Δύο επιστήμονες που εργάζονται σε εργαστήριο της αμερικανικής κυβέρνησης κατηγορούνται ότι μετέφεραν λαθραία στις ΗΠΑ φιαλίδια με απενεργοποιημένο ιό mpox από την Αφρική.
Σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, είπαν ψέματα κατά τη διάρκεια συνεντεύξεων με ερευνητές σε αεροδρόμιο του Μίσιγκαν.
Η ποινική δίωξη κατατέθηκε σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Ντιτρόιτ κατά του Βίνσεντ Μάνστερ, επικεφαλής του τμήματος οικολογίας ιών στο Rocky Mountain Laboratories στο Χάμιλτον της Μοντάνα, καθώς και κατά του Κλοντ Κουέ, ο οποίος εργάζεται μαζί του.
Έλεγχος στο αεροδρόμιο του Ντιτρόιτ
Οι δύο επιστήμονες σταμάτησαν για έλεγχο στο αεροδρόμιο Detroit Metropolitan τον Ιανουάριο, μετά την επιστροφή τους από το Παρίσι και έπειτα από εννέα ημέρες παραμονής στη Δημοκρατία του Κονγκό.
Έξαρση της νόσου mpox έχει συνδεθεί με περισσότερους από 2.000 θανάτους στο Κονγκό, μια εκτεταμένη περιοχή της κεντρικής Αφρικής, αν και η διετής επιδημική έξαρση κηρύχθηκε λήξασα τον Απρίλιο.
Σύμφωνα με έγγραφο που κατέθεσε το FBI στο δικαστήριο, ο Μάνστερ «αρνήθηκε κατηγορηματικά» ότι μετέφερε βιολογικά υλικά ή δείγματα κατά την επιστροφή του στις ΗΠΑ.
Τα φιαλίδια με τον απενεργοποιημένο ιό mpox
Ωστόσο, εξετάσεις που ακολούθησαν έδειξαν ότι ο Μάνστερ και ο Κουέ μετέφεραν φιαλίδια με απενεργοποιημένο ιό mpox, σύμφωνα με το FBI, χωρίς να τα έχουν δηλώσει και χωρίς να έχουν εξασφαλίσει την απαραίτητη άδεια.
«Οποιαδήποτε σκόπιμη προσπάθεια απόκρυψης και λαθραίας εισαγωγής βιολογικών υλικών στις Ηνωμένες Πολιτείες χωρίς την κατάλληλη άδεια συνιστά παραβίαση της εμπιστοσύνης του κοινού και θα μπορούσε να έχει θέσει το κοινό σε κίνδυνο», δήλωσε ο Μάρκους Σάικς από το Γραφείο Γενικού Επιθεωρητή του Υπουργείου Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ.
Οι Μάνστερ και Κουέ δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα για σχολιασμό. Αναμενόταν να εμφανιστούν ενώπιον ομοσπονδιακού δικαστηρίου στη Μισούλα της Μοντάνα την Τετάρτη.
Η θέση των αμερικανικών Αρχών
Τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ (NIH), που εποπτεύουν το εργαστήριο, ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους: «Η υπόθεση βρίσκεται υπό διερεύνηση και το NIH συνεργάζεται πλήρως με τις διωκτικές αρχές και τις αρμόδιες υπηρεσίες. Επειδή πρόκειται για εν εξελίξει έρευνα και για ζήτημα προσωπικού, οι δυνατότητές μας να παράσχουμε πρόσθετες πληροφορίες είναι περιορισμένες».
Στη δικαστική κατάθεση της κυβέρνησης δεν γίνεται αναφορά στους λόγους για τους οποίους οι δύο επιστήμονες ενδέχεται να επιδίωξαν να μεταφέρουν τον απενεργοποιημένο ιό mpox στο εργαστήριό τους. Ωστόσο, σύμφωνα με το FBI, πρόκειται για ιολόγους με εκτεταμένη ερευνητική δραστηριότητα γύρω από τον συγκεκριμένο ιό.
Οι ισχυρισμοί του FBI
Κατά το FBI, ο Μάνστερ φέρεται να είπε στους ερευνητές του αεροδρομίου της περιοχής του Ντιτρόιτ ότι τα απαραίτητα έγγραφα βρίσκονταν στον φορητό υπολογιστή του, προσθέτοντας: «Δεν τα χρειάζεστε. Το κάνω αυτό συνέχεια».
«Είναι εύλογο να πιστεύεται ότι οι δηλώσεις του Μάνστερ προς τους τελωνειακούς υπαλλήλους σχετικά με την κατοχή των απαιτούμενων εγγράφων ήταν ουσιωδώς ψευδείς», αναφέρει το FBI.
Τι είναι ο ιός mpox
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα συνηθέστερα συμπτώματα του ιού mpox είναι το εξάνθημα και ο πυρετός, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει σοβαρή νόσηση. Οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν πλήρως.
Ο ιός mpox, γνωστός στο παρελθόν ως monkeypox (ευλογιά των πιθήκων), ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά από επιστήμονες το 1958 κατά τη διάρκεια εξάρσεων μιας «νόσου τύπου ευλογιάς» σε πιθήκους. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, τα περισσότερα κρούσματα σε ανθρώπους καταγράφονταν στην κεντρική και δυτική Αφρική, κυρίως σε άτομα που είχαν στενή επαφή με μολυσμένα ζώα.
Το 2022 επιβεβαιώθηκε για πρώτη φορά ότι ο ιός μπορούσε να μεταδοθεί μέσω της σεξουαλικής επαφής, γεγονός που οδήγησε σε εξάρσεις σε περισσότερες από 70 χώρες όπου μέχρι τότε δεν είχαν καταγραφεί περιστατικά mpox.
