Η πιο ακριβής μέτρηση μέχρι σήμερα δείχνει ότι το Σύμπαν διαστέλλεται ταχύτερα από ό,τι αναμενόταν, εντείνοντας τη λεγόμενη «τάση Hubble». Το αποτέλεσμα υποδηλώνει ότι ίσως λείπει κάτι σημαντικό από την τρέχουσα κατανόηση μας για το Σύμπαν.
Μια διεθνής ομάδα αστρονόμων πραγματοποίησε μία από τις πιο ακριβείς μετρήσεις του ρυθμού διαστολής του κοντινού Σύμπαντος. Αντί να λύσει το πρόβλημα η νέα μέτρηση ενισχύει μία από τις μεγαλύτερες εκκρεμότητες της σύγχρονης κοσμολογίας.
Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν δύο βασικές μεθόδους. Η πρώτη βασίζεται σε κοντινά αντικείμενα, όπως αστέρια και γαλαξίες, μετρώντας αποστάσεις (π.χ. μεταβλητούς αστέρες και υπερκαινοφανείς). Η δεύτερη εξετάζει το πρώιμο Σύμπαν χρησιμοποιώντας την κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου για να προβλέψει τον σημερινό ρυθμό διαστολής.
Θεωρητικά, οι δύο μέθοδοι θα έπρεπε να συμφωνούν. Στην πράξη όμως όχι. Οι μετρήσεις στο κοντινό Σύμπαν δίνουν τιμή περίπου 73 χλμ./δευτ./μεγκαπαρσέκ (3,26 έτη φωτός) ενώ οι μετρήσεις από το πρώιμο Σύμπαν δίνουν περίπου 67–68 χλμ./δευτ./μεγκαπαρσεκ. Αυτή η διαφορά αν και φαίνεται μικρή είναι στατιστικά σημαντική και δεν μπορεί να εξηγηθεί ως τυχαίο σφάλμα. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως «τάση Hubble».
Μια πιο ακριβής μέτρηση
Η συνεργασία H0 Distance Network (H0DN) συνδύασε δεκαετίες δεδομένων σε ένα ενιαίο σύστημα και πέτυχε την πιο ακριβή άμεση μέτρηση μέχρι σήμερα: 73.50 ± 0.81 χλμ./δευτ./μεγκαπαρσεκ δηλαδή ακρίβεια λίγο πάνω από 1%. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Astronomy & Astrophysics» και αποτελεί αποτέλεσμα μεγάλης διεθνούς συνεργασίας.
Αντί να βασιστούν σε μία μόνο μέθοδο, οι ερευνητές δημιούργησαν ένα «δίκτυο αποστάσεων» που συνδυάζει:
* μεταβλητούς αστέρες Κηφείδες
* ερυθρούς γίγαντες
* υπερκαινοφανείς τύπου Ia
* συγκεκριμένους τύπους γαλαξιών
Αυτό επιτρέπει πολλαπλούς ελέγχους. Ακόμη και όταν αφαιρέθηκε κάποια μέθοδος το αποτέλεσμα παρέμεινε σταθερό κάτι που ενισχύει την αξιοπιστία της μέτρησης.
Τι σημαίνει αυτό για την κοσμολογία
Το σημαντικό συμπέρασμα είναι ότι η διαφορά δεν φαίνεται να οφείλεται σε λάθος μετρήσεων. Αντίθετα ίσως δείχνει ότι το καθιερωμένο κοσμολογικό μοντέλο δεν είναι πλήρες. Πιθανές εξηγήσεις περιλαμβάνουν:
* άγνωστες ιδιότητες της σκοτεινής ενέργειας
* νέα σωματίδια ή μορφές ύλης
* τροποποιήσεις στη θεωρία της βαρύτητας
* Με άλλα λόγια η «τάση Hubble» μπορεί να είναι ένδειξη νέας φυσικής.
Το νέο αυτό πλαίσιο μετρήσεων δημιουργεί μια βάση για ακόμη πιο ακριβείς παρατηρήσεις στο μέλλον. Επόμενες αποστολές και τηλεσκόπια αναμένεται να δώσουν περισσότερα δεδομένα, βοηθώντας τους επιστήμονες να καταλάβουν αν το πρόβλημα θα λυθεί ή αν πράγματι οδηγεί σε μια νέα κατανόηση του Σύμπαντος. Συνολικά τα αποτελέσματα ενισχύουν την ιδέα ότι κάτι θεμελιώδες ίσως λείπει από το σημερινό μοντέλο του Σύμπαντος.
Naftemporiki.gr
