Τα νέα από το Βελεστίνο και τον Δήμο Ρήγα Φεραίο

Το «βάσανο» τού να έχουμε πάντα δίκιο


Έχουμε διαφωνήσει με κάποιον και συνεχίζουμε να υπερασπιζόμαστε την άποψή μας, παρότι αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε ότι μπορεί να έχει δίκιο. Βρίσκουμε καινούργια επιχειρήματα, επαναλαμβάνουμε τα προηγούμενα, εκνευριζόμαστε.

Γιατί μας είναι τόσο δύσκολο να πούμε «ίσως έκανα λάθος»;

Συχνά φοβόμαστε ότι θα φανούμε αδύναμοι, ανεπαρκείς ή ανακόλουθοι. Έτσι, μαζί με τη γνώμη μας, αισθανόμαστε ότι πρέπει να υπερασπιστούμε και τον εαυτό μας. Και αυτή η προσπάθεια μπορεί να γίνει εξαντλητική.

Ο Άρθουρ Μπρουκς, σε άρθρο του στο περιοδικό The Atlantic  εξετάζει τι μπορούμε να κερδίσουμε όταν επιτρέπουμε στον εαυτό μας να αναθεωρεί. Το να αλλάξουμε γνώμη, όταν έχουμε νέα στοιχεία ή ακούμε ένα καλύτερο επιχείρημα, μπορεί να μας απαλλάξει από το άγχος της διαρκούς υπεράσπισης μιας θέσης.

Γιατί αντιστεκόμαστε

Στα τέλη της δεκαετίας του 1950 και στις αρχές του 1960, ο ψυχολόγος Χένρι Μάρεϊ ζήτησε από φοιτητές να γράψουν την προσωπική φιλοσοφία τους, τις αξίες και τις αρχές τους. Θα ακολουθούσε μια πολιτισμένη συζήτηση με έναν νεαρό δικηγόρο.

Οι φοιτητές δεν γνώριζαν ότι εκείνος είχε οδηγίες να επιτεθεί στις απόψεις τους με τρόπο ισοπεδωτικό και προσωπικά προσβλητικό. Χρησιμοποιούσε τεχνικές που ο Μάρεϊ είχε αναπτύξει για την αξιολόγηση πρακτόρων στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι περισσότεροι φοιτητές ένιωσαν πολύ άσχημα όταν δέχθηκαν αυτή την επίθεση στις απόψεις τους. Ακόμη και χρόνια αργότερα, θυμούνταν το πείραμα ως μια δυσάρεστη εμπειρία.

Δεν αντέδρασαν όμως όλοι με τον ίδιο τρόπο. Όπως αναφέρει ο ψυχολόγος Άνταμ Γκραντ στο βιβλίο «Σκέψου ξανά», σε μερικούς η εμπειρία άρεσε. Τουλάχιστον ένας τη βρήκε διασκεδατική, πιθανότατα επειδή τον έκανε να ξανασκεφτεί όσα πίστευε.

Συνήθως, βέβαια, αντιστεκόμαστε. Συγκρατούμε ευκολότερα πληροφορίες που επιβεβαιώνουν όσα πιστεύουμε, δίνουμε υπερβολικό βάρος στην πρώτη πληροφορία που λάβαμε και εμπιστευόμαστε περισσότερο απ’ όσο δικαιολογείται την κρίση μας.

Όταν δεν χρειάζεται να αποδείξουμε ότι έχουμε δίκιο

Μπορούμε να ακούμε μια διαφορετική άποψη χωρίς να αισθανόμαστε ότι απειλούμαστε; Να αναγνωρίζουμε ότι οι γνώσεις μας έχουν όρια; Αυτή τη στάση οι φιλόσοφοι ονομάζουν «επιστημική ταπεινότητα», δηλαδή να αναγνωρίζουμε τα όρια των γνώσεών μας και την πιθανότητα να κάνουμε λάθος

Σε μελέτη στο «Περιοδικό Θετικής Ψυχολογίας», οι ερευνητές εξέτασαν πόσο ανοιχτοί ήταν οι συμμετέχοντες στις συμβουλές, πόσο ειλικρινά αναγνώριζαν τις δυνατότητες και τις αδυναμίες τους και πόσο χαίρονταν με τις επιτυχίες φίλων τους.

Η μεγαλύτερη ταπεινότητα συνδεόταν με λιγότερο άγχος και κατάθλιψη και περισσότερη ικανοποίηση από τη ζωή. Φαινόταν επίσης να μετριάζει τις αρνητικές επιπτώσεις στρεσογόνων γεγονότων. Αυτό βέβαια δεν αποδεικνύει ότι η αλλαγή γνώμης μειώνει από μόνη της το άγχος.

Η σκέψη, πάντως, είναι παλιά. Γύρω στις αρχές του 5ου αιώνα, ο Άγιος Αυγουστίνος έδωσε σε έναν μαθητή τρεις συμβουλές ζωής: «Πρώτα η ταπεινότητα, δεύτερον η ταπεινότητα, τρίτον η ταπεινότητα. Και αυτό θα συνέχιζα να επαναλαμβάνω όσες φορές κι αν μου ζητούσες καθοδήγηση». Περίπου χίλια χρόνια νωρίτερα, ο Βούδας δίδασκε στο κείμενο Dutthatthaka Sutta  ότι η προσκόλληση στις απόψεις και τις γνώμες μας αποτελεί μια ιδιαίτερη πηγή ανθρώπινου πόνου. Φαίνεται πως αυτές οι αρχαίες ιδέες παραμένουν εξαιρετικά επίκαιρες στη σύγχρονη ζωή.

Πώς μπορούμε να κάνουμε την αρχή

Ο Μπρουκς προτείνει τέσσερις τρόπους:

  • Να παραδεχόμαστε το λάθος μας. Σε μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό PLOS ONE, εξετάστηκαν αντιδράσεις επιστημόνων όταν τα ευρήματά τους δεν αναπαράγονταν. Η αμυντική επιμονή έβλαπτε περισσότερο τη φήμη τους από την παραδοχή του λάθους. Εκείνο που φοβόμαστε ότι θα μας εκθέσει μπορεί τελικά να προστατεύει την αξιοπιστία μας.
  • Να ακούμε τον αντίλογο. Όταν ακούμε «κάνεις λάθος», μπορούμε να απαντήσουμε «πες μου περισσότερα». Να έχουμε γύρω μας ανθρώπους που σκέφτονται διαφορετικά.
  • Να μη δημοσιεύουμε κάθε γνώμη μας. Οι τοποθετήσεις στα κοινωνικά δίκτυα παραμένουν καταγεγραμμένες και μπορεί να μας κάνουν να φοβόμαστε τη δημόσια κριτική εάν αναθεωρήσουμε. Ο Μπρουκς προτείνει να μοιραζόμαστε περισσότερες απόψεις με ανθρώπους που γνωρίζουμε και εμπιστευόμαστε.
  • Να  αρχίζουμε από μικρότερα ζητήματα. Από τις ενδυματολογικές επιλογές ή τις αθλητικές προτιμήσεις μας, πριν φτάσουμε στις πολιτικές ή θρησκευτικές πεποιθήσεις. Επικαλούμενος την έρευνα για τον καθορισμό στόχων, εξηγεί ότι τα μικρά βήματα μας μαθαίνουν να αλλάζουμε συνήθειες.

Ο οικονομολόγος Πολ Σάμιουελσον επικρίθηκε επειδή άλλαξε, σε διαδοχικές εκδόσεις του εγχειριδίου του, το ποσοστό πληθωρισμού που θεωρούσε ανεκτό, από 5% σε 3% και έπειτα 2%.

«Όταν αλλάζουν τα γεγονότα, αλλάζω γνώμη. Εσείς τι κάνετε;», απάντησε.

Ίσως αξίζει να θυμόμαστε αυτή την ερώτηση την επόμενη φορά που θα συνεχίσουμε μια διαφωνία, ενώ μέσα μας θα έχουμε ήδη αρχίσει να αμφιβάλλουμε.


Όλες οι Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο,  στο ertnews.gr
Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο Google
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησε μας στο Twitter
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Γίνε μέλος στο κανάλι μας στο Viber
Προσοχή! Επιτρέπεται η αναδημοσίευση των πληροφοριών του παραπάνω άρθρου (όχι αυτολεξεί) ή μέρους αυτών μόνο αν:
– Αναφέρεται ως πηγή το ertnews.gr στο σημείο όπου γίνεται η αναφορά.
– Στο τέλος του άρθρου ως Πηγή
– Σε ένα από τα δύο σημεία να υπάρχει ενεργός σύνδεσμος





Πηγή: www.ertnews.gr