Παγόβουνο στο μέγεθος του Μανχάταν «απέδρασε» από τη Γροιλανδία

Μια τεράστια πλάκα πλωτού πάγου αποκολλήθηκε από τον παγετώνα Petermann στη βορειοδυτική Γροιλανδία δημιουργώντας ένα παγόβουνο έκτασης 76,4 τετραγωνικών χλμ..

Διεθνής ερευνητική ομάδα αναφέρει ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη απώλεια πλωτού πάγου του Petermann από το 2012 και για το μεγαλύτερο περιστατικό αποκόλλησης πάγου στην Αρκτική από το 2020. Το παγόβουνο αποκολλήθηκε από την πλωτή παγογλώσσα του παγετώνα και μπορεί να έχει πάχος έως και 150 μέτρα. Η επιφάνειά του είναι περίπου συγκρίσιμη με εκείνη του Μανχάταν προσφέροντας στους επιστήμονες μια σπάνια ευκαιρία να παρακολουθήσουν πώς ένας τόσο μεγάλος όγκος αρκτικού πάγου σχηματίζεται παρασύρεται και τελικά κατακερματίζεται.

Το παγόβουνο αυτό ανήκει στην κατηγορία των αποκαλούμενων επίπεδων παγόβουνων που τεράστιοι όγκοι επιπλέοντος πάγου με επίπεδη κορυφή και σχεδόν κάθετες, απότομες πλευρές έχοντας μια εμφάνιση που μοιάζει με τραπέζι.

Ερευνητική ομάδα αποτελούμενη από επιστήμονες των πανεπιστημίων της Οτάβα, του Λάνκαστερ και του Λίντς παρακολουθούσαν αυτό το τμήμα του παγετώνα Petermann επί χρόνια. Μακροχρόνιες δορυφορικές παρατηρήσεις, που ξεκινούν από το 2019 κατέγραψαν μεταβολές στην πλωτή παγογλώσσα μεταξύ των οποίων διευρυνόμενες ρωγμές και άλλα σημάδια αστάθειας. Με τον όρο παγογλώσσα οι ειδικοί ορίζουν ένα στενό, επιπλέον τμήμα πάγου από έναν παγετώνα που προεξέχει και επιπλέει μέσα στη θάλασσα ή σε λίμνη μακριά από την ακτή

«Ο παγετώνας Petermann είναι εδώ και πολύ καιρό μία από τις μεγαλύτερες εναπομείνασες παγογλώσσες της Γροιλανδίας. Περιμέναμε αυτή την αποκόλληση εδώ και χρόνια και το να τη βλέπουμε τελικά να συμβαίνει είναι αξιοσημείωτο» αναφέρει ο Άνταμ Γκάρμπο του Πανεπιστημίου της Οτάβα, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.

Εικόνες από την αποστολή Sentinel-1 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος έδειξαν εμφανή εξασθένηση κατά μήκος του κεντρικού άξονα της παγογλώσσας στις 3 Αυγούστου. Μέχρι το βράδυ της επόμενης ημέρας, το παγόβουνο είχε αποκολληθεί από την ανατολική πλευρά του παγετώνα.

Σπάνια φαινόμενα στην Αρκτική

Τα μεγάλα επιτραπέζια παγόβουνα είναι συνηθισμένα γύρω από την Ανταρκτική, όμως αντίστοιχου μεγέθους αρκτικά παγόβουνα-«νησιά» είναι πολύ πιο σπάνια.

Ορισμένα μπορούν να επιβιώσουν για χρόνια, επιτρέποντας στους επιστήμονες να μελετήσουν τις δυνάμεις που επηρεάζουν την υποχώρηση των παγετώνων, τις συνθήκες στους ωκεανούς και τους κινδύνους που σχετίζονται με τον πάγο στις πολικές περιοχές.

«Ενώ τα μεγάλα επιτραπέζια παγόβουνα είναι σχετικά συνηθισμένα στον Νότιο Ωκεανό που περιβάλλει το παγοκάλυμμα της Ανταρκτικής, τα αρκτικά παγόβουνα-νησιά είναι πολύ πιο σπάνια. Μελετώντας τα αρκτικά παγόβουνα-νησιά, θα αποκτήσουμε γνώσεις που μπορούν να μεταφερθούν και στις δύο πολικές περιοχές» εξηγεί η Δρ. Άννα Κρόφορντ από το Πανεπιστήμιο του Στέρλινγκ στη Σκωτία.

Οι επόμενες αποκολλήσεις και οι κίνδυνοι

Το περιστατικό αυτό μπορεί να είναι μόνο η αρχή. Οι ερευνητές αναμένουν ότι δύο ακόμη μεγάλα κομμάτια πάγου ενδέχεται να αποκολληθούν από τον Petermann στο προσεχές μέλλον εφόσον οι ρωγμές που αναπτύσσονται συνεχίσουν να επεκτείνονται κατά μήκος της πλωτής παγογλώσσας. Τα δύο αυτά παγόβουνα εκτιμάται ότι θα έχουν έκταση περίπου 94 και 84 τετραγωνικά χλμ. αντίστοιχα.

Σε συνδυασμό με το νέο παγόβουνο οι τρεις αποκολλήσεις θα αφαιρούσαν συνολικά περίπου 254 τετ. χλμ. από την παγογλώσσα του Petermann περίπου 22% της συνολικής έκτασής της. Το νέο παγόβουνο έχει επίσης σημασία για την ασφάλεια στη θάλασσα. Καθώς τεράστιοι όγκοι πλωτού πάγου μετακινούνται στα αρκτικά ύδατα και σταδιακά διασπώνται σε μικρότερα κομμάτια, μπορούν να δημιουργήσουν κινδύνους για πλοία και υπεράκτιες εγκαταστάσεις.

Το καναδικό υπουργείο Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής παρακολουθεί την κίνηση του παγόβουνου, όπως έχει κάνει και μετά από προηγούμενες μεγάλες αποκολλήσεις πάγου στην Αρκτική, αξιολογώντας πιθανές απειλές για τη ναυσιπλοΐα και τις υπεράκτιες υποδομές.

«Πρόκειται για πολύ παχιά κομμάτια πάγου που μπορούν να παρασύρονται για χρόνια. Με την πάροδο του χρόνου διασπώνται σε μικρότερα, δυσκολότερα στον εντοπισμό κομμάτια, τα οποία αποτελούν κίνδυνο για τα πλοία και τις δραστηριότητες εκμετάλλευσης φυσικών πόρων» εξηγεί η Δρ. Άμπιγκέιλ από την Υπηρεσία Πάγου του Καναδά (CIS).

H ερευνητική ομάδα να παρακολουθούν την εξέλιξη μέσω δορυφορικών εικόνων, εναέριων παρατηρήσεων και δεδομένων παρακολούθησης, με στόχο να κατανοήσουν καλύτερα τις διεργασίες που προκαλούν την αποκόλληση και την υποχώρηση των αρκτικών παγογλωσσών.

Naftemporiki.gr