Ένα ορεινό καταφύγιο στην Ίνσα της Μάνης που συνδυάζει τη σύγχρονη ντιζαϊνάτη διακόσμηση με το παραδοσιακό στιλ των αγροικιών στα χωριά της Μάνης.
- Η κατοικία «Παρατηρητήριο» στη Μάνη δημιουργήθηκε για να αποτελέσει σημείο συνάντησης για μια αμερικανο-ταϊλανδέζικη οικογένεια, υλοποιώντας το όραμα του ιδιοκτήτη για ένα καταφύγιο που θα ενώνει τρεις γενιές από όλο τον κόσμο.
- Το αρχιτεκτονικό εγχείρημα ένωσε διακριτικά δύο ανεξάρτητα, παλιά κτίσματα στο χείλος του γκρεμού. Οι κατασκευές σταθεροποιήθηκαν με τοπικά υλικά, εναρμονίζοντας το νέο με το παλιό και ενοποιώντας τον υπαίθριο χώρο.
- Στο εσωτερικό συνυπάρχουν στοιχεία από την Ταϊλάνδη με την αισθητική της Μάνης. Χρησιμοποιούνται υλικά όπως πατητή τσιμεντοκονία, ορείχαλκος και ανακυκλωμένο ξύλο, ενώ η αρχική δεξαμενή νερού μετατράπηκε σε πισίνα.
- Η αρχιτέκτονας Ελένη Τσιγαρίδα συνδυάζει την αποκατάσταση υφιστάμενων κτιρίων με νέες κατασκευές, με ανθρωποκεντρική προσέγγιση. Δίνει έμφαση στη βιωσιμότητα, χρησιμοποιώντας φιλικά προς το περιβάλλον υλικά και στηρίζοντας την τοπική κοινωνία.
Μια βεράντα που θυμίζει κατάστρωμα πλοίου και μοιάζει σαν να πλέει πάνω από ένα κατάφυτο δάσος αποτελεί τη μεγαλύτερη φαντασίωση του φθινοπώρου. Να κάθεσαι εδώ, με μια ζεστή κουβέρτα, κρατώντας μια κούπα με καυτό καφέ που αχνίζει και να απολαμβάνεις την πρωινή σιωπή ενός άχρονου τοπίου.
Αυτή είναι η καθημερινότητα μιας αμερικανο-ταϊλανδέζικης οικογένειας όταν βρίσκεται στη Μάνη, στο ονειρεμένο σπίτι της στον οικισμό Ίσνα. Το καταφύγιό τους είναι κτισμένο στο χείλος του γκρεμού, σκαρφαλωμένο σε έναν ψηλό λόφο, σαν ορεινό παρατηρητήριο που ατενίζει τη μαγεία της ορεινής Ελλάδας.
Η θέα κόβει την ανάσα, αλλά και το εσωτερικό του σπιτιού δεν πάει πίσω: Η διακόσμηση εκπλήσσει, συνδυάζοντας αρμονικά το σύγχρονο design με το κλασικό μανιάτικο στιλ, με πέτρινα δωμάτια που έχουν μικρούς φεγγίτες και μια σπηλαιώδη εσωτερική πισίνα που αποτελεί την ιδανική φωλιά για το cocooning του χειμώνα.
Το «Παρατηρητήριο», όπως ονομάζεται η κατοικία, χτίστηκε για να υλοποιήσει το όνειρο ζωής ενός άνδρα που, εμπνευσμένος από την αγάπη της μητέρας του για την Ελλάδα, οραματίστηκε ένα καταφύγιο – ένα σημείο συνάντησης για μια οικογένεια που εκτείνεται σε τρεις γενιές και είναι διασκορπισμένη σε όλο τον κόσμο.
Δύο παλιά κτίσματα ενώθηκαν στο χείλος του γκρεμού
«Αυτό το αρχιτεκτονικό εγχείρημα περιλάμβανε τη διακριτική σύνδεση δύο ανεξάρτητων κτισμάτων, τα οποία στέκονταν το ένα δίπλα στο άλλο εδώ και αιώνες. Τα κτίρια, τοποθετημένα στην άκρη του φαραγγιού, υποβλήθηκαν σε σχολαστικές εργασίες σταθεροποίησης. Χρησιμοποιήθηκαν υλικά που αντλούν από την τοπική παράδοση, επιτυγχάνοντας μια αρμονική σύζευξη του νέου με το παλιό. Ο περιβάλλων χώρος, με την απότομη κλίση του, μεταμορφώθηκε σε έναν ενιαίο υπαίθριο χώρο, συνδέοντας τη ζωή στο εσωτερικό με εκείνη στο εξωτερικό περιβάλλον», εξηγεί η αρχιτεκτόνισσα Ελένη Τσιγαρίδα, ιδρύτρια του πολυβραβευμένου αρχιτεκτονικού γραφείου Etsi Architects, με έδρα το γραφικό χωριό της Καρδαμύλης, στη Νότια Πελοπόννησο.
Στο εσωτερικό του, το «Παρατηρητήριο» αφηγείται μια ιστορία πολιτισμικής σύζευξης.
«Στοιχεία από την Ταϊλάνδη συνυπάρχουν με την αισθητική της Μάνης, ενώ υλικά με συμβολικό χαρακτήρα δίνουν πνοή σε κάθε χώρο. Δάπεδα από πατητή τσιμεντοκονία, ορείχαλκος, κεφαλάρια κρεβατιών από ανακυκλωμένο ξύλο καρυδιάς και χειροποίητα μαροκινά πλακίδια zelige προσδίδουν ιδιαίτερο χαρακτήρα στους εσωτερικούς χώρους», επισημαίνει η δημιουργός.
Η πισίνα «Sterna» -μια σύγχρονη όαση που δημιουργήθηκε μέσα στην αρχική δεξαμενή νερού- προσθέτει μια μοναδική πινελιά στο έργο. Παράλληλα, η εντυπωσιακή πρόσοψη του σπιτιού σε απόχρωση «India Yellow» (κίτρινο της Ινδίας) -μια αναφορά στην ιστορία του- αποτελεί πλέον ένα αναγνωρίσιμο τοπόσημο στο χωριό Ίσνα.
«Το “Παρατηρητήριο” ενσαρκώνει κάτι πολύ περισσότερο από αρχιτεκτονική: Ξεδιπλώνεται ως μια σεμνή αφήγηση για τους οικογενειακούς δεσμούς, τις πολιτισμικές διασυνδέσεις και τον σεβασμό στη διαφορετικότητα – μια ιστορία αποτυπωμένη στους τοίχους ενός καταφυγίου στην άκρη ενός φαραγγιού, στην Ελλάδα», καταλήγει η Ελένη Τσιγαρίδα.
Ποια είναι η πολυβραβευμένη Ελληνίδα δημιουργός που ζει μόνιμα στη Μάνη
Από την Καρδαμύλη, τα έργα της Ελένης Τσιγαρίδα ταξιδεύουν σε όλο τον κόσμο, αποσπώντας σημαντικές διακρίσεις, όπως το διάσημο έργο της που προτάθηκε για το κορυφαίο ευρωπαϊκό βραβείο σύγχρονης αρχιτεκτονικής EU Mies van der Rohe Award 2026. Η έδρα του γραφείου της Ελένης Τσιγαρίδα, του Etsi Architects, βρίσκεται στο γραφικό χωριό της Καρδαμύλης, στη Νότια Πελοπόννησο. Το γραφείο εστιάζει στον σχεδιασμό και στην κατασκευή κατοικιών.
«Η δραστηριότητά μας επικεντρώνεται σε τοπικά οικιστικά έργα, όπου συνδυάζουμε αρμονικά την αποκατάσταση υφιστάμενων κατοικιών με τη δημιουργία νέων κατασκευών, οι οποίες εντάσσονται φυσικά στο περιβάλλον και αντικατοπτρίζουν την πλούσια αρχιτεκτονική κληρονομιά της περιοχής. Η προσέγγισή μας είναι ανθρωποκεντρική και διέπεται από τις αρχές του καθολικού σχεδιασμού, διασφαλίζοντας άνεση και προσβασιμότητα για όλους. Συνδυάζουμε την παραδοσιακή γοητεία με τη σύγχρονη λειτουργικότητα, δημιουργώντας χώρους που τιμούν το παρελθόν, ενώ ταυτόχρονα αγκαλιάζουν το παρόν. Η δέσμευσή μας για τη βιωσιμότητα αποτυπώνεται στη χρήση φιλικών προς το περιβάλλον υλικών και πρακτικών, καθώς και στη στήριξη της τοπικής κοινωνίας μέσω της επιλογής τοπικών προμηθευτών και συνεργατών», εξηγεί η Ελένη Τσιγαρίδα.
Info: etsi.design
