Οι μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS έχουν γίνει καθημερινή συνήθεια για εκατομμύρια πολίτες, ωστόσο, η ευκολία των άμεσων πληρωμών δεν σημαίνει ότι κάθε μεταφορά χρημάτων αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο από την Εφορία.
- Οι χρήστες του IRIS οφείλουν να αναγράφουν σύντομες και σαφείς αιτιολογίες για κάθε συναλλαγή. Μια αόριστη περιγραφή δεν τεκμηριώνει τον σκοπό της μεταφοράς, ενώ η σωστή αιτιολόγηση αποσαφηνίζει τον λόγο σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου.
- Η ΑΑΔΕ μπορεί να ζητήσει εξηγήσεις όταν οι κινήσεις δεν δικαιολογούνται από τα δηλωμένα εισοδήματα. Η συστηματική είσπραξη χρημάτων από πολλούς αποστολείς, ειδικά αν υποκρύπτει επαγγελματική δραστηριότητα, τίθεται υπό διερεύνηση ανεξαρτήτως ποσού.
- Οι γονικές παροχές χρημάτων για κάλυψη αναγκών, όπως ενοίκια φοιτητών, δεν φορολογούνται.
- Δεν υφίσταται ασφαλές χρηματικό όριο για τις μεταφορές IRIS κάτω από το οποίο αποφεύγεται ο έλεγχος. Η εφορία εξετάζει την αιτία, τη συχνότητα και τη συνολική εικόνα των συναλλαγών για να διαπιστώσει τυχόν φορολογικές υποχρεώσεις.
Η αιτιολογία που συνοδεύει μια συναλλαγή μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου, καθώς βοηθά να αποσαφηνιστεί ο πραγματικός λόγος για τον οποίο μεταφέρθηκαν τα χρήματα. Από την επιστροφή χρημάτων για έναν λογαριασμό σε εστιατόριο μέχρι το χαρτζιλίκι που δίνει ένας παππούς στο εγγόνι του, οι συναλλαγές αυτές δεν σημαίνουν από μόνες τους ότι προκύπτει φορολογική υποχρέωση.
Οι χρήστες θα πρέπει να αναγράφουν σύντομα, σαφώς και με ακρίβεια τον πραγματικό σκοπό κάθε μεταφοράς χρημάτων. Οι αόριστες περιγραφές δεν βοηθούν στην τεκμηρίωση μιας συναλλαγής, ενώ η αιτιολογία πρέπει να συμφωνεί με όσα πραγματικά συνέβησαν.
Πότε μπορεί να ζητήσει εξηγήσεις η Εφορία
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τραπεζικές κινήσεις και να ζητά διευκρινίσεις ή δικαιολογητικά, όταν υπάρχουν στοιχεία που χρειάζονται φορολογική διερεύνηση.
Μια μεταφορά μέσω IRIS δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει φορολογική παράβαση. Ενδέχεται, ωστόσο, να χρειαστεί να εξηγηθεί η προέλευση και ο σκοπός των χρημάτων, ιδίως όταν οι κινήσεις δεν δικαιολογούνται από τα δηλωμένα εισοδήματα ή όταν τα ποσά και η συχνότητά τους δημιουργούν ερωτήματα.
Για παράδειγμα, διαφορετική αντιμετώπιση μπορεί να έχει η μεταφορά 30 ευρώ από έναν φίλο για τη συμμετοχή του σε ένα κοινό γεύμα και διαφορετική η συστηματική είσπραξη χρημάτων από πολλούς αποστολείς, όταν τα ποσά ενδέχεται να συνδέονται με επαγγελματική δραστηριότητα.
Το σημαντικό είναι να μπορεί να τεκμηριωθεί η πραγματική αιτία της συναλλαγής. Η αναγραφή μιας αιτιολογίας από μόνη της δεν αποκλείει τον έλεγχο ούτε απαλλάσσει από τυχόν φορολογικές υποχρεώσεις.
Τι ισχύει όταν οι γονείς στέλνουν χρήματα στα παιδιά τους
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις μεταφορές χρημάτων από γονείς προς παιδιά, ειδικά όταν πρόκειται για φοιτητές που χρειάζονται οικονομική ενίσχυση για τις καθημερινές τους ανάγκες. Χρήματα για ενοίκιο, τρόφιμα, μετακινήσεις, λογαριασμούς και έξοδα σπουδών δεν αποτελούν αυτομάτως φορολογητέο εισόδημα μόνο και μόνο επειδή μεταφέρθηκαν ηλεκτρονικά.
Ωστόσο, πρέπει να εξετάζεται η πραγματική φύση της οικονομικής ενίσχυσης. Άλλο είναι η κάλυψη καθημερινών αναγκών και άλλο μια χρηματική παροχή που αποτελεί δωρεά ή γονική παροχή και υπάγεται στους αντίστοιχους φορολογικούς κανόνες.
Το συγκεκριμένο καθεστώς, ωστόσο, δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε μια πραγματική χρηματική δωρεά μεταξύ φίλων. Η φορολογική αντιμετώπιση μιας δωρεάς εξαρτάται και από τον βαθμό συγγένειας μεταξύ δωρητή και αποδέκτη.
Για τις γονικές παροχές και τις δωρεές χρημάτων υπάρχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις και διαδικασίες δήλωσης. Οι φορολογούμενοι μπορούν να ενημερωθούν για τις σχετικές υπηρεσίες στην επίσημη πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, μέσω της εφαρμογής myPROPERTY.
Επιστροφή χρημάτων, δωρεά, επαγγελματική αμοιβή
Ένα από τα βασικά σημεία που πρέπει να προσέχουν οι χρήστες είναι ότι η ίδια τραπεζική υπηρεσία μπορεί να χρησιμοποιείται για εντελώς διαφορετικές συναλλαγές.
Επιστροφή χρημάτων: Όταν κάποιος επιστρέφει χρήματα που του δάνεισε ένας φίλος ή συμμετέχει σε κοινά έξοδα, είναι χρήσιμο να διατηρεί στοιχεία που εξηγούν τη μεταφορά.
Δωρεά ή γονική παροχή: Όταν τα χρήματα δίνονται χωρίς υποχρέωση επιστροφής, ενδέχεται να εφαρμόζονται οι διατάξεις για τις δωρεές ή τις γονικές παροχές. Η φορολογική μεταχείριση εξαρτάται από τη σχέση των προσώπων, το ποσό και τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Επαγγελματική αμοιβή: Όταν η μεταφορά αφορά πώληση προϊόντος ή παροχή υπηρεσίας, μπορεί να αποτελεί επαγγελματικό έσοδο. Στην περίπτωση αυτή, πρέπει να τηρούνται οι προβλεπόμενες υποχρεώσεις έκδοσης παραστατικών και φορολογικής καταχώρισης.
Η χρήση του IRIS δεν μετατρέπει μια επαγγελματική είσπραξη σε ιδιωτική μεταφορά ούτε καταργεί τις φορολογικές υποχρεώσεις που συνδέονται με αυτήν, σύμφωνα με την ΑΑΔΕ.
Υπάρχει όριο χρημάτων μέσω IRIS κάτω από το οποίο δεν γίνονται έλεγχοι;
Η χρήση του IRIS δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε χρηματική μεταφορά αποτελεί δωρεά ή φορολογητέο εισόδημα. Επίσης, δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο χρηματικό όριο κάτω από το οποίο μια συναλλαγή θεωρείται εκ των προτέρων «ασφαλής» και πάνω από το οποίο ενεργοποιείται αυτόματα φορολογικός έλεγχος.
Με άλλα λόγια, δεν ισχύει ότι μια μεταφορά 50 ή 100 ευρώ δεν εξετάζεται, ενώ μια μεταφορά μεγαλύτερου ποσού φορολογείται αυτομάτως. Αυτό που εξετάζεται κυρίως είναι η αιτία της μεταφοράς, η συχνότητα των συναλλαγών και η συνολική εικόνα που προκύπτει από την κίνηση των χρημάτων.
