Τα νέα από το Βελεστίνο και τον Δήμο Ρήγα Φεραίο

Data centers: Η AI αλλάζει τον χάρτη της ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ

Η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης δεν αναδιαμορφώνει μόνο τον τεχνολογικό κλάδο και τις χρηματιστηριακές αγορές. Αλλάζει πλέον και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το αμερικανικό ηλεκτρικό δίκτυο. Τα data centers, που απαιτούν τεράστιες ποσότητες ενέργειας για την εκπαίδευση και τη λειτουργία μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και για τις υπηρεσίες cloud και την εξόρυξη κρυπτονομισμάτων, έχουν εξελιχθεί στον σημαντικότερο παράγοντα αύξησης της ζήτησης ηλεκτρισμού στις ΗΠΑ.

Η αλλαγή είναι τόσο μεγάλη ώστε, σύμφωνα με την αμερικανική Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών (EIA), η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από τους εμπορικούς πελάτες αναμένεται να ξεπεράσει φέτος για πρώτη φορά την οικιακή κατανάλωση σε εθνικό επίπεδο. Στην εμπορική κατηγορία περιλαμβάνονται, εκτός από τα data centers, γραφεία, εμπορικά κέντρα και άλλες επιχειρηματικές εγκαταστάσεις. Η εξέλιξη αποτυπώνει τη μετατόπιση του ενεργειακού βάρους από τα νοικοκυριά προς τις ψηφιακές και επιχειρηματικές υποδομές, σημειώνει η Wall Street Journal.

data centers

Από τη στασιμότητα στην εκρηκτική ζήτηση

Για αρκετά χρόνια, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ παρέμενε σχεδόν αμετάβλητη. Από το 2010 έως το 2017 η συνολική ζήτηση κινήθηκε ουσιαστικά σε σταθερά επίπεδα. Η εικόνα άρχισε να αλλάζει την επόμενη περίοδο: από το 2018 έως το 2025 η συνολική κατανάλωση αυξήθηκε κατά 6%, με την εμπορική χρήση να καταγράφει άνοδο 9%.

Η αύξηση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στη χώρα. Στη Βόρεια Ντακότα και στο Τέξας, η ανάπτυξη των υπολογιστικών υποδομών συνέπεσε με την ηλεκτροδότηση περισσότερων λειτουργιών της πετρελαϊκής βιομηχανίας. Το Νέο Μεξικό συνδέει επίσης τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του με το ηλεκτρικό δίκτυο. Στην Αϊόβα, η ανάπτυξη των data centers συνδυάζεται με την επέκταση της βιομηχανικής δραστηριότητας, ενώ το Όρεγκον έχει εξελιχθεί σε σημαντικό κόμβο φιλοξενίας τέτοιων εγκαταστάσεων.

Ήδη από το 2025, η εμπορική κατανάλωση είχε ξεπεράσει την οικιακή σε 23 πολιτείες και στην Ουάσιγκτον. Το Τέξας, το Οχάιο και η Νεβάδα ήταν οι πιο πρόσφατες πολιτείες που πέρασαν αυτό το όριο, ακολουθώντας την Οκλαχόμα το 2024 και το Όρεγκον και τη Νεμπράσκα το 2023.

Χαρακτηριστικότερη είναι η περίπτωση της Βιρτζίνια, όπου βρίσκεται η μεγαλύτερη συγκέντρωση data centers παγκοσμίως. Οι εμπορικοί πελάτες καταναλώνουν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από τα νοικοκυριά ήδη από το 2011 και σήμερα αντιπροσωπεύουν περίπου το 59% της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας που πωλείται στην πολιτεία.

Το ενεργειακό αποτύπωμα των data centers

Η ακριβής αποτύπωση της ζήτησης απαιτεί προσοχή, καθώς από το 2023 η ομοσπονδιακή κυβέρνηση και οι εταιρείες κοινής ωφέλειας άρχισαν να ταξινομούν πολλά data centers και εγκαταστάσεις εξόρυξης κρυπτονομισμάτων στην εμπορική, αντί στην βιομηχανική κατηγορία. Ορισμένες από αυτές είχαν προηγουμένως καταγραφεί ως βιομηχανικές μονάδες λόγω της τεράστιας ενεργειακής τους κατανάλωσης.

Σήμερα, τα data centers εκτιμάται ότι αντιστοιχούν στο 4%5% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στις ΗΠΑ. Το Electric Power Research Institute προβλέπει ότι το μερίδιό τους θα μπορούσε να φθάσει το 9%17% έως το 2030. Εάν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις, η ψηφιακή υποδομή θα αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους καταναλωτές ενέργειας στη χώρα.

Η κλίμακα των σχεδίων κατασκευής είναι ήδη εντυπωσιακή. Σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης της αγοράς Cleanview, περίπου 58 γιγαβάτ ισχύος data centers βρίσκονται υπό κατασκευή σε 577 τοποθεσίες στις ΗΠΑ. Πρόκειται για δυναμικότητα που αντιστοιχεί περίπου σε έξι φορές την ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνει η Νέα Υόρκη σε περιόδους αιχμής. Από αυτήν, περίπου 38 γιγαβάτ αφορούν έργα που ξεκίνησαν μέσα στους 12 μήνες έως τον Οκτώβριο, με περισσότερο από το ένα πέμπτο να βρίσκεται στο Τέξας.

κέντρα δεδομένωνκέντρα δεδομένων

Οι αντιδράσεις και τα σημάδια επιβράδυνσης

Παρά την ισχυρή δυναμική, η επέκταση των data centers αντιμετωπίζει αυξανόμενη κοινωνική και πολιτική αντίδραση. Οι ανησυχίες για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, αλλά και για την επιβάρυνση των τοπικών δικτύων, ενισχύουν την αντίθεση σε νέα έργα. Οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου ανέδειξαν αυτή τη δυσαρέσκεια, καθώς ψηφοφόροι στήριξαν υποψηφίους και πρωτοβουλίες που ζητούν απαγορεύσεις ή περιορισμούς στην κατασκευή νέων εγκαταστάσεων.

Τα σημάδια επιβράδυνσης είχαν ήδη εμφανιστεί το καλοκαίρι, όταν οι ενάρξεις νέων κατασκευών πάγωσαν προσωρινά. Η εξέλιξη συνέπεσε με την ευρύτερη αμφισβήτηση της ταχύτητας επέκτασης της τεχνητής νοημοσύνης και επηρέασε τις μετοχές εταιρειών του ενεργειακού κλάδου, από τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας έως τους κατασκευαστές εξοπλισμού.

Ο ιδρυτής της Cleanview, Μάικλ Τόμας, επισημαίνει ότι οι επόμενοι μήνες θα δείξουν εάν η θερινή κάμψη ήταν μια προσωρινή παύση ή η αρχή μιας ουσιαστικότερης επιβράδυνσης, με πιθανές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και στις χρηματιστηριακές αγορές.

Οι εταιρείες ενέργειας αυξάνουν τις επενδύσεις

Την ίδια στιγμή, οι εταιρείες κοινής ωφέλειας αναθεωρούν προς τα πάνω τα επενδυτικά τους σχέδια. Εκτός από την αναβάθμιση και την ενίσχυση των παλαιών δικτύων απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα, καλούνται πλέον να καλύψουν τη νέα, ταχύτατα αυξανόμενη ζήτηση.

Η American Electric Power, η WEC Energy Group και η DTE Energy συγκαταλέγονται στις εταιρείες που αυξάνουν κατά 20%30% τους πενταετείς προϋπολογισμούς κεφαλαιουχικών δαπανών τους. Η AEP, η οποία δραστηριοποιείται σε 11 πολιτείες, μεταξύ των οποίων το Τέξας και το Οχάιο, αύξησε πρόσφατα το επενδυτικό της πρόγραμμα στα 100 δισ. δολάρια, από 78 δισ. προηγουμένως.

Η εταιρεία διαθέτει επίσης συμβάσεις ηλεκτρικής ισχύος 35 γιγαβάτ τύπου «takeorpay», που αντιστοιχούν περίπου στην παραγωγή 35 πυρηνικών αντιδραστήρων. Με βάση αυτές τις συμφωνίες, οι μεγάλοι πελάτες, όπως τα data centers, υποχρεούνται να πληρώνουν για τη δυναμικότητα που έχουν δεσμεύσει ακόμη και αν τελικά δεν υλοποιήσουν τα σχέδια ανάπτυξής τους.

Έτσι, η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης μετατρέπεται σε έναν ευρύτερο κύκλο επενδύσεων στην ενέργεια. Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πόσα data centers θα κατασκευαστούν, αλλά εάν το ηλεκτρικό δίκτυο θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις ανάγκες τους και με ποιο κόστος για τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές.

Πηγή www.ot.gr