*Του Στάθη Πάντζιου, προέδρου τοπικής κοινότητας Αλμυρού
Η υπογεννητικότητα αποτελεί αν όχι τον κορυφαίο, έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες συρρίκνωσης ενός Έθνους. Μια απειλή που παραμένει συστηματικά και σιωπηλά εδώ και που σύντομα θα χαρακτηριστεί μη αναστρέψιμη αν δε ληφθούν μέτρα σε όλα τα επίπεδα. Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι οι γεννήσεις μειώνονται συνεχώς, ενώ οι θάνατοι παραμένουν πολύ υψηλότεροι.
Τι δείχνουν οι αριθμοί
- Το 2024 οι γεννήσεις έπεσαν κάτω από τις 70.000 για πρώτη φορά στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.
- Σε σχέση με τη δεκαετία του 1960, όταν οι γεννήσεις ξεπερνούσαν τις 150.000 ετησίως, σήμερα έχουν μειωθεί περισσότερο από 50%.
- Η χώρα χάνει φυσικά περίπου 160 άτομα την ημέρα (διαφορά γεννήσεων–θανάτων).
Θα λέγαμε με βεβαιότητα ότι οι αριθμοί είναι αμείλικτοι!
Κύριες αιτίες της υπογεννητικότητας
Οι ειδικοί συνδέουν το φαινόμενο με:
- οικονομική ανασφάλεια,
- υψηλό κόστος στέγασης,
- καθυστερημένη δημιουργία οικογένειας,
- μετανάστευση νέων στο εξωτερικό,
- εργασιακή επισφάλεια,
- γήρανση πληθυσμού.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά
Ο Δήμος Αλμυρού αντιμετωπίζει:
- αύξηση μέσου όρου ηλικίας,
- μείωση μαθητικού πληθυσμού συνεπώς, τη λειτουργία σχολείων και υπηρεσιών,
- δυσκολία ανανέωσης αγροτικού πληθυσμού κάτι που στα δικά μας δεδομένα είναι καταστροφικό για την περιοχή.
Σύγκριση με Ελλάδα
Η μείωση του πληθυσμού στον Αλμυρό είναι εντονότερη από πολλές αστικές περιοχές, επειδή οι μικρότεροι δήμοι επηρεάζονται περισσότερο από:
- αστυφιλία,
- οικονομική μετανάστευση νέων,
- χαμηλή γεννητικότητα.
Ο Δήμος Αλμυρού έχασε περίπου 4.275 κατοίκους μέσα σε 30 χρόνια. Η μεγαλύτερη πτώση σημειώθηκε μετά το 2011 όπου και εκδηλώθηκε οικονομική κρίση στη χώρα μας σε πλήρη μορφή.
Ποσοστά μείωσης
- 1991 → 2001: περίπου -1%
- 2001 → 2011: περίπου -7,6%
- 2011 → 2021: περίπου -13,7%
Η τελευταία δεκαετία δείχνει έντονη επιτάχυνση της δημογραφικής συρρίκνωσης όπως φαίνεται στο παρακάτω πινακάκι:
Συνολική πληθυσμιακή εξέλιξη
| Απογραφή | Πληθυσμός |
| 1991 | 20.348 |
| 2001 | 20.139 |
| 2011 | 18.614 |
| 2021 | 16.073 |
Ηλικιακή σύνθεση (Απογραφή 2021)
| Ηλικία | Πληθυσμός |
| 0–14 ετών | 2.156 |
| 15–59 ετών | 9.333 |
| 65+ ετών | 4.585 |
Σχεδόν 1 στους 3 κατοίκους είναι άνω των 60–65 ετών, γεγονός που δείχνει έντονη γήρανση πληθυσμού.
Αναλυτική ηλικιακή κατανομή
| Ηλικία | Κάτοικοι |
| 0–9 | 1.302 |
| 10–19 | 1.593 |
| 20–29 | 1.311 |
| 30–39 | 1.709 |
| 40–49 | 2.273 |
| 50–59 | 2.145 |
| 60–69 | 2.177 |
| 70–79 | 1.878 |
| 80+ | 1.686 |
Παρατηρείται ότι οι νέες ηλικίες είναι πολύ λιγότερες από τις μεγαλύτερες.
Τι δείχνουν αυτά για την υπογεννητικότητα
Η υπογεννητικότητα στον Δήμο Αλμυρού φαίνεται από:
- λιγότερα παιδιά και νέους,
- περισσότερους ηλικιωμένους,
- μείωση μαθητών στα σχολεία,
- εγκατάλειψη μικρών χωριών,
- φυγή νέων για εργασία σε πόλεις όπως Βόλο, Λάρισα, Αθήνα, ή εξωτερικό.
Η εικόνα είναι τυπική πολλών αγροτικών περιοχών της Θεσσαλίας.
Λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη λοιπόν όλα τα παραπάνω δεδομένα, ειδικά τους πίνακες και τους αριθμούς που είναι αμείλικτοι, πιστεύω πως ο Δήμος Αλμυρού ως εύρωστος δήμος μπορεί να διαθέσει ένα συγκεκριμένο χρηματικό ποσό με εισοδηματικά κριτήρια που μπορούν να εξεταστούν και να προσαρμοστούν από την αρμόδια υπηρεσία, για κάθε γέννηση δεύτερου και τρίτου παιδιού κλιμακωτά, σε αποδεδειγμένα οικογένειες μόνιμων κατοίκων του Δήμου μας. Το βοήθημα αυτό κατά την άποψή μου τάξεως των 2000€ για το δεύτερο και 3000€ για το τρίτο παιδί εφάπαξ, δύναται να αποτελέσει μια αφετηρία αντιμετώπισης της υπογεννητικότητας, σε δημοτικό επίπεδο και ένα πολύ ισχυρό κίνητρο για όσες οικογένειες επιθυμούν να αποκτήσουν τρίτο παιδί και έχουν ενδοιασμούς και δεύτερες σκέψεις για τους προαναφερθέντες λόγους. Ας φροντίσουμε με κάθε διαθέσιμο μέσο, για τη διάσωση και επιβίωση των παραγωγικών ηλικιών που τόσο πολύ έχει ανάγκη ο Δήμος μας.
