια μόδας του αμερικανικού «Bazaar» και της «Vogue» επί 60 χρόνια, μια ασυγκράτητη προσωπικότητα με ένα χαρακτηριστικό καρέ γκρίζων και εν συνεχεία κατάλευκων μαλλιών, η οποία όριζε τις τάσεις όσο και τις αγορές.
Η δυναμική γκαρνταρόμπα γραφείου της Μιράντα με τις ίσιες, στενές φούστες της original ταινίας αντικαταστάθηκε από αεράτες μίντι φούστες και σακάκια σε ήσυχους τόνους του γκρι, όπως το Lauren blazer της Sasuphi, ενός γυναικείου brand που τυχαία ανακάλυψε η Ρότζερς. «Τα πέτα ήταν κομψά, οι ώμοι έντονοι, το μανίκι είχε μια υπέροχη λεπτομέρεια από ενσωματωμένο λάστιχο… ήξερα ότι θα δείξει τέλειο στην κάμερα», είπε η Μόλι Ρότζερς στους «New York Times».
Από τις πιο ενδιαφέρουσες επιλογές της ήταν το τετραγωνισμένο σακάκι-ζακέτα από τη χειμερινή συλλογή του Dries Van Noten –ένα αυθάδικο κομμάτι, διακοσμημένο με δεκάδες μικρές φούντες κουρτίνας– που φορά η Στριπ για να αντιμετωπίσει μια συνάντηση με κοστουμαρισμένα στελέχη (τον εχθρό), το οποίο μας θύμισε –σε σύγχρονη εκδοχή– το σακάκι με τα χρυσά νομίσματα του Bill Blass που φορούσε η ηθοποιός στην πρώτη ταινία.
Όσο για την Άντι, που στα χρόνια μακριά από το «Runway» διαμόρφωσε ένα στυλ με ριχτά σακάκια, ανοιχτόχρωμα τζιν, πουκάμισα και φαρδιές πλισέ φούστες, εμφανίζεται ως λαμπερό αγοροκόριτσο, με γιλέκα, στενές γραβάτες και παγιετέ βραδινά looks, κάπως σαν διασταύρωση της Σάρα Τζέσικα Πάρκερ στο «Sex and the City» και της Τζούλια Ρόμπερτς στο «Pretty Woman».
Χαρακτηριστικά της looks, το πολύχρωμο ριχτό μάξι της Gabriela Hearst (δανεικό κομμάτι από το δωμάτιο με τα δείγματα του περιοδικού) που φόρεσε στο lunch της Μιράντα, μια έξωμη φόρμα με κολάρα και μανσέτες διακοσμημένα με μεταλλικά τρουκς και το αλυσόπλεκτο μπλε-μοβ φόρεμα Rabanne που φορά στο ραντεβού της με τον Πίτερ (Πάτρικ Μπράμαλ).
Πολλά από τα εντυπωσιακά ρούχα του «The Devil Wears Prada 2» (Dior, Jean Paul Gaultier Archives ή Rick Owens) απαθανατίστηκαν από τους παπαράτσι και σχολιάστηκαν εξαντλητικά online προτού ακόμα βγει η ταινία. Σε διάφορες διαδικτυακές συνεντεύξεις τους για τους «New York Times» και το «Business of Fashion», οι πρωταγωνίστριες αστειεύτηκαν με την παράνοια που επικρατούσε: «Βγήκα με μια δικιά μου τζιν φούστα για να πάω στο μακιγιάζ κι έγινε χαμός! Αποφάσισα να τη φοράω κάθε μέρα για να με παρατήσουν ήσυχη», είπε η Χάθαγουεϊ, ενώ στην περίπτωση της Στριπ θεωρήθηκε ρούχο της ταινίας ένα μπουρνούζι που φορούσε καθώς έβγαινε από το τροχόσπιτο της ενώ έτρωγε ένα κομμάτι πίτσα.
Για την ιστορία, η Χάθαγουεϊ εμφανίστηκε με περισσότερα από 47 διαφορετικά σύνολα στην ταινία, ανάμεσά τους Louis Vuitton, Chanel, Tom Ford, Valentino, Paco Rabanne και Armani Privé. O Στάνλεϊ Τούτσι (μια φιγούρα με αναφορές στην περσόνα του Χάμις Μπόουλς, του Άγγλου δανδή global editor-at-large στη «Vogue» και διευθυντή του «World of Interiors») κράτησε από όσα φόρεσε στην ταινία ένα κοστούμι Dolce & Gabbana και η Μέριλ Στριπ μόνο ένα ζευγάρι μπότες UGG, για να την ανακουφίζουν από τις ατέλειωτες ώρες που αναγκάστηκε να στέκεται πάνω σε φωτογενή, άβολα ψηλοτάκουνα.
Αυτό που τελικά προκύπτει είναι μια διαχρονική εικόνα και όχι μια αντανάκλαση της σημερινής μόδας, παρότι οι οίκοι μόδας τώρα ήταν πολύ πιο πρόθυμοι να δώσουν ρούχα απ’ ό,τι το 2006, που δίσταζαν να συνδεθούν με μια ελαφριά κωμωδία, υποχρεώνοντας την Πατρίσια Φιλντ να εξαργυρώσει όλες τις προσωπικές της σχέσεις, εκτός του «συστήματος Γουίντουρ». Η Ναόμι Κάμπελ την πούλησε τελευταία στιγμή, ενώ είχε συμφωνήσει σε μια cameo εμφάνιση. Το Μet και το ΜoMA δεν δέχθηκαν να γίνουν γυρίσματα στους χώρους τους λόγω της σχέσης τους με τη Γουίντουρ, ενώ η ίδια δεν τίμησε με την παρουσία της την επίσημη πρεμιέρα της ταινίας.
Ιερά συμμαχία
Η βιομηχανία που σνόμπαρε το μακρινό 2006 το «Ο διάβολος φοράει Prada», από φόβο ότι αποκαθήλωνε την ιέρειά του, αποθέωσε το σίκουελ.
Για την προώθησή του, η Άνα Γουίντουρ εμφανίστηκε (άκουσον άκουσον) με τη Μέριλ Στριπ στο εξώφυλλο της «Vogue», για πρώτη φορά στα 40 χρόνια που το διευθύνει. Στα φετινά Όσκαρ, ευχαρίστησε τη Χάθαγουεϊ που την προλόγισε, αποκαλώντας την «Έμιλι». Πήγε η ίδια στα γυρίσματα των επιδείξεων μόδας του Μιλάνου και διόρθωσε τα λουλούδια στον Dior! Τώρα που οι όμιλοι πολυτελείας κινούν τα νήματα στα περιοδικά, η Άνα Γουίντουρ έβαλε πλάτη στον «Διάβολο».
Μαζί της, δεκαπέντε τουλάχιστον εξωτερικά brands συνεργάστηκαν με την Disney σε ειδικές ενέργειες ή λανσαρίσματα προϊόντων γύρω από την ταινία: L’ Oreal, Lancome, Grey Goose, Diet Coke, Old Navy, The Target, Samsung, The Waldorf Astoria… «Σκεφτείτε το μάρκετινγκ της ταινίας σαν συλλογή μόδας: κάθε ρούχο είναι διαφορετικό, στο σύνολό τους, όμως, ταιριάζουν», σχολίασε η Λιλ Μπράιερ, εκτελεστική αντιπρόεδρος του παγκόσμιου μάρκετινγκ της Disney.
Η ακραία επιχείρηση του press tour
Μια ταινία για τη μόδα αντλεί την ισχύ της από την ίδια τη μόδα. Η Μέριλ, η Αν και η Έμιλι σύρθηκαν, αναγκαστικά, σε μια αστραφτερή παγκόσμια προώθηση της ταινίας, ποζάροντας με looks Valentino, Balenciaga, Saint Laurent, Celine, Chanel και –εννοείται– Prada, με το πείσμα ενός παιδιού που ζητά από τους γονείς του να το δουν την ώρα που παίζει. Ιδιαίτερα η Στριπ, σ’ αυτό το διεθνές γαϊτανάκι εξεζητημένων εμφανίσεων από το Μεξικό, τη Νότια Κορέα, την Κίνα και την Ιαπωνία έως πίσω στη Νέα Υόρκη και το Λονδίνο, έμοιαζε συχνά να παρωδεί τον χαρακτήρα της Μιράντα Πρίσλεϊ, φτιασιδωμένη κόντρα στο προφίλ της, με ρούχα που ποτέ δεν θα επέλεγε η ίδια για μια επίσημη εμφάνισή της ή που λειτουργούσαν ως εσωτερικό αστείο, παραπέμποντας στην πρώτη ταινία (όπως στην εμφάνισή της στο «Late Show» του Στίβεν Κολμπέρ με «cerulean blue» πουλόβερ).
Τη μετάβαση του χαρακτήρα της Μιράντα Πρίσλεϊ στο σήμερα σχεδίασε αθόρυβα η στυλίστρια Μικαέλα Ερλάνγκερ (που ντύνει εδώ και 11 χρόνια τη Στριπ), ενορχηστρώνοντας μια σειρά από εμφανίσεις που συχνά δεν ήταν όσο πανάκριβες και απρόσιτες φαίνονταν. «Επιλέξαμε πιο αρχιτεκτονικές σιλουέτες, ξεφεύγοντας από την τυπική “στολή” μιας διευθύντριας περιοδικού. Η Μιράντα ταυτίζεται με την απόμακρη τελειότητα, σε αυτό το δημοσιογραφικό tour, όμως, θέλαμε να δείξουμε τη Μέριλ Στριπ: μια γυναίκα στο απόγειο της καριέρας της, που φορά μια “πανοπλία” μόδας για να διασκεδάσει», δήλωσε η 40χρονη Ερλάνγκερ στους «New York Times», όπου μαζί με τις συναδέλφους της, τη στυλίστρια της Χάθαγουεϊ, Έριν Γουόλς, και της Μπλαντ, Τζέσικα Πάστερ (που ντύνουν τις πελάτισσές τους επτά και είκοσι χρόνια, αντίστοιχα!), εξήγησαν πώς συντόνισαν μεταξύ τους το υπερθέαμα εμφανίσεων του press tour, δημιουργώντας έναν άνευ προηγούμενο ντόρο γύρω από το «The Devil Wears Prada 2».
Η προώθηση μιας ταινίας έχει αλλάξει πολύ τις δυο τελευταίες δεκαετίες. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν μετατρέψει κάθε στιγμή σε ευκαιρία για φωτογραφικό κλικ. Ακόμα και από τα κλασικά junket (τα δημοσιογραφικά ταξίδια όπου οι ηθοποιοί βρίσκονται σε μια σουίτα δίνοντας συνεντεύξεις on camera) βγαίνουν στα media φωτογραφίες που δεν έχουν την έγκριση των στούντιο. «Δεν ισχύει πια για έναν στυλίστα ότι φέρνει ένα-δυο ρούχα για τον πελάτη του και ξεμπέρδεψε», παρατήρησε η Πάστερ, αποκαλύπτοντας ότι η Μικαέλα και η Έριν έκαναν τον γύρο του κόσμου με εννιά βαλίτσες για να ντύσουν τη Μέριλ και την Αν.
Οι τρεις γυναίκες εργάστηκαν για μήνες με τη νοοτροπία μελισσιού, με κοινό στόχο και ρυθμό, ανταλλάσσοντας ιδέες και λεπτομέρειες για τα looks των πελατισσών τους (τις μάρκες, τα αξεσουάρ, τη χρωματική παλέτα) μέσω τηλεφωνημάτων, σε συναντήσεις στα πεταχτά στα fashion shows και με άπειρα ομαδικά chats. Ουσιαστικά, κατέστρωσαν μια στρατηγική από τα πιο δημιουργικά ως τα πρακτικά θέματα, με πρωτόφαντη συναδελφικότητα για τον κλάδο τους. «Πνιγόμασταν! Δεν υπήρχε καιρός για ανταγωνισμούς. Είμασταν εκεί η μια για την άλλη, για να δίνουμε λύσεις και να αποφασίζουμε μαζί», αστειεύτηκε η στυλίστρια της Έμιλι Μπλαντ. «Δουλειά μας είναι να ομορφύνουμε μια εικόνα. Αν σε μια φωτογραφία δυο άτομα φορούν κόκκινο και ένα λευκό, μοβ ή μαύρο, αυτό θα μπει στο κέντρο της φωτογραφίας για να γίνει viral η φωτογραφία και να κερδίσουν όλοι… επαγγελματίες, πρωταγωνιστές και, κυρίως, η ταινία για την οποία όλοι θα μιλούν και θα ανυπομονούν», πρόσθεσε.
«Για τη Μέριλ, καταλήξαμε σε δυναμικές σιλουέτες που δεν αναφέρονταν απλώς στην πρώτη ταινία, αλλά σε αναφορές μέσα σε αυτήν. Το ονομάσαμε “meta-styling”, εξήγησε η Ερλάνγκερ, ενώ η Πάστερ προσέγγισε τα looks της Μπλαντ με αφετηρία την ανέλιξη της Έμιλι Τσάρλτον από βοηθός που ντυνόταν με δανεικά ρούχα σε ένα ισχυρό στέλεχος μεγάλου οίκου που αγοράζει ό,τι λαχταρήσει (ό,τι δεν της χαρίζουν οι σχεδιαστές).
