«Η δημοσιονομική αξιοπιστία μιας χώρας θεμελιώνεται τόσο στην επίτευξη των στόχων της όσο και στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τους δημόσιους πόρους» τόνισε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο ετήσιο συνέδριο του Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών Ελλάδας (IIA Greece), με θέμα «Lights on, let’s go!»
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup υπογράμμισε ότι «από το 2019, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη προχώρησε σε μια συστηματική προσπάθεια εκσυγχρονισμού των μηχανισμών ελέγχου και λογοδοσίας» συμπληρώνοντας: «Κάθε ευρώ που διαχειρίζεται το κράτος πρέπει να αξιοποιείται με διαφάνεια, αποτελεσματικότητα και λογοδοσία. Η εμπιστοσύνη των πολιτών χτίζεται και μέσα από τον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε συνολικά τα χρήματά τους».
«Η Ελλάδα έχει διανύσει μεγάλη απόσταση τα τελευταία χρόνια. Έχει ενισχύσει την οικονομική της θέση και έχει αποδείξει ότι μπορεί να υλοποιεί μεταρρυθμίσεις που κάποτε έμοιαζαν εξαιρετικά δύσκολες. Η επόμενη πρόκληση είναι να δώσουμε σε αυτή την πρόοδο μεγαλύτερη διάρκεια και βάθος. Η Ελλάδα κέρδισε ξανά την εμπιστοσύνη των αγορών και κυρίως τον σεβασμό των εταίρων της. Το μεγάλο μας στοίχημα είναι να κερδίζουμε καθημερινά και την εμπιστοσύνη των ίδιων των πολιτών. Και αυτό απαιτεί συνέπεια, απαιτεί διαρκή προσπάθεια και απαιτεί ανθρώπους που έχουν το θάρρος να επισημαίνουν όσα πρέπει να αλλάξουν» τόνισε ο κ. Πιερρακακής από το βήμα του συνεδρίου.
Ολόκληρη η ομιλία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Κυρίες και κύριοι, Φίλες και φίλοι, μέλη του Ινστιτούτου Εσωτερικών Ελεγκτών Ελλάδας,
Είναι ιδιαίτερη χαρά που βρίσκομαι σήμερα ανάμεσά σας, σε μια διοργάνωση που συγκεντρώνει εκατοντάδες επαγγελματίες του κλάδου, τον εκπρόσωπο του Διεθνούς Institute of Internal Auditors, κ. Benito Ybarra, περίπου 25 προέδρους Ευρωπαϊκών Ινστιτούτων Εσωτερικού Ελέγχου, τον Πρόεδρο του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, κ. Κωνσταντίνο Κόλλια, και διακεκριμένους ομιλητές.
Η παρουσία σας επιβεβαιώνει μια θεμελιώδη αλήθεια: Η ποιότητα της διακυβέρνησης και η αξιοπιστία των θεσμών καθορίζουν τις αναπτυξιακές δυνατότητες μιας χώρας.
Από το 2019, η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη προχώρησε σε μια συστηματική προσπάθεια εκσυγχρονισμού των μηχανισμών ελέγχου και λογοδοσίας. Θεσπίσαμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου στον δημόσιο τομέα. Ενισχύσαμε τους κανόνες εταιρικής διακυβέρνησης των εισηγμένων επιχειρήσεων, αναβαθμίσαμε το πλαίσιο λειτουργίας των εσωτερικών ελεγκτών, επεκτείναμε τις ελεγκτικές διαδικασίες στα πανεπιστήμια και εισαγάγαμε τη συστηματική διαχείριση κινδύνων στη δημόσια διοίκηση. Παράλληλα, ενσωματώσαμε τα Διεθνή Πρότυπα Εσωτερικού Ελέγχου, συνδέοντας τη λειτουργία των ελληνικών οργανισμών με τις διεθνείς βέλτιστες πρακτικές.
Στόχος μας είναι ένα κράτος το οποίο αναγνωρίζει εγκαίρως τις αδυναμίες του, προλαμβάνει τους κινδύνους και λογοδοτεί για τα αποτελέσματά του. Αυτό απαιτεί αλλαγή στη διοικητική κουλτούρα. Να αξιολογούμε συστηματικά τις διαδικασίες, να εντοπίζουμε έγκαιρα τα προβλήματα και να αναλαμβάνουμε την ευθύνη των αποφάσεών μας.
Ως Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, θεωρώ ότι αυτή η προσπάθεια έχει ιδιαίτερη σημασία. Η δημοσιονομική αξιοπιστία μιας χώρας θεμελιώνεται τόσο στην επίτευξη των στόχων της όσο και στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τους δημόσιους πόρους. Μπορούμε να πετυχαίνουμε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, να αυξάνουμε τις επενδύσεις και να μειώνουμε το δημόσιο χρέος. Η διάρκεια, όμως, αυτών των επιδόσεων εξαρτάται και από την ποιότητα των θεσμών που τις στηρίζουν. Και εδώ ο εσωτερικός έλεγχος έχει καθοριστικό ρόλο.
Κάθε ευρώ που διαχειρίζεται το κράτος πρέπει να αξιοποιείται με διαφάνεια, αποτελεσματικότητα και λογοδοσία. Η εμπιστοσύνη των πολιτών χτίζεται και μέσα από τον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε συνολικά τα χρήματά τους. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αξιολογούμε τη νομιμότητα, την αναγκαιότητα και την αποτελεσματικότητα κάθε δαπάνης. Να εξετάζουμε εάν οι διαθέσιμοι πόροι παράγουν πραγματικά το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Και εδώ, επιτρέψτε μου να πω, ότι αυτή η συζήτηση αποκτά σήμερα ιδιαίτερη σημασία, όχι μόνο εδώ, αλλά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι ανάγκες για επενδύσεις αυξάνονται, στην άμυνα, στην ενέργεια, στις υποδομές, στην τεχνολογία. Ταυτόχρονα, οι ευρωπαϊκές κοινωνίες απαιτούν ισχυρές δημόσιες υπηρεσίες και αποτελεσματική κοινωνική προστασία, ενώ ο κοινωνικός προϋπολογισμός σε κάθε χώρα, και λόγω του δημογραφικού προφίλ – ειδικά – της Ευρώπης, επίσης αυξάνεται.
Οι δημοσιονομικοί πόροι, όμως, το γνωρίζουμε όλοι, ότι δεν είναι απεριόριστοι. Γι’ αυτό, η αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα. Κάθε ευρώ που εξοικονομούμε από την καλύτερη διαχείριση των δημόσιων πόρων είναι ένα ευρώ που μπορούμε να κατευθύνουμε εκεί όπου η κοινωνία το έχει πραγματικά ανάγκη. Στα σχολεία, στα νοσοκομεία, στις υποδομές, στην προστασία των πιο ευάλωτων.
Η χρηστή διαχείριση του δημόσιου χρήματος είναι, επομένως, ζήτημα και οικονομικής αποτελεσματικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης.
Σε αυτή την προσπάθεια, ο δικός σας ρόλος είναι καθοριστικός. Ο σύγχρονος εσωτερικός ελεγκτής προσφέρει ανεξάρτητη διασφάλιση και ουσιαστική συμβουλευτική υποστήριξη. Αξιολογεί διαδικασίες, αναδεικνύει αδυναμίες και βοηθά τη διοίκηση να λαμβάνει καλύτερες αποφάσεις.
Η αξία αυτού του έργου σας γίνεται ακόμη μεγαλύτερη σε μια εποχή όπου οι κίνδυνοι μεταβάλλονται με πρωτοφανή ταχύτητα.
Αναφερθήκατε πριν στη γεωπολιτική αβεβαιότητα, έχουμε αναταράξεις στις αγορές ενέργειας. Οι κυβερνοαπειλές, επίσης, και οι τεχνολογικές αλλαγές δημιουργούν νέες απαιτήσεις για τις επιχειρήσεις και τους δημόσιους οργανισμούς. Η έγκαιρη αναγνώριση ενός κινδύνου μπορεί να αποτρέψει μια οικονομική απώλεια, μια διοικητική αστοχία ή ακόμη και πιο σημαντικά, μια κρίση εμπιστοσύνης. Και η Ελλάδα γνωρίζει πολύ καλά πόσο μεγάλο είναι το κόστος μιας τέτοιας κρίσης.
Η οικονομική περιπέτεια της προηγούμενης δεκαετίας μάς έχει διδάξει ότι η εμπιστοσύνη μπορεί να χαθεί γρήγορα, αλλά χρειάζεται χρόνια συστηματικής προσπάθειας για να αποκατασταθεί. Σήμερα, η χώρα μας έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, έχει ενισχύσει τη διεθνή αξιοπιστία της και προσελκύει, πλέον, και περισσότερες επενδύσεις. Αυτή η πρόοδος δημιουργεί μια πρόσθετη υποχρέωση: να ενισχύουμε τους μηχανισμούς οι οποίοι προστατεύουν όλα όσα έχουμε κατακτήσει.
Ένας ισχυρός οργανισμός έχει την αυτοπεποίθηση να ελέγχει τις αποφάσεις του, να αναγνωρίζει τα λάθη του και να τα διορθώνει. Αυτό απαιτεί ανεξάρτητους ελεγκτές, πρόσβαση στην πληροφορία, σύγχρονες δεξιότητες και διοικήσεις που αξιοποιούν ουσιαστικά τα αποτελέσματα του ελέγχου.
Κυρίες και κύριοι,
Η τεχνολογία μάς δίνει σήμερα τη δυνατότητα να προχωρήσουμε ακόμη περισσότερο. Από τη θητεία μου στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, γνωρίζω ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός μπορεί να αλλάξει ριζικά τη σχέση κράτους και πολίτη. Μια ψηφιακή διαδικασία μπορεί να περιορίσει τη γραφειοκρατία, να ενισχύσει τη διαφάνεια και να δημιουργήσει και το σαφές αποτύπωμα κάθε διοικητικής ενέργειας. Όσο περισσότερες διαδικασίες γίνονται διαφανείς και ιχνηλάσιμες, τόσο ενισχύεται και η δυνατότητα ακόμη πιο ουσιαστικού ελέγχου.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ανοίγει πλέον ένα ακόμη μεγαλύτερο πεδίο δυνατοτήτων, αυτό εννοείται. Μπορεί να αναλύει τεράστιους όγκους συναλλαγών, να εντοπίζει ασυνήθιστα μοτίβα, να αναγνωρίζει ενδείξεις απάτης και να υποστηρίζει τη συνεχή αξιολόγηση των κινδύνων. Φανταστείτε έναν δημόσιο οργανισμό που μπορεί να εντοπίζει εγκαίρως μια προβληματική διαδικασία, πριν αυτή οδηγήσει σε οικονομική ζημία. Ή ένα ελεγκτικό σύστημα που μπορεί να αναδεικνύει αυτόματα συναλλαγές, οι οποίες απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση.
Αυτές οι δυνατότητες μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά την αποτελεσματικότητα του εσωτερικού ελέγχου, να τη βελτιώσουν. Δημιουργούν, όμως, και νέες ευθύνες. Ποιος ελέγχει τους αλγορίθμους; Πώς διασφαλίζεται η αξιοπιστία των δεδομένων; Πώς προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα και πώς αποτρέπονται οι μεροληψίες οι οποίες υπάρχουν και στον αυτοματοποιημένο μηχανισμό λήψης αποφάσεων;
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να ενισχύσει τον έλεγχο. Χρειάζεται, όμως, και η ίδια έλεγχο. Αυτή είναι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις και για τον δικό σας χώρο για τα επόμενα χρόνια. Ο εσωτερικός ελεγκτής θα χρειάζεται ολοένα και μεγαλύτερη εξοικείωση με την τεχνολογία, την κυβερνοασφάλεια και την ανάλυση δεδομένων, διατηρώντας πάντοτε την ανεξαρτησία και την επαγγελματική του κρίση.
Και υπάρχει, όπως είπα και πριν, μια έντονη ευρωπαϊκή διάσταση σε όλη αυτή τη συζήτηση. Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες επενδύσεις, βαθύτερες κεφαλαιαγορές και ισχυρότερη ανταγωνιστικότητα. Η κινητοποίηση των αναγκαίων κεφαλαίων προϋποθέτει ακόμη πιο αξιόπιστους θεσμούς, διαφανείς κανόνες και υψηλή ποιότητα εταιρικής διακυβέρνησης. Η εμπιστοσύνη έχει πραγματική οικονομική αξία. Μειώνει την αβεβαιότητα, ενισχύει την επενδυτική ασφάλεια και δημιουργεί προϋποθέσεις για βιώσιμη ανάπτυξη.
Γι’ αυτό και η συμβολή του δικού σας κλάδου υπερβαίνει τα όρια κάθε επιμέρους οργανισμού. Επηρεάζει τη λειτουργία της οικονομίας συνολικά. Το Ινστιτούτο Εσωτερικών Ελεγκτών Ελλάδας μπορεί να συμβάλει καθοριστικά, ενισχύοντας την επαγγελματική εκπαίδευση, τη δεοντολογία και τη μεταφορά τεχνογνωσίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.
Και εδώ να πω ευρύτερα, κοιτάζοντας τη μεγάλη εικόνα, ότι η Ελλάδα έχει διανύσει μεγάλη απόσταση τα τελευταία χρόνια. Έχει ενισχύσει την οικονομική της θέση και έχει αποδείξει ότι μπορεί να υλοποιεί μεταρρυθμίσεις που κάποτε έμοιαζαν εξαιρετικά δύσκολες. Η επόμενη πρόκληση είναι να δώσουμε σε αυτή την πρόοδο μεγαλύτερη διάρκεια και βάθος.
Η Ελλάδα κέρδισε ξανά την εμπιστοσύνη των αγορών και κυρίως τον σεβασμό των εταίρων της. Το μεγάλο μας στοίχημα είναι να κερδίζουμε καθημερινά και την εμπιστοσύνη των ίδιων των πολιτών. Και αυτό απαιτεί συνέπεια, απαιτεί διαρκή προσπάθεια και απαιτεί ανθρώπους που έχουν το θάρρος να επισημαίνουν όσα πρέπει να αλλάξουν. Καμία χώρα δεν προχωρά μπροστά μόνο με όσα έχει ήδη πετύχει. Προχωρά με την ικανότητά της να αναγνωρίζει και όλα όσα χρειάζεται να κάνει καλύτερα. Σε αυτή την προσπάθεια, ο κλάδος σας, ο ρόλος σας είναι απολύτως πολύτιμος.
Σας ευχαριστώ θερμά.
Καλή επιτυχία στις εργασίες του συνεδρίου σας.
