Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα «Η Πολιτιστική Κληρονομιά των Αγράφων», διεξάγεται από τις 9 έως τις 11 Οκτωβρίου 2026 στην Καρδίτσα.
Αναλυτικά το πρόγραμμα:
16:00 – 17:00 Προσέλευση συνέδρων – εγγραφές
17:00 – 17:30 Έναρξη Συνεδρίου – Χαιρετισμοί
17:30 – 18:45 Προεδρείο: Βαϊοπουλου Μ., Αρχαιολόγος, Προϊσταμένη ΕΦΑ Καρδίτσας
Τσαντήλας Β., Πρόεδρος ΕΑΧ
- 17:30 – 17:45: Κατσιφός Ευάγγελος
Ο Ενιαίος Ιστορικά – Πολιτιστικά & Γεωγραφικά Χώρος των Αγράφων. Η θεσμική αναγνώριση των Αγράφων ως Ιστορική Επαρχία Αγράφων, Ιδιαίτερης Αξίας Ιστορικής & Πολιτιστικής Κληρονομίας - 17:45 – 18:00: Ορέστης Αποστολίκας – Νίνα Κυπαρίσση
Προϊστορικοί πληθυσμοί (παλαιολιθικοί – νεολιθικοί) στο οροπέδιο της λίμνης Πλαστήρα - 18:00 – 18:15: Λεωνίδας Π. Χατζηαγγελάκης
Τα Ιστορικά Άγραφα στην Αρχαιότητα - 18:15 – 18:30: Φώτιος Κατέβας
Το έργο της συντήρησης του αρχαϊκού ναού του Απόλλωνα στο Μοσχάτο Καρδίτσας (2022-2023)
18:30 – 18:45: Συζήτηση
18:45 – 19:00: Διάλειμμα
19:00 – 20:00 Προεδρείο: Κυπαρίσση Ν., Αρχαιολόγος, Επίτιμη Διευθύντρια ΥΠΠΟ
Χατζηαγγελάκης Λ., Αρχαιολόγος, Επίτιμος Διευθυντής ΥΠΠΟ
Τσιρογιάννη Ε., Μέλος ΔΣ ΕΑΧ
- 19:00 – 19:15: Χρήστος Καραγιαννόπουλος – Anna Magdalena Blomley
Δεδομένα για την αρχαία Δολοπία από την περιοχή των ΝΑ Αγράφων κατά την περίοδο 2006-2026 - 19:15 – 19:30: Ευθυμίου Γιώργος & Ευθυμίου Απόστολος
Το Κάστρο Πύργου Ιθώμης - 19:30 – 19:45: Αντώνιος Κ. Τραυλός
Στα Ίχνη μιας Χαμένης Ομηρικής Πόλης: Το Αρχαιολογικό Μυστήριο της Θεσσαλικής Ιθώμης
19:45 – 20:00: Συζήτηση
- 20:00 Βραδιά Αγράφων στην αυλή του Αρχαιολογικού Μουσείου Καρδίτσας:
Παραδοσιακοί χοροί από τα τμήματα Αργιθεατών Τρικάλων, Κέδρου και Λαμπερού – Αμπελικού με την ορχήστρα των Τόμη Ρωμανιά και Απόστολου Παναγιώτου.
Σάββατο 10-10-2026 (Πρωί)
09:00 – 10:00 Προεδρείο: Βουζαξάκης Κ., Αρχαιολόγος, Επίτιμη Διευθύντρια ΥΠΠΟ
π. Φεγγούλης Ευαγγ., Αν. Πρόεδρος ΕΑΧ, Πρόεδρος Πανευρυτανικού Συλλόγου Αιτ/νίας
- 09:00 – 09:15: Σταυρούλα Σδρόλια
Οι τοιχογραφίες του ναού Κοιμήσεως Πορτής (1619) και η ζωγραφική των Αγράφων στις αρχές του 17ου αιώνα - 09:15 – 09:30: Ιωάννης Τσιουρής
Από το Βουκουρέστι στα Άγραφα. Η πορεία και το έργο του ζωγράφου Θεοδώρου στο νέο καθολικό της μονής Σπηλιάς. - 09:30 – 09:45: Μαγδαληνή Παρχαρίδου
Οι Αίνοι στον Ι.Ν. Αγίου Γεωργίου Ρεντίνας (1719). Παρατηρήσεις στην εικονογραφική εξέλιξη του θέματος στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλίας (17ος-19ος αι.)
09:45 – 10:00: Συζήτηση
10:00 – 10:15: Διάλειμμα
10:15 – 11:30 Προεδρείο: Σδρόλια Σ., Αρχαιολόγος, Επίτιμη Διευθύντρια ΥΠΠΟ
Μυλωνάς Σ., Φιλόλογος, Ιστορικός ερευνητής, Μέλος ΔΣ ΕΑΧ
- 10:15 – 10:30: Κωνσταντίνα Ισαβέλα Γωγούλη
Μεταβυζαντινές κτιτορικές επιγραφές ναών και μοναστηριών του νομού Καρδίτσας (17ος – 18ος αι.) - 10:30 – 10:45: Αλέξανδρος Αναγνωστόπουλος
Φορητές εικόνες του Χριστού Παντοκράτορα και του Αγίου Μανδήλιου: Έργα του Διονυσίου του εκ Φουρνά από την Ρεντίνα. - 10:45 – 11:00: Ελένη Βλαχοπούλου – Καραμπίνα
Χρυσοκέντητα και χρυσοΰφαντα ιερά άμφια από τη Μονή Προυσσού Ευρυτανίας (17ος-19ος αι) - 11:00 – 11:15: π. Ευάγγελος Φεγγούλης
Η πάλαι ποτέ ιστορική Επισκοπή Λιτζάς και Αγράφων στο διάβα του χρόνου Φώτιος
11:15 – 11:30: Συζήτηση
11:30 – 11:45: Διάλειμμα
11:45 – 12:45 Προεδρείο: Χιώτης Γ., Αρχαιολόγος ΕΦΑ Καρδίτσας
Κατσιφός Β., π. Δήμαρχος Αγράφων Ευρυτανίας, Μέλος Δ.Σ. ΕΑΧ
- 11:45 – 12:00: Γεώργιος Ιωάννου Μπαλής
Γεγονότα στην περιοχή των Αγράφων 1825-1831 - 12:00 – 12:15: Δημήτριος Γ. Καλούσιος
Θέμα ηγουμένου της Ιεράς Μονής Κορώνης - 12:15 – 12:30: Κώστας Σπανός
Το Καροπλέσι στην απογραφή του 1454 – 1455. Παραγωγή, Φόροι και κάτοικοί του
12:30 – 12:45: Συζήτηση
12:45 – 13:00: Διάλειμμα
13:00 – 14:00 Προεδρείο: Αθανασίου Δ., Αρχαιολόγος ΕΦΑ Καρδίτσας
Κατσαρός Π., ε.α. Πτέραρχος, Μέλος ΔΣ ΕΑΧ
- 13:00 – 14:15: Φώτιος Αποστολός – Ευάγγελος Αποστολός
Η σχολή της Καστανιάς Αγράφων και η συμβολή της στη διαμόρφωση εκκλησιαστικών ηγετών κατά την Τουρκοκρατία - 13:00 – 13:15: Δημήτρης Κ. Αγγελής
Καρδιτσιώτικο πολεμικό πάνθεον. Είκοσι ιστορικά σημειώματα, τεκμήρια για τον Καραγκούνικο Κάμπο της Καρδίτσας και τ’ Άγραφα (726-1922) - 13:15 – 13:30: Σεραφείμ Μυλωνάς
Η αγγειοπλαστική τέχνη στο Φανάρι της Καρδίτσας: Το τέλος μιας μακραίωνης παράδοσης - 13:30 – 13:45: Ηλίας Προβόπουλος
Περπάτημα στις κορυφές των Αγράφων
13:45 – 14:00: Συζήτηση
Σάββατο 10-10-2026 (Απόγευμα)
17:00 – 18:00 Προεδρείο: Τσιούκα Φ., Αρχαιολόγος ΕΦΑ Καρδίτσας
Σούφλας Κ., Δικηγόρος, ΓΓ ΕΑΧ
- 17:00 – 17:15: Χαράλαμπος Κ. Αλεξάνδρου
Η συγκλονιστική ιστορία της Μεραρχίας Πινερόλο στο νομό Καρδίτσας - 17:15 – 17:30: Βασίλειος Ριτζαλέος
Η διάσωση 82 Εβραίων ελληνικής και ιταλικής υπηκοότητας στο Μαστρογιάννη (σημ. Αμάραντο) κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, 1943-1944 - 17:30 – 17:45: Ευάγγελος Κουκιώτης
Η νομική διαχείριση των Γερμανικών αποζημιώσεων (επανορθώσεων) στο νομό Πιερίας
17:45 – 18:00: Συζήτηση
18:00 – 18:15: Διάλειμμα
18:15 – 19:15 Προεδρείο: Καραγιαννόπουλος Χρ., Αρχαιολόγος ΕΦΑ Καρδίτσας
Κλήμος Γ., Δάσκαλος, Τοπικός ερευνητής
- 18:15 – 18:30: Ελένη Ράπτη
Λουτρά Σμοκόβου: Από την Ιστορική Κληρονομιά στη Σύγχρονη Αξιοποίηση - 18:30 – 18:45: Βασίλειος Τσαντήλας
Η αποπεράτωση και λειτουργία του Ψηφιακού Κέντρου Ιστορίας & Πολιτισμού των Αγράφων - 18:45 – 19:00: Μιχάλης Φαργκάνης
Η συμβολή των θρησκευτικών μεταβυζαντινών μνημείων στη διαμόρφωση και διατήρηση της πολιτισμικής – εθνικής ταυτότητας των Αγραφιωτών - 19:00 – 19:15: Ιωάννης Α. Καρατζόγλου
Οδοιπορικό ερευνών στα Άγραφα (1980-2025)
19:00 – 19:15: Συζήτηση
Κυριακή 11-10-2026 (Πρωί)
09:00 – 10:15 Προεδρείο: Θεογιάννη Λ., Αρχαιολόγος ΕΦΑ Καρδίτσας
Παπαδάκος Αντ., Πρόεδρος Αμαράντου
- 09:00 – 09:15: Νίκος Μπελαβίλας – Ελευθερία Τσακανίκα – Έλενα Κωνσταντινίδου – Μαρία Μπαλοδήμου – Ίριδα Πολύζου – Πολίνα Πρέντου
Βίνιανη Αγράφων – η διαχρονική κατοίκηση ενός ορεινού οικισμού - 09:15 – 09:30: Μαρία Παναγιωτοπούλου
Νιάλα Απρίλιος 1947: Ιστορική πραγματικότητα και θρύλος - 09:30 – 09:45: Μαρία Παναγιωτοπούλου
Ειδήσεις για την κίνηση βιβλίων μεταξύ των μονών στα Άγραφα κατά την Οθωμανοκρατία
09:45 – 10:00: Συζήτηση
10:00 – 10:15: Διάλειμμα
10:15 – 11:30 Προεδρείο: Σοφιανού Φ., Αρχαιολόγος ΕΦΑ Καρδίτσας
Παπαδάκος Αντ., Πρόεδρος Αμαράντου
- 10:15 – 10:30: Γρηγόριος Ν. Τσόκας – Παύλος Σωτηρόπουλος – Αλεξία Υφαντή
Γεωφυσική μελέτη (GPR) με σκοπό την απεικόνιση υπεδάφιων δομών κάτω από το δάπεδο του Ι.Ν. Αγίας Παρασκευής Βραγγιανών - 10:30- 10:45: Πουλιανίτης Κώστας
Άγραφα. Αίτιες φθίνουσας πληθυσμιακής πορείας, μετανάστευσης, ερήμωσης και περιπτώσεις μαζικών μετοικεσιών. - 10:45 – 11:00: Σταύρος Μαμαλούκος
Το οικοδομικό χρονικό και η αρχιτεκτονική της Μονής Στάνας Επινιανών Ευρυτανίας - 11:00 – 11:15: Κρυστάλλω Μαντζανά
Αποκατάσταση και ανάδειξη βυζαντινών και μεταβυζαντινών μνημείων Αγράφων, ΠΕ Καρδίτσας.
11:15 – 11:30: Συζήτηση
11:30 – 11:45: Διάλειμμα
11:45 – 13:00 Προεδρείο: Βαϊοπουλου Μ., Αρχαιολόγος, Προϊσταμένη ΕΦΑ Καρδίτσας
Τσαντήλας Β., Πρόεδρος ΕΑΧ
- 11:45 – 12:00: Γεώργιος Κωνσταντάκος
Η γυναίκα της υπαίθρου: «Η εσωτερική φιλοσοφία του πόνου» - 12:00 – 12:15: Γιώργος Κωστάκης
Η μαστορική τέχνη στα Άγραφα. Η τεχνοτροπία, τα μπουλούκια και η μαστορική «γλώσσα» - 12:15 – 12:30: Χριστίνα Βαμβούρη
Τα Άγραφα στο επίκεντρο του εμφυλίου πολέμου: συγκρούσεις, καταστροφές και προπαγάνδες, όπως αποτυπώνονται σε ειδήσεις και άρθρα εφημερίδων της περιόδου 1946-1949 - 12:30 – 12:45: Αργυρή Βιέννα – Άννα Ζαχαράκη – Ζωή Κονδύλη – Νικολέτα Σάκκα- Βασιλική Λασπιά – Ολυμπία Σπυριδάκη- Αθηνά Στεφανή – Δήμητρα Χρήστου
Μελέτη Αποκατάστασης και Επανάχρησης Αρχοντικό Ε.Καραγεώργου, Παλαιά Βίνιανη Ευρυτανίας - 12:45 – 13:00: Γεώργιος Κλήμος
Γράμμα εξαρχικόν κατά του αρχιερέως Κλήμη της επισκοπής Φαναρίου και Νεοχωρίου
13:00 – 13:30: Συζήτηση
13:30 – 13:45: Συμπεράσματα & Συζήτηση
Ανακοινώσεις Τοίχου (Poster)
Παρασκευή 9/10 – Κυριακή 11/10
(Προθάλαμος αίθουσας συνεδρίου)
Αλεξία Υφαντή – Ευθυμία Καράντζαλη:
Εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης στον Ι.Ν. Μεταμόρφωσης Σωτήρος στην Ανατολική Φραγκίστα και εργασίες συντήρησης τέμπλου και εικόνων στο καθολικό της Ι.Μ. Αγίας Τριάδας Σάϊκας Αγράφων Ευρυτανίας
Παράλληλες εκδηλώσεις
- Κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου θα λειτουργεί έκθεση βιβλίων με αναφορά στα Άγραφα από την Αγραφιώτικη βιβλιοθήκη.
- Την Κυριακή το μεσημέρι μετά τη λήξη του Συνεδρίου, οι Σύνεδροι είναι προσκεκλημένοι στη γιορτή του Κάστανου και Πίτας στη Ραχούλα Αγράφων.
