Τα νέα από το Βελεστίνο και τον Δήμο Ρήγα Φεραίο

COP31: Ναυάγιο στην Αττάλεια για τα ορυκτά καύσιμα

Χωρίς συμφωνία ολοκληρώθηκαν οι σημαντικότερες διεθνείς διαπραγματεύσεις για το κλίμα, καθώς αποδείχθηκε αγεφύρωτο το χάσμα ανάμεσα στην ομάδα χωρών υπό τη Σαουδική Αραβία και τον συνασπισμό που υποστήριξε η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, ο Καναδάς, ο Παναμάς, το Βανουάτου και η ομάδα των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών ήταν μεταξύ όσων δήλωσαν ότι δεν μπορούσαν να στηρίξουν το βασικό κείμενο της COP31, καθώς δεν περιείχε καμία αναφορά στον ρόλο των ορυκτών καυσίμων στην κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με δημοσίευμα των FT.

«Είναι αδιανόητο να έχουμε μια συμφωνία για το κλίμα που να μην κάνει καμία αναφορά στα ορυκτά καύσιμα ούτε στη μετάβαση προς την απεξάρτηση από αυτά», δήλωσε ο υπουργός Κλίματος της Ιρλανδίας, Ντάρα Ο’Μπράιεν, αποσπώντας χειροκροτήματα στην τελευταία συνεδρίαση, στην οποία συμμετείχαν σχεδόν 200 χώρες. Η Ιρλανδία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ.

«Δεν θα στηρίξουμε μια απόφαση που δεν ανταποκρίνεται στα επιστημονικά δεδομένα και κινδυνεύει, μάλιστα, να βαθύνει το χάσμα ανάμεσα στις παγκόσμιες δεσμεύσεις και τη δράση που απαιτείται», πρόσθεσε.

Δύο ημέρες παράτασης και αδιέξοδο

Το ναυάγιο ανέδειξε τις ευρύτερες γεωπολιτικές εντάσεις που παρέτειναν κατά δύο ημέρες τις διαπραγματεύσεις, οι οποίες είχαν προγραμματιστεί να διαρκέσουν δύο εβδομάδες. Η COP31 έγινε έτσι η μακροβιότερη σύνοδος για το κλίμα που έχει συγκαλέσει ο ΟΗΕ εδώ και 31 χρόνια. Η τελευταία φορά που αντίστοιχες διαπραγματεύσεις έληξαν χωρίς τελική συμφωνία ήταν το 2009, στην Κοπεγχάγη.

Το σχέδιο της λεγόμενης Συμφωνίας της Αττάλειας προσέκρουσε στις διαφωνίες για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων και στην επιμονή των πετρελαιοπαραγωγών χωρών και των παραγωγών φυσικού αερίου να δοθεί βάρος στις τεχνολογίες δέσμευσης άνθρακα. Παρέμειναν επίσης ανοιχτές οι χρόνιες διαφωνίες για τους στόχους χρηματοδότησης της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, ακόμη και για τις ίδιες τις επιστημονικές εκθέσεις.

Η φετινή σύνοδος πραγματοποιήθηκε με φόντο την ενεργειακή κρίση και τις οικονομικές πιέσεις, έπειτα από μήνες ακραίας ζέστης, πυρκαγιών και πλημμυρών, με καταστροφικές συνέπειες σε χώρες όπως το Νεπάλ.

Η Σαουδική Αραβία επέμεινε στη δέσμευση άνθρακα

Ο εκπρόσωπος της Σαουδικής Αραβίας υπερασπίστηκε τη στήριξη της ομάδας των 22 αραβικών χωρών στις τεχνολογίες δέσμευσης άνθρακα, οι οποίες θα επέτρεπαν τη συνέχιση της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.

«Αν η κλιματική αλλαγή είναι τόσο σημαντική όσο είπαν ορισμένοι σήμερα, δεν έχει νόημα να βγάζουμε από το τραπέζι συγκεκριμένες λύσεις», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η αραβική ομάδα «θα συνεχίσει να συμβάλλει εποικοδομητικά».

Καθώς οι τόνοι ανέβαιναν στην τελευταία συνεδρίαση, τη Σαουδική Αραβία στήριξαν, μεταξύ άλλων, το Κατάρ, το Ιράν και η Ρωσία. «Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε σε καμία διατύπωση για τα ορυκτά καύσιμα», δήλωσε εκπρόσωπος της Ρωσίας.

Η Κίνα, η χώρα με τις μεγαλύτερες ετήσιες εκπομπές παγκοσμίως, αποδέχθηκε επίσης το προτεινόμενο κείμενο, από το οποίο απουσίαζε κάθε αναφορά στα ορυκτά καύσιμα.

Ο στόχος για τον εξηλεκτρισμό έμεινε στο σχέδιο

Ο πρόεδρος της COP31, Μουράτ Κουρούμ, δήλωσε ότι η Τουρκία, η οποία φιλοξένησε τη σύνοδο, και η Αυστραλία, η οποία είχε αναλάβει την επίβλεψη των διαπραγματεύσεων, εργάστηκαν «μέρα και νύχτα» με τις αντιπροσωπείες για την επίτευξη συμφωνίας.

Ένας από τους βασικούς άξονες του κειμένου ήταν ο κεντρικός στόχος της Τουρκίας να καλύπτεται από ηλεκτρισμό το 35% της παγκόσμιας τελικής κατανάλωσης ενέργειας έως το 2035.

«Κάναμε ό,τι περνούσε από το χέρι μας. Δεν επιβάλαμε αυτό το κείμενο σε κανέναν ούτε θέσαμε τελεσίγραφο του τύπου “ή το δέχεστε ή το απορρίπτετε”», είπε ο Κουρούμ. «Διαπιστώνουμε ότι δεν υπάρχει συναίνεση […] και, κατά συνέπεια, οι αποφάσεις αυτές δεν υιοθετήθηκαν».

Η υπουργός Ενέργειας του Ηνωμένου Βασιλείου, Μιάτα Φανμπουλέ, δήλωσε ότι η COP31 «επιδίωξε να αντιμετωπίσει δύσκολες αλήθειες» και χαρακτήρισε «εξαιρετικά απογοητευτική» την αδυναμία των χωρών να καταλήξουν σε συναίνεση.

Το όριο του 1,5°C και η δέσμευση του Ντουμπάι

Η φετινή σύνοδος ήταν η πρώτη μετά τη δημοσίευση έκθεσης του ΟΗΕ, σύμφωνα με την οποία η άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας αναμένεται να ξεπεράσει τον 1,5°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα. Πρόκειται για το όριο που συμφώνησαν οι χώρες πριν από περισσότερο από μία δεκαετία στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Παρισιού, πέρα από το οποίο εντείνονται οι επιπτώσεις των ακραίων καιρικών φαινομένων.

Η μετάβαση προς την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα είχε ήδη συμφωνηθεί στην COP28 στο Ντουμπάι. Στην Αττάλεια, μεγάλη ομάδα χωρών επιχείρησε να ενισχύσει αυτή τη δέσμευση.

«Δεν έχουμε την πολυτέλεια να κάνουμε βήματα προς τα πίσω», δήλωσε εκπρόσωπος του Ανατολικού Τιμόρ, μιλώντας εκ μέρους των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών. Χαρακτήρισε επίσης το προτεινόμενο κείμενο «αδύναμο» ως προς την αντιμετώπιση της υπέρβασης του ορίου του 1,5°C.

Ο υπουργός Αλιείας, Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής του Παλάου, Στίβεν Βίκτορ, εκτίμησε ότι η COP31 «δεν ήταν συνολικά αποτυχημένη». Όπως είπε, υπήρξε πρόοδος σε άλλα πεδία των διαπραγματεύσεων, ιδίως στην ανάδειξη των ζητημάτων που αφορούν τους ωκεανούς.

Πηγή www.ot.gr