Ο Homo erectus υπήρξε ένα καθοριστικό είδος στην εξελικτική πορεία του ανθρώπου: το πρώτο με σωματικές διαστάσεις παρόμοιες με τις δικές μας, το πρώτο που εγκατέλειψε την Αφρική και το πρώτο που χρησιμοποίησε τη φωτιά. Οκτώ απολιθωμένα δόντια από δύο σπήλαια στην Κίνα προσφέρουν τώρα νέα στοιχεία για αυτόν τον σημαντικό μας πρόγονο.
Τα δόντια, τα οποία ανακαλύφθηκαν στα σπήλαια Baxian και Naxian, που βρίσκονται σε απόσταση περίπου 15 χιλιομέτρων μεταξύ τους, στην επαρχία Guangxi της νότιας Κίνας, δείχνουν για πρώτη φορά ότι ο Homo erectus μπορούσε να ζει σε περιβάλλον τροπικού δάσους και ότι το είδος επιβίωσε στην ηπειρωτική Ευρασία για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι ήταν μέχρι σήμερα γνωστό. Η ηλικία των δοντιών προσδιορίστηκε μεταξύ 324.000 και 184.000 ετών.
Ο Homo erectus εμφανίστηκε στην Αφρική πριν από περίπου 2 έως 1,9 εκατομμύρια χρόνια και στη συνέχεια εξαπλώθηκε στην Ευρασία. Τα νεότερα γνωστά απολιθώματα Homo erectus από οποιαδήποτε περιοχή προέρχονται από το νησί της Ιάβας στην Ινδονησία και χρονολογούνται περίπου πριν από 110.000 χρόνια. Ωστόσο μέχρι σήμερα θεωρούνταν ότι το είδος είχε εξαφανιστεί από την ηπειρωτική Ευρασία πριν από περίπου 400,000 χρόνια βάσει απολιθωμάτων που είχαν βρεθεί σε άλλες περιοχές της Κίνας.
Η ανακάλυψη
Τα οκτώ δόντια αναγνωρίστηκαν ως δόντια του Homo erectus με βάση το μέγεθος και το σχήμα τους. Για ένα υποσύνολο των δοντιών η ταυτοποίηση επιβεβαιώθηκε μέσω ανάλυσης αρχαίων πρωτεϊνών.
Η χημική ανάλυση των δοντιών μπορεί να αποκαλύψει λεπτομέρειες σχετικά με τη διατροφή και το περιβάλλον διαβίωσης. Στα συγκεκριμένα δόντια, οι ερευνητές εντόπισαν ενδείξεις ότι τα άτομα Homo erectus έτρωγαν και έπιναν σε περιβάλλοντα τροπικών δασών, έναν τύπο οικοσυστήματος στον οποίο δεν ήταν γνωστό μέχρι σήμερα ότι ζούσε ούτε αυτό το είδος ούτε οποιοδήποτε άλλο ανθρώπινο είδος πριν από τον σύγχρονο άνθρωπο. Τα στοιχεία δεν αποκάλυψαν ποια ακριβώς ήταν τα τρόφιμα που κατανάλωναν.
«Ανακαλύψαμε στοιχεία ότι ο Homo erectus επιβίωσε σε ένα απαιτητικό περιβάλλον, το οποίο συνήθως δεν συνδέεται με αυτό το είδος», δήλωσε η γεωχρονολόγος Κίρα Γουεστγουέι από το Πανεπιστήμιο Macquarie στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας η οποία ηγήθηκε μίας από τις δύο μελέτες για τα δόντια που δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση «Nature».
Τα ευρήματα από την ανάλυση του στοιχείου στροντίου στα δόντια έδειξαν ότι αυτός ο πληθυσμός Homo erectus ενδέχεται να μετακινούνταν σε μεγάλες γεωγραφικές εκτάσεις. «Τα επίπεδα στροντίου στα δόντια που εξετάστηκαν από το σπήλαιο Baxian δεν αντιστοιχούν στα επίπεδα στροντίου που εντοπίζονται γύρω από την περιοχή του σπηλαίου, σύμφωνα με τους ανακατασκευασμένους χάρτες κατανομής του στροντίου στην περιοχή. Η καλύτερη αντιστοιχία εντοπίζεται σε πιο απομακρυσμένες περιοχές, όπως στο βόρειο Βιετνάμ. Επομένως, έχουμε έναν πληθυσμό Homo erectus που επιβίωσε μέχρι σχετικά πρόσφατη περίοδο και παρουσιάζει ενδείξεις ευελιξίας, προσαρμοστικότητας και κινητικότητας — δεξιότητες που συνήθως συνδέουμε με τον Homo sapiens και όχι με τους αρχαίους ανθρώπους» αναφέρει η Γουεστγουέι.
Τα δόντια προσφέρουν μια βαθύτερη κατανόηση του Homo erectus
«Ο Homo erectus συνδέεται με την εμφάνιση πιο εξελιγμένων λίθινων εργαλείων, με έναν τρόπο μετακίνησης αρκετά παρόμοιο με τον δικό μας και με την εμφάνιση της χρήσης της φωτιάς. Γενικά θεωρείται ότι οι αφρικανικοί πληθυσμοί του Homo erectus οδήγησαν στην εμφάνιση του Homo sapiens κάποια στιγμή κατά τη Μέση Πλειστόκαινο» λέει ο μοριακός ανθρωπολόγος Φρίντο Γουέλκερ από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης ο οποίος ηγήθηκε της δεύτερης μελέτης αναφερόμενος σε μια γεωλογική περίοδο που εκτείνεται από πριν από 770.000 έως 126.000 χρόνια. Τα απολιθώματα δείχνουν ότι ο Homo sapiens εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην Αφρική πριν από περίπου 300.000 χρόνια και στη συνέχεια εξαπλώθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο.
Οι ερευνητές ανακάλυψαν επίσης ένα ένατο δόντι το οποίο ανήκε σε ένα άλλο αρχαϊκό ανθρώπινο είδος. Σύμφωνα με τον Γουέλκερ αυτό το δόντι «ενδέχεται να ανήκει σε έναν Ντενίσοβαν αλλά θα μπορούσε επίσης να προέρχεται από κάποιο άγνωστο είδος». Οι Ντενίσοβαν αποτελούν έναν ανθρώπινο πληθυσμό που είναι γνωστός από λίγες τοποθεσίες στην Ανατολική Ασία, το Λάος και τα Όρη Αλτάι της Ρωσίας.
«Ο Homo erectus ήταν ένα εντυπωσιακό είδος. Επιβίωσε για σχεδόν 2 εκατομμύρια χρόνια, δηλαδή έξι φορές περισσότερο από το δικό μας είδος, τον Homo sapiens, σε σαβάνες με λιβάδια και ανοιχτές δασικές εκτάσεις, καθώς εξαπλωνόταν από την Αφρική μέχρι την Ιάβα της Ινδονησίας. Παρά τα απίστευτα αυτά επιτεύγματα, εξακολουθούμε να θεωρούμε ότι το είδος αυτό δεν κατάφερε να προσαρμοστεί με επιτυχία στις περιβαλλοντικές αλλαγές ενώ η επικρατούσα άποψη συνήθως αναφέρει την επέκταση των τροπικών δασών ως μία από τις αιτίες της εξαφάνισής του στην Ιάβα. Ωστόσο, αυτή η μελέτη ανατρέπει πλήρως αυτή την αφήγηση, καθώς διαθέτουμε πλέον στοιχεία ότι ο Homo erectus αξιοποιούσε κλειστά περιβάλλοντα τροπικών δασών στην ηπειρωτική Κίνα. Αυτό ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην κατανόησή μας για τον Homo erectus και θέτει υπό αμφισβήτηση τις παραδοχές σχετικά με την αιτία της τελικής εξαφάνισής του στην Ιάβα» λέει η Γουεστγουέι.
Οι χρονολογήσεις των δοντιών από τα κινεζικά σπήλαια και των απολιθωμάτων από την Ιάβα υποδηλώνουν ότι οι συγκεκριμένοι πληθυσμοί Homo erectus δεν ήρθαν ποτέ σε επαφή με τον Homo sapiens. Τα διαθέσιμα απολιθωματικά στοιχεία δείχνουν ότι το είδος μας έφτασε σε αυτές τις περιοχές αφού είχε ήδη εξαφανιστεί ο Homo erectus.
Ωστόσο η ηλικία των δοντιών υποδηλώνει ότι ενδέχεται να υπήρχε η δυνατότητα μιας άλλης ενδιαφέρουσας συνάντησης για τον Homo erectus εκτιμούν οι ερευνητές. Ο μεγαλύτερος γνωστός πίθηκος στην ιστορία, ο Gigantopithecus, είναι γνωστό ότι ζούσε περίπου την ίδια εποχή και στην ίδια περιοχή. Ο Gigantopithecus έφτανε πιθανώς σε ύψος τα 10 πόδια (3 μέτρα) όταν στεκόταν όρθιος και ζύγιζε ενδεχομένως έως και 660 λίβρες (300 κιλά). «Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουμε αποδείξεις πως συναντήθηκαν πράγματι, αλλά μόνο ότι η πιθανότητα μιας τέτοιας συνάντησης έχει αυξηθεί» κατέληξε η Γουεστγουέι.
Naftemporiki.gr
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.













