Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα έστρεψε τα βλέμματα στις πολιτικές του φιλοδοξίες, με το CNN να «διαβάζει» πίσω από τα λόγια του μηνύματα για την επόμενη ημέρα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και την προεδρική κούρσα του 2028.
Όπως σημειώνει το CNN, στο χρυσό φως μιας αθηναϊκής βραδιάς, με την Ακρόπολη να δεσπόζει πίσω του, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο κάθε άλλο παρά έμοιαζε με έναν πολιτικό που ετοιμάζεται να αποχωρήσει από το προσκήνιο.
Η ομιλία του στην Ελλάδα την Τετάρτη αναζωπυρώσε τις συζητήσεις για τις προεδρικές του βλέψεις. Με την τοποθέτησή του, ο Ρούμπιο εμφανίστηκε έμμεσα ως διάδοχος αλλά και ως εκσυγχρονιστής του κινήματος «America First», λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, μετά τις οποίες η κούρσα για το 2028 αναμένεται να μπει σε πλήρη εξέλιξη.
Από την αρχαία Ελλάδα στην Αμερική
Ο Ρούμπιο παρουσίασε τη Δύση ως μια αδιάκοπη κληρονομιά που ξεκινά από την Αρχαία Ελλάδα και φτάνει μέχρι τη σύγχρονη Αμερική. Μίλησε για έναν πολιτισμό που χαρακτηρίζεται από «ατομικότητα και αδιάκοπη φιλοδοξία, τολμηρή εξερεύνηση και εφεύρεση», αλλά και από το καθήκον και τον ηρωισμό.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι ο δυτικός πολιτισμός, έχοντας ντραπεί για τα επιτεύγματά του και αισθανθεί αμηχανία για το παρελθόν του, κινδυνεύει να οδηγηθεί σε «παρακμή, υποταγή και πτώση».
«Υπό τον πρόεδρο Τραμπ, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κάνει την επιλογή τους. Επιλέγουμε την απροκάλυπτη επιδίωξη της εθνικής ισχύος», δήλωσε ο Ρούμπιο, εξασφαλίζοντας παράλληλα ένα πολιτικό περιθώριο για την υψηλού προφίλ εμφάνισή του.
Μια προσπάθεια να δοθεί συνοχή στην πολιτική Τραμπ;
Όπως σημειώνει το CNN, μία από τις ερμηνείες της ομιλίας είναι ότι αποτέλεσε ακόμη μία προσπάθεια να δοθεί εκ των υστέρων ιδεολογική συνοχή στην απρόβλεπτη εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, η οποία χαρακτηρίζεται από αιφνίδιες αποφάσεις, επιδιώξεις ισχύος και μια συναλλακτική προσέγγιση στους πόρους.
Ο Ρούμπιο είναι ο τελευταίος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης που εκφράζει ανησυχία για την υποτιθέμενη παρακμή της Ευρώπης, την αποτυχία αντιμετώπισης της μαζικής μετανάστευσης και την προτεραιότητα που, όπως υποστηρίζει, δίνεται στη «διεθνή κοινότητα» έναντι του εθνικού συμφέροντος.
Η συγκεκριμένη γραμμή είχε ήδη αποτυπωθεί με χαρακτηριστικό τρόπο στην ομιλία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς στο Μόναχο, πέρυσι.
Το βλέμμα σε μια «μετά-MAGA» εξωτερική πολιτική
Ωστόσο, ο Ρούμπιο φαίνεται να επιδίωξε κάτι βαθύτερο, σκιαγραφώντας σε ορισμένα σημεία το πλαίσιο μιας εξωτερικής πολιτικής μετά το MAGA, στην οποία η αμερικανική κυριαρχία και η δράση θα εξακολουθούν να έχουν πρωταρχική σημασία, αλλά παράλληλα θα επιχειρείται η αναζωογόνηση συμμαχιών που έχουν πληγεί από την εχθρική στάση του Τραμπ.
«Πρέπει να ανοικοδομήσουμε τους θεσμούς και τις συμμαχίες μας», προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τους νέους ανταγωνισμούς μεταξύ μεγάλων δυνάμεων και να ανταποκριθούμε σε ένα «νέο σύμπαν» απειλών και επιθέσεων, ανέφερε.
Σύμφωνα με το CNN, τα λόγια του ενίσχυσαν επίσης το μήνυμα προς τους αποδυναμωμένους ευρωπαϊκούς στρατούς ότι οι ΗΠΑ αναμένουν πλέον από τις συμμαχίες τους να προσφέρουν συγκεκριμένα στρατιωτικά πλεονεκτήματα στην Ουάσιγκτον.
Ήταν μια ένδειξη ότι, παρότι τίποτα δεν θα είναι ίδιο μετά τον Τραμπ, ένας μελλοντικός Ρεπουμπλικανός πρόεδρος θα μπορούσε να εξακολουθήσει να θεωρεί σημαντικές τις ανανεωμένες διατλαντικές σχέσεις.
Η προσπάθεια του Ρούμπιο να διαμορφώσει τη νέα αμερικανική εξωτερική πολιτική
Το CNN σημειώνει ότι ο Ρούμπιο φάνηκε επίσης να συνδυάζει τρεις διαφορετικές παραδόσεις της παραδοσιακής εξωτερικής πολιτικής των Ρεπουμπλικάνων: τον δυναμικό διεθνισμό του Ρόναλντ Ρίγκαν, τον ρεαλισμό του Ρίτσαρντ Νίξον και τον εξαναγκαστικό εθνικισμό του Τραμπ.
Παράλληλα, ίσως επιχειρούσε να δώσει νόημα στη δική του πολιτική εξέλιξη, από τον φιλόδοξο συντηρητισμό μέχρι τη σημερινή, πιο σκοτεινή κοσμοθεωρία του.
Οι επικριτές του Ρούμπιο παρουσιάζουν τη στροφή του προς το MAGA ως μια κυνική επιλογή ενός πολιτικού που αλλάζει στάση ανάλογα με τις περιστάσεις, στην προσπάθειά του να αποκτήσει εξουσία.
Η «αντίφαση» της ομιλίας
Το CNN κάνει λόγο για μια ομιλία που είχε, ωστόσο, και στοιχεία που προκαλούν αμηχανία και αντιφάσεις.
Το αμερικανικό δίκτυο αναφέρει ότι ο Ρούμπιο ήταν ο τελευταίος από τους στενούς συνεργάτες του Τραμπ που ταξίδεψε στην Ευρώπη για να εξηγήσει στους Ευρωπαίους τη δική τους ιστορία και να υιοθετήσει μια εξιδανικευμένη εικόνα του δυτικού πολιτισμού, η οποία ταιριάζει στις ανάγκες της χριστιανικής εθνικιστικής δεξιάς στις ΗΠΑ.
Όταν, όπως και ο Βανς, επικρίνει τη διάβρωση της εθνικής κυριαρχίας, φαίνεται να αγνοεί τις διαχρονικές εθνικές και πολιτισμικές διαφορές που διακρίνουν τους Γάλλους, τους Γερμανούς, τους Ιταλούς και άλλους Ευρωπαίους.
Παράλληλα, παραβλέπει τη σκοτεινή ιστορία που οδήγησε τους Ευρωπαίους ηγέτες στα τέλη του 20ού αιώνα να περιορίσουν τον έντονο εθνικισμό μέσα από κοινές πολιτικές και οικονομικές δομές.
Η κριτική για τη στάση απέναντι στην Ευρώπη
Σύμφωνα πάντα με το CNN, την ώρα που η ομάδα του Τραμπ θεωρεί ότι κάτι έχει πάει στραβά στην Ευρώπη, πολλοί Ευρωπαίοι αντιλαμβάνονται μια διεφθαρμένη και ολοένα πιο αυταρχική Αμερική ως τον βασικό υπεύθυνο για την υπονόμευση των δυτικών αξιών.
Αναφερόμενος στις «εντάσεις» που έχουν κλονίσει τη συμμαχία, ο Ρούμπιο χρησιμοποίησε έναν παραπλανητικό ευφημισμό για την επιθετική και πιεστική στάση του Τραμπ, συνεχίζει το CNN.
Η εξύψωση της αρχαίας Ελλάδας από τον Ρούμπιο ως θεμελίου των Ηνωμένων Πολιτειών παρέβλεψε επίσης τις ανησυχίες των Αμερικανών ιδρυτών σχετικά με την άμεση δημοκρατία, την οποία θεωρούσαν ότι ενθάρρυνε τις παρατάξεις και ευνοούσε τους δημαγωγούς. Η απάντησή τους ήταν το Εκλεκτορικό Κολέγιο.
Τα σενάρια για την προεδρική κούρσα
Το CNN τονίζει πως ορισμένοι Ευρωπαίοι ενδέχεται να ενοχληθούν από την ομιλία του Ρούμπιο. Ωστόσο, μεταξύ των συμμάχων θεωρείται ο πιο συμβατικός και φιλικός προς αυτούς αξιωματούχος της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ. Ως εκ τούτου, οι δηλώσεις του μπορεί να θεωρηθούν λιγότερο προκλητικές σε σύγκριση με εκείνες του Βανς ή του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.
Μια τόσο φιλόδοξη ομιλία, με την εικόνα μιας μεγάλης προεκλογικής συγκέντρωσης, ήταν αναπόφευκτο να τροφοδοτήσει τις συζητήσεις για τις προεδρικές του φιλοδοξίες.
Το CNN τονίζει ότι η εικόνα του Ρούμπιο στην Αθήνα θύμισε, οπτικά, την ομιλία του τότε γερουσιαστή Μπαράκ Ομπάμα σε λόφο στην Ακρόπολη της Αμμάνης, στην Ιορδανία, το 2008.
Τέλος, το αμερικανικό δίκτυο αναφέρει πως μια υποψηφιότητα του Ρούμπιο το 2028 φαίνεται δύσκολη, με τον Βανς να βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση ως αντιπρόεδρος. Ωστόσο, είτε ο Ρούμπιο επιχειρήσει να διεκδικήσει τον Λευκό Οίκο σε δύο χρόνια, είτε το 2032 είτε αργότερα, την Τετάρτη έδειξε στον κόσμο ότι η πολιτική του φιλοδοξία παραμένει ζωντανή.
