Έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση του ιού του Δυτικού Νείλου ενεργοποιούνται στην Κηφισιά, μετά την καταγραφή κρούσματος εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου, την ώρα που η εποχική κυκλοφορία του ιού βρίσκεται σε έξαρση και κρούσματα έχουν ήδη εντοπιστεί σε δεκάδες δήμους της Αττικής.
Ο Δήμος Κηφισιάς ενημερώθηκε για το περιστατικό από τις αρμόδιες υγειονομικές αρχές της Περιφέρειας Αττικής και τον ΕΟΔΥ και, σε συνεργασία με την Περιφέρεια, προχωρά στην εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων πρόληψης και περιορισμού της διασποράς.
Στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης του Υπουργείου Υγείας για τη λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου, η Περιφέρεια Αττικής θα πραγματοποιήσει την Τρίτη 25 Αυγούστου 2026, από τις 07:00 έως τις 13:00, έκτακτη υπολειμματική εφαρμογή εγκεκριμένων ακμαιοκτόνων σε ακτίνα τουλάχιστον 300 μέτρων γύρω από το σημείο όπου καταγράφηκε το κρούσμα.
Το ακριβές σημείο έχει γνωστοποιηθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου, προκειμένου οι παρεμβάσεις να πραγματοποιηθούν συντονισμένα και στοχευμένα.
Έκτακτη προνυμφοκτονία και έλεγχοι για στάσιμα νερά
Την ίδια ώρα, ο Δήμος Κηφισιάς προχωρά σε έκτακτη προνυμφοκτονία στην ίδια ζώνη, με τις παρεμβάσεις να επικεντρώνονται σε φρεάτια ομβρίων και άλλες πιθανές αστικές εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών.
Οι αρμόδιες υπηρεσίες θα πραγματοποιήσουν επίσης ελέγχους για τον εντοπισμό και την απομάκρυνση στάσιμων νερών, τα οποία αποτελούν πρόσφορα σημεία για την αναπαραγωγή των κουνουπιών.
Τα έκτακτα μέτρα έρχονται να ενισχύσουν το πρόγραμμα πρόληψης και καταπολέμησης των κουνουπιών που εφαρμόζει ο Δήμος από τον περασμένο Απρίλιο. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τακτικές προνυμφοκτονίες σε φρεάτια ομβρίων και άλλες πιθανές εστίες αναπαραγωγής, χαρτογράφηση και επανέλεγχο κρίσιμων σημείων, επιτήρηση κοινόχρηστων χώρων και χώρων πρασίνου, καθώς και συστηματική παρακολούθηση των πληθυσμών των κουνουπιών μέσω δειγματοληψιών και ειδικού δικτύου παγίδων.
Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στον έλεγχο περίπου 3.000 φρεατίων ομβρίων σε ολόκληρη την έκταση του Δήμου.
Έως τις 24 Αυγούστου 2026, ο Δήμος Κηφισιάς έχει πραγματοποιήσει συνολικά 10 εφαρμογές καταπολέμησης κουνουπιών, από τις οποίες οι εννέα ήταν τακτικές και η μία έκτακτη, σε συνεργασία με εξειδικευμένους επιστημονικούς συνεργάτες και τους αρμόδιους φορείς.
Παράλληλα, στις 12 Αυγούστου 2026 πραγματοποιήθηκε εφαρμογή ακμαιοκτονίας – απεντόμωσης στο σύνολο των φρεατίων του Δήμου, στο πλαίσιο της ενίσχυσης των προληπτικών μέτρων κατά την περίοδο αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών. Η Περιφέρεια Αττικής έχει ήδη πραγματοποιήσει 11 εφαρμογές εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Κηφισιάς.
Μετά την ολοκλήρωση των έκτακτων εφαρμογών της 25ης Αυγούστου, η αρμόδια υπηρεσία της Περιφέρειας Αττικής θα τοποθετήσει ειδική παγίδα εντομολογικής επιτήρησης στην περιοχή όπου εντοπίστηκε το κρούσμα. Η διαδικασία αποσκοπεί στη συλλογή και στον εργαστηριακό έλεγχο δειγμάτων κουνουπιών για την παρουσία του ιού του Δυτικού Νείλου.
Η εικόνα σε Αττική και Θεσσαλία
Η καταγραφή του κρούσματος στην Κηφισιά εντάσσεται σε μια περίοδο αυξημένης κυκλοφορίας του ιού του Δυτικού Νείλου. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η πραγματική διασπορά του ιού είναι μεγαλύτερη από εκείνη που αποτυπώνεται στα επίσημα καταγεγραμμένα περιστατικά, καθώς η πλειονότητα των ανθρώπων που μολύνονται δεν εμφανίζει συμπτώματα.
Με βάση μελέτη του ΕΟΔΥ, εκτιμάται ότι για κάθε επιβεβαιωμένο κρούσμα μπορεί να αντιστοιχούν τουλάχιστον 140 επιπλέον λοιμώξεις στην κοινότητα, οι οποίες δεν καταγράφονται επειδή οι φορείς του ιού παραμένουν ασυμπτωματικοί.
Η διάρκεια της φετινής έξαρσης δεν μπορεί ακόμη να προσδιοριστεί με ακρίβεια.
Ο ΕΟΔΥ χαρακτηρίζει ως περιοχές υψηλού κινδύνου την Κηφισιά, το Ηράκλειο Αττικής, τη Φιλοθέη, το Ψυχικό, τη Μεταμόρφωση, τη Νέα Σμύρνη, τη Νέα Φιλαδέλφεια και τη Νέα Χαλκηδόνα. Ο χαρακτηρισμός δεν συνδέεται κατ’ ανάγκη με την ύπαρξη επιβεβαιωμένων κρουσμάτων, αλλά και με χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος, όπως πάρκα, υγρότοποι, λίμνες και άλλες περιοχές που μπορούν να ευνοήσουν την ανάπτυξη των κουνουπιών.
Στην Αττική έχουν καταγραφεί κρούσματα σε 31 δήμους, με τις περισσότερες μολύνσεις να εντοπίζονται στα Σπάτα, την Αρτέμιδα, το Μαρκόπουλο, τη Βάρη, τη Βούλα, τη Βουλιαγμένη, την Αγία Παρασκευή, την Παλλήνη και το Χαλάνδρι.
Αυξημένη επιβάρυνση καταγράφεται και στη Θεσσαλία, η οποία εμφανίζει, μετά την Αττική, τον μεγαλύτερο αριθμό κρουσμάτων. Συνολικά έχουν επιβεβαιωθεί 29 περιστατικά στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, εκ των οποίων τα 23 αφορούν τη Λάρισα.
Οι οδηγίες προς τους πολίτες
Ο Δήμος Κηφισιάς καλεί τους πολίτες να ενισχύσουν τα μέτρα ατομικής προστασίας και να συμβάλουν στον περιορισμό των εστιών αναπαραγωγής των κουνουπιών, ιδιαίτερα σε ιδιωτικούς χώρους.
Ειδικότερα, συνιστά:
- τη χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών σώματος και χώρου, σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης, καθώς και σητών, κουνουπιέρων και κατάλληλου ρουχισμού,
- την απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές, μπαλκόνια, πιατάκια γλαστρών, δοχεία, κουβάδες και άλλα αντικείμενα,
- το τακτικό άδειασμα ή την ανανέωση του νερού σε δοχεία και ποτίστρες, καθώς και τη διατήρηση καθαρών των σημείων όπου μπορεί να συγκεντρώνεται νερό,
- την αυστηρή τήρηση των μέτρων προστασίας από άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, ανθρώπους με χρόνια υποκείμενα νοσήματα και ανοσοκατεσταλμένους, οι οποίοι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης.
Ιδιαίτερη προσοχή συνιστάται στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, ενώ οι ειδικοί υπογραμμίζουν τη σημασία της προστασίας από τα τσιμπήματα των κουνουπιών, κυρίως κατά τις απογευματινές και βραδινές ώρες.
Οι κάτοικοι της περιοχής όπου θα πραγματοποιηθεί η έκτακτη εφαρμογή της Τρίτης θα ενημερωθούν στοχευμένα για την παρέμβαση και τις σχετικές οδηγίες.
Πώς μεταδίδεται ο ιός του Δυτικού Νείλου
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού και δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω της συνήθους κοινωνικής επαφής.
Ο ΕΟΔΥ αναφέρει ότι περίπου το 80% των ανθρώπων που μολύνονται δεν παρουσιάζει συμπτώματα. Περίπου το 20% εμφανίζει ήπια νόσο, ενώ ποσοστό μικρότερο του 1% παρουσιάζει σοβαρή προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος.
Στην ήπια μορφή της λοίμωξης μπορεί να εμφανιστούν πυρετός, πονοκέφαλος, αδυναμία, μυαλγίες και αρθραλγίες. Σε σπανιότερες και σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν υψηλός πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, δυσκαμψία του αυχένα, σύγχυση ή άλλα νευρολογικά συμπτώματα.
Όταν εμφανίζονται συμπτώματα, αυτά εκδηλώνονται συνήθως μέσα σε διάστημα 2 έως 14 ημερών μετά το τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού.
Ο Δήμος Κηφισιάς παραμένει σε επικοινωνία με την Περιφέρεια Αττικής και τις αρμόδιες υγειονομικές αρχές και θα συνεχίσει τις προληπτικές και έκτακτες παρεμβάσεις όπου κρίνεται απαραίτητο, ανάλογα με την εξέλιξη των επιδημιολογικών και εντομολογικών δεδομένων.
Η απομάκρυνση των εστιών αναπαραγωγής των κουνουπιών και ιδιαίτερα των μικρών συγκεντρώσεων στάσιμου νερού σε κατοικίες, αυλές και άλλους ιδιωτικούς χώρους παραμένει βασικό μέτρο για τον περιορισμό του κινδύνου μετάδοσης.
Η ανακοίνωση του Ιατρικού Συλλόγου
Ο ΙΣΑ ζητά να ενισχυθούν τα μέτρα πρόληψης και προστασίας της δημόσιας υγείας από τους αρμόδιους φορείς καθώς εκφράζει την έντονη ανησυχία του για την αυξημένη κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική.
«Η φετινή επιδημιολογική εικόνα προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό, καθώς έρχεται σε σαφή αντίθεση με την εικόνα που είχε καταγραφεί στην Αττική, τα προηγούμενα χρόνια και ειδικότερα το 2022 και το 2023, όταν δεν καταγράφηκαν καθόλου εγχώρια ανθρώπινα κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Αττική, παρά το γεγονός ότι ο ιός κυκλοφορούσε σε άλλες περιοχές της χώρας» επισημαίνει ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών στην ανακοίνωση του.
Ο ΙΣΑ επισημαίνει ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση του ιού του Δυτικού Νείλου δεν μπορεί να αρχίζει όταν εμφανιστούν τα ανθρώπινα κρούσματα. Απαιτεί έγκαιρη έναρξη και συστηματική εφαρμογή ολοκληρωμένων προγραμμάτων διαχείρισης των κουνουπιών, με ιδιαίτερη έμφαση στην προνυμφοκτονία, στην εξάλειψη των εστιών αναπαραγωγής, στην εντομολογική επιτήρηση και στις στοχευμένες παρεμβάσεις ανάλογα με τα ευρήματα από τους αρμόδιους φορείς.
Όπως επισημαίνει ο ΙΣΑ με δεδομένο τη φετινή μεγάλη διασπορά του ιού στην Αττική προκύπτουν εύλογα ερωτήματα:
- Ποια ήταν τα αποτελέσματα της εντομολογικής και επιζωοτιολογικής επιτήρησης πριν από την εμφάνιση των πρώτων ανθρώπινων κρουσμάτων;
- Πότε και σε ποιες περιοχές της Αττικής ανιχνεύθηκε για πρώτη φορά ο ιός σε κουνούπια ή πτηνά και ποια ήταν η αντίδραση των αρμόδιων φορέων μετά τις πρώτες ενδείξεις διασποράς;
- Ποιες συγκεκριμένες παρεμβάσεις καταπολέμησης των κουνουπιών πραγματοποιήθηκαν στις περιοχές με θετικά ευρήματα και πόσος χρόνος μεσολάβησε από την εργαστηριακή επιβεβαίωση μέχρι τη λήψη πρόσθετων μέτρων;
«Ή έγκαιρη αξιοποίηση των δεδομένων επιτήρησης και η άμεση επιχειρησιακή αντίδραση αποτελούν κρίσιμη παράμετρο για την προστασία της δημόσιας υγείας» επισημαίνει ο πρόεδρος του ΙΣΑ Γιώργος Πατούλης και προσθέτει: «Η πρόληψη αποτελεί το ισχυρότερο όπλο που διαθέτουμε και απαιτεί συνεχή εγρήγορση, επιστημονικό σχεδιασμό και συντονισμένη δράση».
