Το να ακούς και να διαβάζεις θετικά σχόλια από το ΔΝΤ είναι μάλλον ασυνήθιστο, ειδικά αν ανατρέξει κανείς στα όσα συνέβησαν την περίοδο της οικονομικής κρίσης.
Τα πράγματα φαίνεται, όμως, πως
έχουν αλλάξει, καθώς οι αριθμοί δείχνουν να πείθουν τους τεχνοκράτες του
Ταμείου, έστω κι αν επιμένουν στην ανάγκη περισσότερων και πιο τολμηρών
μεταρρυθμίσεων.
Η δημοσίευση της ετήσιας Έκθεσης του ΔΝΤ έρχεται σε μια συγκυρία, όπου η αβεβαιότητα του πολέμου σκιάζει όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά όλη την Ευρώπη. Παρά ταύτα, η χώρα μας δείχνει να έχει τα εφόδια, έτσι ώστε να ξεπεράσει τον σκόπελο με διαχειρίσιμες απώλειες.
Οι προβλέψεις του ΔΝΤ
Η κρίση στις τιμές της ενέργειας
που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αποτελεί σημαντικό εμπόδιο, ωστόσο οι
ισχυρές επενδύσεις και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του
προγράμματος «Next Generation EU» (NGEU) στηρίζουν την ανάπτυξη.
Επιπλέον, οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις για τη μείωση της φοροδιαφυγής έχουν διευρύνει τη φορολογική βάση και έχουν μειώσει την παραβατικότητα, δημιουργώντας κάποιο περιθώριο για τη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, ενώ παράλληλα εξασφαλίζουν ταχεία μείωση του δημόσιου χρέους.
Το Πρόγραμμα Αξιολόγησης του
Χρηματοπιστωτικού Τομέα (FSAP) του 2026 —το πρώτο από το 2006—διαπιστώνει ότι
οι συστημικοί κίνδυνοι στον χρηματοπιστωτικό τομέα ήταν χαμηλοί πριν από τον
πόλεμο και παραμένουν διαχειρίσιμοι.
Η αύξηση του ΑΕΠ προβλέπεται να
επιβραδυνθεί στο 1,8% το 2026. Αν και υποστηρίζεται από υψηλότερες δημόσιες
επενδύσεις και μέτρα στήριξης των νοικοκυριών, οι αυξημένες τιμές της ενέργειας
και η ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση που απορρέουν από τον πόλεμο θα επιβαρύνουν
την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό. Μεσοπρόθεσμα, η ανάπτυξη προβλέπεται
να επιβραδυνθεί στο 1,5%, με φόντο τη μείωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας,
τη χαμηλή συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό και την υποτονική αύξηση της
παραγωγικότητας.
Οι κίνδυνοι τείνουν προς τα κάτω,
ιδίως εκείνοι που απορρέουν από την παρατεταμένη σύρραξη, την κλιμάκωση των
γεωπολιτικών εντάσεων και τον κατακερματισμό του εμπορίου, ενώ οι εσωτερικοί
κίνδυνοι περιλαμβάνουν καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων που χρηματοδοτούνται
από το NGEU. Οι ανοδικοί κίνδυνοι για τον πληθωρισμό απορρέουν από περαιτέρω
αυξήσεις στις τιμές των βασικών εμπορευμάτων, την αύξηση των μισθών που ξεπερνά
την παραγωγικότητα της εργασίας και τα υψηλότερα κόστη που συνδέονται με τις
κλιματικές διαταραχές.
Η Αξιολόγηση και οι συστάσεις
Τα μέλη του Εκτελεστικού
Συμβουλίου του Ταμείου συμφώνησαν με τις βασικές διαπιστώσεις της αξιολόγησης
της υπηρεσίας. Χαιρέτισαν τη σταθερή μακροοικονομική ανάπτυξη της ελληνικής
οικονομίας, την αποκατάσταση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας και τη χρηματοπιστωτική
σταθερότητα. Αν και η κρίση των τιμών της ενέργειας λόγω του πολέμου στη Μέση
Ανατολή αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την ελληνική οικονομία, εν μέσω ενός
πληθωρισμού που παραμένει σε υψηλά επίπεδα, τα μέλη του Συμβουλίου αναγνώρισαν
ότι οι ισχυρές επενδύσεις και οι συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του
προγράμματος «Next Generation EU» (NGEU) στηρίζουν την ανάπτυξη.
Χαιρέτισαν τη συνεχιζόμενη
βελτίωση των ισολογισμών του δημόσιου τομέα, σημειώνοντας ωστόσο ότι η ατελής
εξυγίανση των ισολογισμών του ιδιωτικού τομέα και τα εναπομείναντα διαρθρωτικά
εμπόδια επιβαρύνουν τη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη και τις εξωτερικές ισορροπίες.
Τα μέλη του Εκτελεστικού
Συμβουλίου ζήτησαν τον κατάλληλο συνδυασμό μακροοικονομικών και
χρηματοπιστωτικών πολιτικών και την ολοκλήρωση του προγράμματος διαρθρωτικών
μεταρρυθμίσεων, προκειμένου να εδραιωθεί η με κόπο επιτευχθείσα σταθερότητα, να
αρθούν οι περιορισμοί στην προσφορά και να εξασφαλιστεί ισορροπημένη και
βιώσιμη ανάπτυξη.
Τα μέλη του Εκτελεστικού
Συμβουλίου εξήραν, επίσης, τη συνεχιζόμενη εξαιρετικά ισχυρή δημοσιονομική
επίδοση, η οποία στηρίζεται σε μεταρρυθμίσεις για τη μείωση της φοροδιαφυγής,
γεγονός που έχει συμβάλει στη διαρκή μείωση του δημόσιου χρέους και παρέχει περιθώρια
για τη λήψη προσωρινών μέτρων με σκοπό τον μετριασμό των επιπτώσεων της αύξησης
των τιμών της ενέργειας. Συμφώνησαν ότι η διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων και
η πλήρης αξιοποίηση των διαθέσιμων κονδυλίων της ΕΕ για τη στήριξη των δημόσιων
επενδύσεων πέραν του NGEU θα συμβάλουν στην περαιτέρω μείωση του δημόσιου
χρέους και στη διατήρηση της ισχυρής ανάπτυξης.
Συνέστησαν να δοθεί έμφαση στις
αποδοτικές δημόσιες επενδύσεις και στη διαφύλαξη των κοινωνικών δαπανών, ενώ
υπογράμμισαν ότι η αντίδραση στις τιμές της ενέργειας θα πρέπει να παραμείνει
στοχευμένη και προσωρινή. Παράλληλα, η περαιτέρω προώθηση των διαρθρωτικών
δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητα της
δημοσιονομικής πολιτικής.
Το τραπεζικό σύστημα
Οι τεχνοκράτες του Ταμείου
συμφώνησαν ότι οι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ήταν χαμηλοί
πριν από τον πόλεμο και παραμένουν διαχειρίσιμοι, όπως προκύπτει από την
Αξιολόγηση της Σταθερότητας του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος του 2026. Σημείωσαν,
δε, ότι το τραπεζικό σύστημα επιδεικνύει ανθεκτικότητα στις δοκιμές αντοχής,
αλλά συνέστησαν την προσεκτική παρακολούθηση των ανοιγμάτων έναντι μεγάλων
επιχειρήσεων.
Ενθάρρυναν επίσης τη βελτίωση της
εξυγίανσης των παλαιών προβληματικών χρεών εκτός του τραπεζικού συστήματος και
της εποπτείας των φορέων διαχείρισης πιστωτικών υποχρεώσεων, καθώς και την
ενίσχυση της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων και του χρηματοπιστωτικού
δικτύου ασφαλείας. Οι διευθυντές συμφώνησαν ότι η ποιότητα του τραπεζικού
κεφαλαίου θα πρέπει να συνεχίσει να βελτιώνεται και ότι θα μπορούσε να
εξεταστεί η δημιουργία πρόσθετων μακροπροληπτικών αποθεμάτων ασφαλείας για την
ενίσχυση της ανθεκτικότητας, αποφεύγοντας παράλληλα την προκυκλικότητα.
Σύσταση για
μεταρρυθμίσεις
Τα μέλη του Εκτελεστικού
Συμβουλίου υπογράμμισαν ότι οι φιλόδοξες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είναι
απαραίτητες για τη στήριξη μιας υψηλότερης, χωρίς αποκλεισμούς και βασισμένης
στην παραγωγικότητα ανάπτυξης, καθώς και για τη μείωση των επίμονων ελλειμμάτων
του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.
Συνέστησαν την προώθηση του
ψηφιακού μετασχηματισμού και την περαιτέρω μείωση των ρυθμιστικών και
διοικητικών επιβαρύνσεων, με στόχο την ενίσχυση του ανταγωνισμού και την τόνωση
της παραγωγικότητας.
Η αύξηση της συμμετοχής στο
εργατικό δυναμικό και η βελτίωση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού θα
συμβάλουν στην αντιμετώπιση των δημογραφικών πιέσεων και στη στήριξη της
ανάπτυξης. Οι διευθυντές τόνισαν ότι η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς της ΕΕ θα
αυξήσει περαιτέρω την παραγωγικότητα και θα βελτιώσει την οικονομική
ανθεκτικότητα.
Συμφώνησαν επίσης ότι οι πολιτικές στέγασης που αποσκοπούν στην αποτελεσματικότερη κινητοποίηση της υπάρχουσας προσφοράς, συμπληρωμένες από καλά προσαρμοσμένα μέτρα για τη ζήτηση, θα συμβάλουν στη βελτίωση της οικονομικής προσιτότητας της στέγασης. Όσο για τα μέτρα, για την επίτευξη ενεργειακής ασφάλειας είναι ευπρόσδεκτα.
