Το James Webb εισέβαλε στην υπέρλαμπρη καρδιά ενός γαλαξία (βίντεο)

Ο γαλαξίας Messier 77 βρίσκεται περίπου 62 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά από τη Γη στον αστερισμό του Κήτους και είναι ένας από τους πιο φωτεινούς και μελετημένους γαλαξίες στο νυχτερινό ουρανό.

Είναι επίσης γνωστός με τις ονομασίες Squid Galaxy, NGC 1068, LEDA 10266 και Cetus A, ενώ έχει φαινόμενο μέγεθος 9,6. Ο Messier 77 ανακαλύφθηκε το 1780 από τον Γάλλο αστρονόμο Πιερ Μεσαίν ο οποίος αρχικά τον θεώρησε νεφέλωμα. Αργότερα ενημέρωσε τον συνάδελφό του Σαρλ Μεσιέ για την ανακάλυψη.

Ο Μεσιέ πίστευε ότι το φωτεινό αντικείμενο που παρατηρούσε ήταν ένα σμήνος άστρων όμως με την πρόοδο της τεχνολογίας αποκαλύφθηκε ότι πρόκειται για γαλαξία. Με διάμετρο περίπου 100.000 έτη φωτός ο Messier 77 είναι ένας από τους μεγαλύτερους γαλαξίες στον κατάλογο Messier. Είναι τόσο ογκώδης ώστε η βαρυτική του δύναμη παραμορφώνει και στρεβλώνει γειτονικούς γαλαξίες. Αποτελεί επίσης έναν από τους πιο κοντινούς γαλαξίες που διαθέτουν ενεργό γαλαξιακό πυρήνα.

Ο Messier 77 ταξινομείται ως γαλαξίας τύπου Seyfert II, χαρακτηρισμένος από την έντονη εκπομπή υπέρυθρης ακτινοβολίας. Σύμφωνα με τους αστρονόμους του τηλεσκοπίου Webb, στο κέντρο του Messier 77 υπάρχει μια συμπαγής περιοχή γεμάτη καυτό αέριο, η οποία εκπέμπει περισσότερο φως από ολόκληρο τον υπόλοιπο γαλαξία μαζί. Αυτός είναι ο ενεργός γαλαξιακός πυρήνας του γαλαξία και τροφοδοτείται από μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα στο κέντρο του, η οποία έχει μάζα οκτώ εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Ήλιου.

Το αέριο στις κεντρικές περιοχές του γαλαξία παρασύρεται από την ισχυρή βαρύτητα και κινείται σε εξαιρετικά γρήγορες τροχιές γύρω από τη μαύρη τρύπα. Οι συγκρούσεις και η θέρμανση του αερίου παράγουν τεράστιες ποσότητες ακτινοβολίας. Ο Messier 77 είναι επίσης γνωστός για την έντονη δημιουργία νέων άστρων. Η εικόνα υπερύθρων αποκάλυψε μια κεντρική ράβδο που εκτείνεται στην καρδιά του γαλαξία, χαρακτηριστικό που δεν φαίνεται στις εικόνες ορατού φωτός.

Η ράβδος περιβάλλεται από έναν φωτεινό δακτύλιο σχηματισμού άστρων, που δημιουργείται στα εσωτερικά άκρα των δύο σπειροειδών βραχιόνων του γαλαξία. Οι περιοχές αυτές χαρακτηρίζονται από εξαιρετικά υψηλούς ρυθμούς γέννησης άστρων.

Ο δακτύλιος έχει διάμετρο μεγαλύτερη από 6.000 έτη φωτός και παρουσιάζει έντονη αστρική δραστηριότητα. Στην εικόνα διακρίνονται πυκνά συγκεντρωμένες πορτοκαλί φυσαλίδες που αντιστοιχούν σε περιοχές σχηματισμού νέων άστρων. Επειδή ο Messier 77 βρίσκεται σχετικά κοντά στη Γη αποτελεί ένα από τα καλύτερα μελετημένα παραδείγματα τέτοιου φαινομένου.

Τα κοσμικά φαινόμενα

Ως ενεργός σπειροειδής γαλαξίας ο δίσκος του είναι γεμάτος αέριο και σκόνη, υλικά που αποτελούν τόσο προϊόν όσο και καύσιμο για μελλοντική δημιουργία άστρων. Το όργανο MIRI του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb κατέγραψε τη λάμψη της διαστρικής σκόνης σε μεγαλύτερα μήκη κύματος, τα οποία στην εικόνα αποδίδονται με μπλε χρώμα.

Η σκόνη σχηματίζει έναν τεράστιο στροβιλισμό από καπνώδη, ελικοειδή νημάτια με κενά ανάμεσά τους. Οι λαμπερές πορτοκαλί φυσαλίδες που έχουν δημιουργηθεί από νεοσχηματισμένα αστρικά σμήνη είναι επίσης ορατές κατά μήκος των βραχιόνων του γαλαξία.

Πέρα από το πεδίο παρατήρησης του James Webb οι βραχίονες του Messier 77 ενώνονται σε έναν αχνό εξωτερικό δακτύλιο αερίου υδρογόνου, ο οποίος εκτείνεται για χιλιάδες έτη φωτός και όπου συνεχίζεται η δημιουργία νέων άστρων. Τεράστια και αραιά νημάτια αερίου υδρογόνου εκτείνονται πέρα από αυτόν τον δακτύλιο προς τον διαγαλαξιακό χώρο, σχηματίζοντας το εξωτερικότερο στρώμα του γαλαξία. Εξαιτίας της εμφάνισης αυτών των νηματίων που μοιάζουν με πλοκάμια, ο Messier 77 έχει αποκτήσει και το παρατσούκλι «Γαλαξίας Καλαμάρι».

Naftemporiki.gr