Ο Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) έκανε κάτι ασυνήθιστο την περασμένη εβδομάδα: κάλεσε ολόκληρο το έθνος να τηρήσει ένα Σαμπάτ. Από τη δύση του ήλιου την Παρασκευή 15 Μαΐου έως τη νύχτα του Σαββάτου 16 Μαΐου, φίλοι, οικογένειες και κοινότητες κάθε προέλευσης καλούνται να αφιερώσουν χρόνο στην ανάπαυση και τον αναστοχασμό. Ονόμασε την πρωτοβουλία “Shabbat 250”, στο πλαίσιο του εορτασμού των 250 χρόνων των ΗΠΑ και ως αναγνώριση της εβραϊκής συμβολής στην αμερικανική ζωή από την ίδρυση του κράτους.
Της Daniella Greenbaum Davis, συγγραφέας και ειδικός στρατηγικής social media
Τηρώ το Σαμπάτ εδώ και 32 χρόνια, περισσότερα από 1.600 Σάββατα χωρίς εργασία, μηχανικές συσκευές και ηλεκτρονικά μέσα. Ως το μικρότερο παιδί της οικογένειάς μου, ήταν η μοναδική στιγμή της εβδομάδας που μπορούσα να υπολογίζω ότι τα αδέλφια μου θα ήταν πραγματικά παρόντα: παρτίδες Scrabble, μεγάλες συζητήσεις, καλό φαγητό, αληθινό δέσιμο. Εβδομαδιαίες επισκέψεις στους παππούδες και, όσο ζούσαν, στους προπαππούδες μου.
Σήμερα, ως εργαζόμενη μητέρα δύο παιδιών, διαπιστώνω ότι το Σαμπάτ είναι η μοναδική στιγμή της εβδομάδας όπου δεν μπαίνω στον πειρασμό να ελέγξω το κινητό μου, ή να αισθάνομαι υποχρεωμένη απέναντι στον υπόλοιπο κόσμο. Οι μόνοι άνθρωποι που απαιτούν την προσοχή μου είναι εκείνοι που βρίσκονται φυσικά δίπλα μου.
Το Σαμπάτ είναι εβραϊκή παράδοση. Όμως η ανάγκη για μία εβδομαδιαία ημέρα ανάπαυσης, μια επίσημη παύση από τις κοσμικές έγνοιες, είναι καθολική.
Ο πρώιμος σιωνιστής διανοητής Ahad Ha’am έγραφε το 1898 ότι περισσότερο απ’ όσο οι Εβραίοι κράτησαν το Σάββατο, το Σάββατο κράτησε τους Εβραίους. Εννοούσε ότι η ημέρα αυτή δεν ήταν απλώς μια τελετουργία. Ήταν ο θεσμός που διατήρησε έναν λαό ενωμένο μέσα από αιώνες διασποράς και διωγμών. Εκείνο που δεν μπορούσε να γνωρίζει ήταν πόσο πολύτιμη θα γινόταν αυτή η πρακτική στον σύγχρονο κόσμο.
Αρκεί να δει κανείς τι έχει επιφέρει η τεχνολογία. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Παιδοψυχιατρικής, παιδιά ηλικίας 8 έως 18 ετών περνούν κατά μέσο όρο επτάμισι ώρες την ημέρα μπροστά σε οθόνες. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά όχι περισσότερο από μία ώρα ημερησίως για παιδιά ηλικίας 2 έως 5 ετών, όμως τα σημερινά δίχρονα περνούν υπερδιπλάσιο χρόνο. Τα στοιχεία για την ψυχική υγεία είναι ανησυχητικά: σύμφωνα με έκθεση των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ, έφηβοι που περνούσαν τέσσερις ή περισσότερες ώρες την ημέρα στα κοινωνικά δίκτυα εμφάνιζαν άγχος και συμπτώματα κατάθλιψης σε υπερδιπλάσιο ποσοστό από όσους είχαν μικρότερη έκθεση.
Ο κόσμος σχεδιάζεται πλέον σε αντίθεση με την ανάπαυση και τον στοχασμό. Οι αλγόριθμοι έχουν δημιουργηθεί ώστε να κρατούν την προσοχή μας αδιάκοπα. Οι ειδοποιήσεις δεν σταματούν ποτέ. Το περιεχόμενο είναι ανεξάντλητο. Τα παιδιά σπάνια έχουν πια την ευκαιρία να βαρεθούν πραγματικά.
Κι όμως, η πλήξη δεν είναι πρόβλημα προς επίλυση. Οι ψυχολόγοι Jonathan Smallwood και Jonathan W. Schooler έχουν αφιερώσει χρόνια μελετώντας τι συμβαίνει όταν το μυαλό μένει μόνο του. Η έρευνά τους δείχνει ότι ο μη δομημένος νοητικός χρόνος ενεργοποιεί το «δίκτυο προεπιλεγμένης λειτουργίας» του εγκεφάλου, το σύστημα που συνδέεται με τη φαντασία και τη δημιουργική σκέψη. Το Child Mind Institute το θέτει απλά: η πλήξη καλλιεργεί τη δημιουργικότητα, την αυτοεκτίμηση και την πρωτότυπη σκέψη.
Σκεφτείτε ακόμη την εμπειρία να επιβιβάζεστε σε ένα αεροπλάνο και να ανακαλύπτετε ότι δεν υπάρχει Wi-Fi. Στην αρχή μοιάζει ενοχλητικό, αλλά σύντομα αποδεικνύεται δώρο: λίγες ώρες χωρίς υποχρεώσεις, χωρίς ειδοποιήσεις, χωρίς τίποτα να ελέγξετε.
Αυτή είναι η ομορφιά του Σαμπάτ. Είναι μια εβδομαδιαία δέσμευση που δεν μπορείς να αναβάλεις. Η δύση του ήλιου, και μαζί της η παύση, έρχεται είτε έχει ολοκληρωθεί η εβδομάδα είτε όχι, είτε έχουν απαντηθεί τα emails είτε όχι. Στο σπίτι μου, τα σημάδια της άφιξής του εμφανίζονται από νωρίς: η σούπα σιγοβράζει, η μυρωδιά του challah γεμίζει το σπίτι, το τραπέζι στρώνεται με πορσελάνινα σερβίτσια. Και ύστερα, κάποια στιγμή, γίνεται η μετάβαση: το Σαμπάτ αρχίζει. Όλα τα υπόλοιπα ξεθωριάζουν.
Οι αρχαίοι ραβίνοι είχαν σκεφτεί βαθιά τι σημαίνει πραγματικά ανάπαυση. Το Σαμπάτ δεν αφορά απλώς την εγκατάλειψη των εργαλείων ή το κλείσιμο του υπολογιστή. Το Ταλμούδ περιγράφει μια έννοια που ονομάζεται “techum”, ένα όριο πέρα από το οποίο οι Εβραίοι δεν επιτρέπεται να περπατούν κατά τη διάρκεια του Σαμπάτ. Κυριολεκτικά, δεν υποτίθεται ότι εγκαταλείπεις την πόλη σου. Η ιδέα δεν είναι ο περιορισμός. Είναι το αντίθετο: μια εβδομαδιαία υπενθύμιση να στραφείς προς τα μέσα. Προς το σπίτι σου, το τραπέζι σου, την οικογένειά σου, την κοινότητά σου και, αν είσαι θρησκευόμενος, προς τον Θεό σου. Η βιομηχανία ευεξίας σήμερα πουλά αυτήν ακριβώς την ιδέα πίσω στον κόσμο, σε τιμές πολυτελών retreats. Οι ραβίνοι την είχαν ανακαλύψει πριν από 2.000 χρόνια.
Δεν χρειάζεται να είναι κανείς Εβραίος για να ωφεληθεί από αυτή τη σοφία. Δεν χρειάζεται να είναι θρησκευόμενος ή να τηρεί κάποια συγκεκριμένη πρακτική. Αυτό που χρειάζεται είναι μια σταθερή, επαναλαμβανόμενη δέσμευση να αφήνει τις συσκευές στην άκρη – ως άτομο, ως ζευγάρι, ως οικογένεια – όχι επειδή κάποιος τις αφαίρεσε, αλλά επειδή όλοι συμφώνησαν ότι, για αυτό το χρονικό διάστημα, έτσι επιλέγουν να ζουν.
Ο Ahad Ha’am μιλούσε για τη συνέχεια του εβραϊκού λαού. Όμως ο μηχανισμός που περιέγραφε, μια πρακτική που σε κρατά ενωμένο εβδομάδα με την εβδομάδα απέναντι στις δυνάμεις που σε διαλύουν, είναι διαθέσιμος σε όλους. Μια αφιερωμένη ημέρα εβδομαδιαίας ανάπαυσης είναι ένα σπουδαίο δώρο που μπορεί να προσφέρει κανείς στον εαυτό του. Και, αν έχει, στα παιδιά του.
Πηγή: skai.gr
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το Skai.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
