Τα φλέγοντα ζητήματα των λαθών στο monitoring και του κινδύνου απένταξης από το πρόγραμμα «Νέων Αγροτών» θέτει με δύο κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις, που κατέθεσε σήμερα προς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ο βουλευτής Μαγνησίας και πρώην υφυπουργός Χρήστος Μπουκώρος.
Πιο συγκεκριμένα, με επίκαιρη ερώτηση που κατέθεσε ζητά να προστατευτούν οι νέοι αγρότες που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα το 2024 και στη συνέχεια αναγκάστηκαν λόγω των μέτρων βιοασφάλειας να προχωρήσουν σε σφαγή των κοπαδιών τους, κατόπιν εντολής των αρμοδίων υπηρεσιών, με συνέπεια να μην πληρούν σήμερα τις προϋποθέσεις του προγράμματος.
Πρόκειται για ζήτημα κορυφαίας σημασίας, καθώς αν οι συγκεκριμένοι νέοι κτηνοτρόφοι απενταχθούν, χωρίς να έχουν καμία ευθύνη οι ίδιοι, δεν πρόκειται να επιστρέψουν στον πρωτογενή τομέα, υπογραμμίζει μεταξύ άλλων ο βουλευτής.
Με δεύτερη κοινοβουλευτική παρέμβαση αναδεικνύει το πλήθος των λαθών που έχουν ανακύψει μέσα από τη διαδικασία του monitoring, με άμεσο κίνδυνο να χαθούν ή να καθυστερήσουν δραματικά οι ενιαίες ενισχύσεις των αγροτών.
Για το θέμα αυτό, ο Χρ. Μπουκώρος επικαλείται τους καλλιεργητές οσπρίων (φασόλια, ρεβίθια, φακές, μηδικής ), για τα οποία στην ευρύτερη περιοχή μας η διαδικασία monitoring, σύμφωνα με πληροφορίες, πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Αύγουστο, ενώ η συγκομιδή των συγκεκριμένων καλλιεργειών είχε ολοκληρωθεί τον Ιούλιο, με αποτέλεσμα να μην καταγράφονται δορυφορικά οι καλλιέργειες!
Οι δύο κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις
Αναλυτικότερα, με επίκαιρη ερώτηση, που θα συζητηθεί στη Βουλή, θέτει την ανάγκη προστασίας Νέων Αγροτών που επλήγησαν από ζωονόσους και το ζωικό κεφάλαιο των οποίων θανατώθηκε υποχρεωτικά.
Οι θανατώσεις πραγματοποιήθηκαν είτε τον Δεκέμβριο του 2024, είτε εντός του 2025, με αποτέλεσμα σημαντικός αριθμός νέων κτηνοτρόφων να βρεθεί σε αντικειμενική αδυναμία συνέχισης της παραγωγικής δραστηριότητας, όπως επισημαίνει.
Η Ειδική Υπηρεσία Εφαρμογής του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης, αναγνωρίζει το έτος 2025 ως έτος ανωτέρας βίας για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις, επιτρέποντας στους πληγέντες να διατηρήσουν ενεργή την αίτησή τους μέσω υποβολής περιορισμένης δήλωσης ΟΣΔΕ, ακόμη και κάτω από το όριο τυπικής απόδοσης των 12.000 ευρώ.
Ωστόσο, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο εξακολουθεί να προβλέπει:
• Για το 2025 (1ο έτος): ελάχιστη απαίτηση τυπικής απόδοσης άνω των 12.000 ευρώ.
• Για το 2026 (2ο έτος): υποχρέωση αύξησης της τυπικής απόδοσης κατά 10%.
• Για το 2027 (3ο έτος): συνολική αύξηση κατά 20% και δυνατότητα υποβολής αιτήματος δεύτερης δόσης ενίσχυσης.
«Όπως πολύ καλά γνωρίζουμε όλοι, τα ισχύοντα μέτρα βιοασφάλειας εξακολουθούν να περιορίζουν τη μετακίνηση και την αντικατάσταση ζωικού κεφαλαίου, καθιστώντας αντικειμενικά δυσχερή την επίτευξη των στόχων των επιχειρηματικών σχεδίων των νέων αγροτών.
Κατά συνέπεια οι νέοι κτηνοτρόφοι, οι οποίοι από επιλογή και προσωπικό μεράκι δραστηριοποιήθηκαν στον πρωτογενή τομέα, επιδιώκουν τη δυνατότητα να διατηρήσουν την ιδιότητα του αγρότη – κτηνοτρόφου και να συνεχίσουν απρόσκοπτα την επαγγελματική τους δραστηριότητα στην ύπαιθρο, βρίσκονται αντιμέτωποι με ανυπέρβλητες δυσκολίες στην επίτευξη των προβλεπόμενων στόχων τυπικής απόδοσης.
Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα έχει αρνητικές επιπτώσεις, τόσο στην αγροτική οικονομία, όσο και στις τοπικές κοινωνίες, επιτείνοντας τα ήδη οξυμένα δημογραφικά προβλήματα και τις τάσεις πληθυσμιακής αποδυνάμωσης της υπαίθρου», υπογραμμίζει ο Χρήστος Μπουκώρος.
Επιπρόσθετα, με ερώτηση που κατέθεσε στον ΥΠΑΑΤ αναδεικνύει την ανάγκη άμεσης αντιμετώπισης των προβλημάτων του συστήματος monitoring στο ΟΣΔΕ 2025.
Ο βουλευτής Μαγνησίας μεταφέρει τις επισημάνσεις παραγωγών, γεωπόνων και ΚΥΔ ότι εξακολουθούν να παρατηρούνται σοβαρές δυσλειτουργίες στο σύστημα «monitoring», οι οποίες δημιουργούν σημαντικά προβλήματα στις συνδεδεμένες ενισχύσεις και στα οικολογικά σχήματα, με αποτέλεσμα πολλοί παραγωγοί να κινδυνεύουν να αποκλειστούν από τις προβλεπόμενες πληρωμές.
Ειδικότερα, καταγράφονται περιπτώσεις αγροτεμαχίων που εμφανίζονται με ευρήματα «μη επιβεβαίωσης δηλωθείσας καλλιέργειας», παρότι έχουν πραγματοποιηθεί επιτόπιοι έλεγχοι, έχει παραχθεί προϊόν και υπάρχουν τα αντίστοιχα παραστατικά πώλησης.
Αντίστοιχα ζητήματα αναφέρονται και σε σειρά συνδεδεμένων ενισχύσεων, όπως στο σκληρό και μαλακό σιτάρι, το κριθάρι, τα σανοδοτικά και κτηνοτροφικά φυτά, στον αραβόσιτο, τα ψυχανθή και με εξαιρετικά μεγάλη συχνότητα σε καλλιέργειες οσπρίων, γεγονός που δημιουργεί έντονο προβληματισμό σχετικά με την αξιοπιστία και την ορθότητα των αποτελεσμάτων του συστήματος «monitoring» σε πολύ μεγάλο ποσοστό περιπτώσεων.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι δεν παρέχεται ουσιαστική δυνατότητα ένστασης, ενώ οι προβλεπόμενες δυνατότητες διορθώσεων έως τις 20 Μαΐου χαρακτηρίζονται περιορισμένες και σε αρκετές περιπτώσεις ανεφάρμοστες λόγω τεχνικών δυσλειτουργιών.
Σύμφωνα με τους γεωτεχνικούς επιστήμονες και συνεργάτες των παραγωγών, οι διορθώσεις που μπορούν να πραγματοποιηθούν δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση του συνόλου των προβλημάτων, γεγονός που δημιουργεί έντονη ανησυχία για καθυστερήσεις ή αποκλεισμούς πληρωμών τόσο κατά την επικείμενη περίοδο καταβολών όσο και για τα καθεστώτα συνδεδεμένων ενισχύσεων και οικολογικών σχημάτων τους επόμενους μήνες.
Επιπλέον, παραγωγοί που επί μακρό χρονικό διάστημα αναμένουν τη διόρθωση σφαλμάτων διαπιστώνουν ότι οι εκκρεμότητές τους παραμένουν άλυτες, εξαιτίας τεχνικών δυσλειτουργιών και αδυναμίας ολοκλήρωσης βασικών διορθωτικών ενεργειών στο σύστημα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η εξαιρετικά περιορισμένη προθεσμία των επτά ημερών που για ακόμη μία φορά ορίζει η ΑΑΔΕ για τη διεκπεραίωση διορθώσεων και επικαλύψεων, δεδομένου του μεγάλου όγκου εκκρεμοτήτων και των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν τόσο οι παραγωγοί όσο και τα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων, τονίζει στην ερώτησή του ο Χρήστος Μπουκώρος.
