Το διαστημικό τηλεσκόπιο Swift της NASA επέστρεψε στη μελέτη του Σύμπαντος αφού τους τελευταίους μήνες είχε σταματήσει να λειτουργεί επαναπροσδιορίζοντας τη θέση του αναμένοντας μια αποστολή διάσωσης της η οποία τελικά δεν πραγματοποιήθηκε.
Οι υπεύθυνοι της αποστολής επανεκκίνησαν δύο από τα τρία επιστημονικά όργανα του Swift — το τηλεσκόπιο ακτίνων Χ (XRT) και το τηλεσκόπιο υπεριώδους/οπτικού φάσματος (UVOT). Τα δύο όργανα είχαν απενεργοποιηθεί τον Φεβρουάριο στο πλαίσιο μιας προσπάθειας να περιοριστεί η αλληλεπίδραση του τηλεσκοπίου με τη γήινη βαρύτητα και ατμόσφαιρα και να παραμείνει το… γηρασμένο τηλεσκόπιο σε τροχιά για αρκετό χρονικό διάστημα ώστε ένα άλλο διαστημικό σκάφος να μπορέσει να το προσεγγίσει και να το μεταφέρει σε μεγαλύτερο υψόμετρο ώστε να ανανεωθεί η θητεία του.
Το τρίτο όργανο του Swift, το τηλεσκόπιο ανίχνευσης εκλάμψεων (Burst Alert Telescope — BAT), παραμένει εκτός λειτουργίας. Η λειτουργία του BAT διακόπηκε τον Απρίλιο για εξοικονόμηση ενέργειας, επιτρέποντας στους υπεύθυνους ελέγχου να τοποθετήσουν τα ηλιακά πάνελ του Swift με τρόπο που μείωνε ακόμη περισσότερο την αντίσταση από την αλληλεπίδρασή του με την τη Γη.
Η NASA αναφέρει ότι η ομάδα της αποστολής ελπίζει να επαναφέρει τη συλλογή δεδομένων από το όργανο μέσα στις επόμενες λίγες εβδομάδες. «Τα τελευταία 21 χρόνια, το Swift αποτελεί το πολυεργαλείο της NASA για τη μελέτη του Σύμπαντος. Παρατηρεί ένα ευρύ φάσμα ακτινοβολίας, στρέφεται γρήγορα προς βραχύβιες εκλάμψεις και στέλνει ειδοποιήσεις σε άλλα διαστημικά και επίγεια παρατηρητήρια, ώστε να βοηθά στον συντονισμό επακόλουθων παρατηρήσεων» αναφέρει σε ανακοίνωση της η NASA.
H αποτυχημένη διάσωση
Η επιστροφή στις επιστημονικές παρατηρήσεις έρχεται μετά την απόφαση της NASA να εγκαταλείψει τα σχέδια για την ανύψωση της τροχιάς του Swift μέσω του LINK, ενός ρομποτικού διαστημικού σκάφους εξυπηρέτησης που κατασκευάστηκε από την εταιρεία Katalyst Space της Αριζόνα. Το LINK εκτοξεύθηκε στις 3 Ιουλίου με έναν πύραυλο Pegasus XL της Northrop Grumman έχοντας τον φιλόδοξο στόχο να συναντήσει το Swift, να το «πιάσει» και να αυξήσει το ύψος της τροχιάς του.
Ωστόσο η αποστολή διάσωσης αντιμετώπισε προβλήματα στα τέλη Ιουλίου όταν το LINK παρουσίασε δυσλειτουργίες στο σύστημα ελέγχου προσανατολισμού με αποτέλεσμα να αρχίσει να περιστρέφεται και να διαταραχθούν οι επικοινωνίες. Διαπιστώθηκε ότι δύο από τους τρεις τροχούς αντίδρασης του διαστημικού σκάφους δεν λειτουργούσαν ενώ και το σύστημα προωθητήρων ψυχρού αερίου παρουσίασε μερική απώλεια λειτουργικότητας. Παρότι οι μηχανικοί κατάφεραν να μειώσουν την περιστροφή του LINK και να επανακτήσουν τον έλεγχο του προσανατολισμού του η NASA και η Katalyst ανακοίνωσαν στις 19 Αυγούστου ότι το διαστημικό σκάφος δεν θα επιχειρούσε πλέον να συλλάβει και να ανυψώσει το Swift.
Αντί γι’ αυτό, το LINK αναμένεται να συναντήσει το Swift και να πραγματοποιήσει εργασίες σε κοντινή απόσταση προσφέροντας την ευκαιρία να δοκιμαστούν τεχνολογίες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε μελλοντικές αποστολές επισκευής και εξυπηρέτησης δορυφόρων στο Διάστημα. Αυτό αφήνει το Swift χωρίς την προγραμματισμένη ανύψωση της τροχιάς του, η οποία θα παρέτεινε τη διάρκεια ζωής του, και καθιστά το μέλλον του ολοένα πιο αβέβαιο.
Η αποστολή
Το Swift εκτοξεύθηκε το 2004 και αρχικά είχε σχεδιαστεί για μια αποστολή διάρκειας δύο ετών με αντικείμενο τη μελέτη των εκρήξεων ακτίνων γάμμα (gamma-ray bursts), των ισχυρότερων εκρήξεων στο Σύμπαν. Περισσότερο από δύο δεκαετίες αργότερα το παρατηρητήριο εξακολουθεί να ανιχνεύει και να παρακολουθεί γρήγορα παροδικά κοσμικά φαινόμενα στις περιοχές των ακτίνων γάμμα, των ακτίνων Χ, της υπεριώδους και της ορατής ακτινοβολίας, ενώ παράλληλα ειδοποιεί άλλα παρατηρητήρια ώστε να στρέψουν την προσοχή τους στους ίδιους στόχους.
Σε αντίθεση με ορισμένα άλλα διαστημικά σκάφη που βρίσκονται σε χαμηλή γήινη τροχιά, το Swift δεν διαθέτει σύστημα πρόωσης ικανό να αντισταθμίσει την ατμοσφαιρική αντίσταση. Η αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα έχει θερμάνει και διαστείλει τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας της Γης αυξάνοντας την αντίσταση που δέχεται το Swift και προκαλώντας ταχύτερη μείωση του ύψους της τροχιάς του απ’ ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί.
Οι επιχειρήσεις χαμηλής αεροδυναμικής αντίστασης της NASA αναμενόταν να διατηρήσουν το Swift πάνω από ένα υψόμετρο περίπου 185 μιλίων (300 χιλιομέτρων) μέχρι τον Οκτώβριο. Κάτω από αυτό το όριο η λειτουργία του παρατηρητηρίου γίνεται ολοένα δυσκολότερη και η κάθοδός του επιταχύνεται, ανέφεραν αξιωματούχοι της NASA στην ανακοίνωση.
Τώρα που οι επιστημονικές επιχειρήσεις έχουν επαναληφθεί — και η προγραμματισμένη ανύψωση της τροχιάς έχει πλέον αποκλειστεί — η NASA αναμένει ότι το Swift θα φτάσει σε αυτό το κρίσιμο υψόμετρο μέσα στους επόμενους έναν έως δύο μήνες. Χωρίς κάποια παρέμβαση το παρατηρητήριο είναι πιθανό να επιστρέψει στη Γη αργότερα μέσα στη χρονιά και να καεί κατά την είσοδο του ατμόσφαιρα σύμφωνα με τη αμερικανική διαστημική υπηρεσία χωρίς ωστόσο να μπορεί να προβλεφθεί αν κάποια τμήματα του θα επιβιώσουν και θα αποτελέσουν δυνητικό κίνδυνο πέφτοντας στη θάλασσα ή πολύ περισσότερο στη στεριά.
Προς το παρόν το διαστημικό τηλεσκόπιο αξιοποιεί στο έπακρο τον χρόνο που του απομένει και για άλλη μια φορά σαρώνει το Σύμπαν.
Naftemporiki.gr
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
