Σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση και προσωπικά στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη εξαπολύει η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.), με αφορμή την αποχώρηση της ολλανδικής εταιρείας HVA από την Ελλάδα και τις σοβαρές εκκρεμότητες που, σύμφωνα με την ανακοίνωσή της, παραμένουν στον αντιπλημμυρικό σχεδιασμό της Θεσσαλίας.
Η ΕΛ.Α.Σ. κάνει λόγο για «κυβερνητικό ναυάγιο», υποστηρίζοντας ότι τρία χρόνια μετά τις καταστροφικές πλημμύρες του Daniel, η Θεσσαλία εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικές καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση κρίσιμων μελετών και στη δημοπράτηση έργων που θεωρούνται απαραίτητα για την προστασία των κατοίκων και των υποδομών.
Στο επίκεντρο της ανακοίνωσης βρίσκεται η συνεργασία με την ολλανδική HVA, την οποία, όπως επισημαίνει η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, είχε παρουσιάσει προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης ως βασική επιλογή για την ανασυγκρότηση της Θεσσαλίας μετά τις πλημμύρες του 2023.
Σύμφωνα με όσα αναφέρει, είχε εξασφαλιστεί τραπεζική χρηματοδότηση και είχε υπογραφεί σύμβαση ύψους 7 εκατομμυρίων ευρώ για την επικαιροποίηση σημαντικών αντιπλημμυρικών μελετών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν τα φράγματα Πύλης και Μουζακίου, το κανάλι Γυρτώνης και η επέκταση της λίμνης Κάρλας.
Ωστόσο, όπως καταγγέλλει η ΕΛ.Α.Σ., η εταιρεία αποχωρεί από τη χώρα, αφήνοντας ανολοκλήρωτες μελέτες, ενώ παράλληλα προχωρά σε εξώδικη διεκδίκηση ποσού 2,5 εκατομμυρίων ευρώ.
Στο στόχαστρο η κυβέρνηση για τις καθυστερήσεις
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη αποδίδει στην κυβέρνηση την ευθύνη για τον συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων, τη διάθεση των απαραίτητων στοιχείων, την εποπτεία των συμβάσεων και την ολοκλήρωση των μελετών.
Παράλληλα, επικαλείται τις πρόσφατες δηλώσεις του περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα, υποστηρίζοντας ότι αναδεικνύουν τις ευθύνες του αρμόδιου υπουργείου για τις καθυστερήσεις στη δημοπράτηση κρίσιμων αντιπλημμυρικών έργων.
Η ΕΛ.Α.Σ. ζητά από τον πρωθυπουργό και τα συναρμόδια υπουργεία να δώσουν συγκεκριμένες απαντήσεις για την επιλογή της HVA και τη διαδικασία που ακολουθήθηκε.
Μεταξύ άλλων, θέτει ερωτήματα σχετικά με τα κριτήρια ανάθεσης, την εμπειρία της ολλανδικής εταιρείας σε αντίστοιχες υδραυλικές και αντιπλημμυρικές μελέτες, αλλά και τον ρόλο των τραπεζικών ιδρυμάτων που συμμετείχαν στη χρηματοδότηση.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ελληνική επιστημονική κοινότητα, με την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη να διερωτάται γιατί δεν αξιοποιήθηκαν περισσότερο το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και άλλοι ακαδημαϊκοί και ερευνητικοί φορείς, οι οποίοι διαθέτουν εξειδικευμένη γνώση στη διαχείριση υδάτων, την υδρολογία και την αντιπλημμυρική προστασία.
Αίτημα για δημοσιοποίηση των συμβάσεων και του εξωδίκου
Η ΕΛ.Α.Σ. ζητά την άμεση δημοσιοποίηση όλων των συμβάσεων που σχετίζονται με την HVA, των τροποποιήσεών τους, του εξωδίκου και των στοιχείων που αφορούν την παρακολούθηση και παραλαβή των μελετών.
Παράλληλα, προτείνει να πραγματοποιηθεί πλήρης τεχνικός και οικονομικός απολογισμός, προκειμένου να διαπιστωθεί ποιο έργο έχει παραχθεί μέχρι σήμερα, ποιες μελέτες εκκρεμούν και ποια βήματα απαιτούνται για την ολοκλήρωσή τους.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, είναι αναγκαίο να υπάρξει δεσμευτικό σχέδιο για κάθε εκκρεμή μελέτη και καθυστερημένο έργο, με σαφή προσδιορισμό της αρμόδιας υπηρεσίας, της χρηματοδότησης και των προθεσμιών υλοποίησης.
Η πρόταση της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης
Πέρα από την κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς, η ΕΛ.Α.Σ. παρουσιάζει τις βασικές κατευθύνσεις της πρότασής της για την αντιπλημμυρική θωράκιση της χώρας.
Συγκεκριμένα, προτείνει ενιαία επιστημονική αξιολόγηση του πλημμυρικού κινδύνου, με συνεκτίμηση της επικινδυνότητας, της έκθεσης και της τρωτότητας κάθε περιοχής.
Παράλληλα, ζητά δεσμευτική ιεράρχηση των έργων με βάση τις πραγματικές ανάγκες, άμεση ολοκλήρωση των αναγκαίων μελετών και προτεραιότητα στις περισσότερο ευάλωτες περιοχές.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δημόσια παρακολούθηση των έργων, ώστε οι πολίτες να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες για τους προϋπολογισμούς, τους αναδόχους, τα χρονοδιαγράμματα και την πρόοδο των εργασιών.
Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης την αποκατάσταση των υποδομών με αυξημένες προδιαγραφές ανθεκτικότητας, προκειμένου να μην επανέρχονται στην ίδια ευάλωτη κατάσταση μετά από κάθε καταστροφικό φαινόμενο.
«Δεν πρόκειται για μια απλή συμβατική εμπλοκή»
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη υποστηρίζει ότι η υπόθεση της HVA δεν περιορίζεται σε μια διαφωνία μεταξύ συμβαλλόμενων μερών, αλλά αναδεικνύει ευρύτερα προβλήματα στον σχεδιασμό και την υλοποίηση της αντιπλημμυρικής προστασίας.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στην ανακοίνωσή της, «δεν πρόκειται για μια απλή συμβατική εμπλοκή, αλλά για πολιτικό και διοικητικό ναυάγιο με άμεσες συνέπειες στην αντιπλημμυρική προστασία των κατοίκων και των υποδομών της Θεσσαλίας».
Κλείνοντας, η ΕΛ.Α.Σ. συνδέει το ζήτημα με την πολιτική ευθύνη της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, ασκώντας κριτική για την πορεία των αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων τρία χρόνια μετά τον Daniel.
Η ανακοίνωση επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ολοκλήρωσης των μελετών και της δημοπράτησης των αναγκαίων έργων, σε μια περιφέρεια που έχει δοκιμαστεί επανειλημμένα από ακραία καιρικά φαινόμενα και όπου η αντιπλημμυρική προστασία παραμένει ζήτημα μείζονος σημασίας για την ασφάλεια των κατοίκων, των περιουσιών και των παραγωγικών δραστηριοτήτων.
