Με έναν σμπάρο, δυο τρυγόνια θέλει να πετύχει το οικονομικό επιτελείο, δρομολογώντας την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ.
Ο άμεσος, προφανής στόχος, είναι να δώσει μια επιπλέον “ανάσα” σε περίπου 600.000 εργαζόμενους, που αμείβονται με τον ελάχιστο, νόμιμο μισθό ή ημερομίσθιο. Ωφελημένοι θα είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι, στους οποίους γίνεται αντίστοιχη, οριζόντια αύξηση.
Ο δεύτερος στόχος είναι να πυροδοτήσει ντόμινο αυξήσεων σε όλα τα μισθολογικά κλιμάκια, έτσι ώστε ο μέσος μισθός να φτάσει στα 1.600 ευρώ. Προγραμματική δέσμευση για την επόμενη τετραετία, είναι ο μέσος μισθός να φτάσει στα 1.800 ευρώ.
Η αύξηση στον κατώτατο μισθό και το ντόμινο
Ο κατώτατος μισθός αναμένεται να αυξηθεί σε 1.000 ευρώ (1.300 ευρώ συνυπολογιζομένων των τριετιών) έως το 2028 από 920 ευρώ, μέσω δύο αυξήσεων που θα λάβουν χώρα τον Απρίλιο 2027 και τον Ιανουάριο 2028.
Σε ένα περιβάλλον αναζήτησης εργατικού δυναμικού σε πολλούς κλάδους της οικονομίας, ο κατώτατος μισθός παύει, όμως, να λειτουργεί αποκλειστικά ως ένα διοικητικά καθορισμένο ελάχιστο επίπεδο αμοιβών εξαρτημένης εργασίας και αποκτά μεγαλύτερη σημασία ως σημείο αναφοράς για το σύνολο της μισθολογικής διαπραγμάτευσης.
Σύμφωνα με τη νέα οικονομετρική ανάλυσή της για την αύξηση του κατώτατου μισθού, η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι κάθε 1 ποσοστιαία μονάδα αύξησης του κατώτατου μισθού αυξάνει πλέον τον μέσο μισθό ανά θέση πλήρους απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα κατά περίπου 0,55 ποσοστιαίες μονάδες. Το “κλειδί” βρίσκεται στην περιοχή των 900 έως 1.200 ευρώ. Περίπου 800.000 εργαζόμενοι βρίσκονται σήμερα σε αυτή τη σχετικά στενή μισθολογική ζώνη. Ακριβώς εκεί αναμένεται να είναι ισχυρότερη η επίδραση από έναν κατώτατο στα 1.000 ευρώ.
«Η αύξηση του κατώτατου προκαλεί αρχικά μια άμεση μεταβολή στις αμοιβές όσων βρίσκονται στο νόμιμο ελάχιστο. Στη συνέχεια, όμως, εμφανίζεται το λεγόμενο wage compression. Εάν ένας νεοπροσλαμβανόμενος αμείβεται πλέον με 1.000 ευρώ και ένας παλαιότερος εργαζόμενος, με εμπειρία ή περισσότερες αρμοδιότητες, βρίσκεται στα 1.030 ή 1.080 ευρώ, η υφιστάμενη μισθολογική διαφοροποίηση συρρικνώνεται έντονα. Για να διατηρηθεί η εσωτερική μισθολογική ιεραρχία, δημιουργείται πίεση για αναπροσαρμογή και του δεύτερου μισθού. Έτσι ξεκινά η δεύτερη φάση της αύξησης» σημειώνει ο εργατολόγος Γ. Καρούζος.
Ο μισθολογικός χάρτης του 2028
Ο σημερινός κατώτατος μισθός είναι 920 ευρώ από την 1η Απριλίου 2026. Η μετάβαση στα 1.000 ευρώ ισοδυναμεί με αύξηση 8,7%. Εάν χρησιμοποιηθεί ως σημείο αναφοράς η τελευταία εκτίμηση της ΤτΕ —0,55 μονάδες στον μέσο μισθό για κάθε μία μονάδα αύξησης του κατώτατου— τότε: 8,7% × 0,55 = περίπου 4,8%. Δηλαδή ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης σήμερα στα 1.516 ευρώ θα ανεβεί στα 1.589 ευρώ.
Το πραγματικό αποτέλεσμα μπορεί μάλιστα να είναι διαφορετικό, διότι μέχρι το 2028 θα μεσολαβήσουν μεταβολές στην παραγωγικότητα, στις συλλογικές συμβάσεις, στον πληθωρισμό, στη σύνθεση της απασχόλησης και στη στενότητα της αγοράς. Με βάση αυτό το σενάριο ο μισθολογικός χάρτης του 2028 διαμορφώνεται ως εξής:
| Μηνιαίες μικτές αποδοχές |
Εκτίμηση εργαζομένων, Ιαν. 2028 |
|
Κάτω από 1.000 €* |
~630.000 |
|
1.000 – 1.100 € |
~310.000 |
|
1.101 – 1.200 € |
~420.000 |
|
1.201 – 1.300 € |
~180.000 |
|
1.301 – 1.400 € |
~150.000 |
|
1.401 – 1.500 € |
~130.000 |
|
1.501 – 1.600 € |
~73.000 |
|
1.601 – 1.700 € |
~54.000 |
|
1.701 – 1.800 € |
~54.000 |
|
1.801 – 1.900 € |
~54.000 |
|
1.901 – 2.000 € |
~54.000 |
|
2.001 – 2.500 € |
~127.000 |
|
2.501 – 3.000 € |
~63.000 |
|
Πάνω από 3.000 € |
~112.000 |
Όπως σημειώνει ο Γ. Καρούζος, η σημαντικότερη μετατόπιση θα βρίσκεται επομένως στη ζώνη 1.000-1.200 ευρώ. Στο κεντρικό αυτό σενάριο, περίπου 730.000 εργαζόμενοι θα μπορούσαν να συγκεντρώνονται στα δύο πρώτα κλιμάκια πάνω από τον νέο κατώτατο: περίπου 310.000 από 1.000 έως 1.100 ευρώ και περίπου 420.000 από 1.101 έως 1.200 ευρώ.
Ταυτόχρονα, η σημερινή πολύ μεγάλη συγκέντρωση των εργαζομένων στην περιοχή 901-1.000 ευρώ θα υποχωρήσει έντονα, ενώ ένα μέρος της σημερινής ζώνης 1.001-1.200 ευρώ θα μετακινηθεί προς τα 1.100-1.300 ευρώ. Αυτό είναι στην πράξη το spillover.
Δεν μετακινούνται όλοι οι εργαζόμενοι κατά το ίδιο ποσοστό. Η κατανομή «απλώνει» προς τα δεξιά, με τη μεγαλύτερη μετατόπιση να εμφανίζεται κοντά στον νέο κατώτατο και να εξασθενεί όσο αυξάνεται το επίπεδο των αποδοχών. Με αυτό το σενάριο τουλάχιστον 1,5 εκατ. εργαζόμενοι θα επηρεαστούν σημαντικά από την αύξηση των βασικών αποδοχών στα 1.000€, είτε επειδή αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, είτε επειδή επηρεάζονται από το spillover effect και θα μετατοπιστούν σε κλιμάκια μισθών έως τα 1.300€.
















