Εδώ και οκτώ ημέρες, μια πυρκαγιά μαίνεται σε ένα βουνό απορριμμάτων στην Ινδονησία.
Η πυρκαγιά στον χώρο υγειονομικής ταφής Jatiwaringin, στα προάστια της πρωτεύουσας Τζακάρτα, έχει εξαπλωθεί σε έκταση άνω των 15 εκταρίων, καλύπτοντας την περιοχή με πυκνό, τοξικό καπνό και αναγκάζοντας εκατοντάδες κατοίκους της περιοχής να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.
Οι υγειονομικές αρχές έχουν αναφερθεί σε αύξηση των αναπνευστικών παθήσεων λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ενώ οι πυροσβέστες έχουν αποστείλει ελικόπτερα, βυτιοφόρα, μπουλντόζες και drones για να σβήσουν τη φωτιά.
Υπάρχουν ελπίδες ότι αυτό θα επιτευχθεί μέχρι το τέλος της εβδομάδας. Ωστόσο, περιβαλλοντολόγοι υποστηρίζουν ότι αυτό αποτελεί απλώς ένα σύμπτωμα της αυξανόμενης κρίσης αποβλήτων στην Ινδονησία, περιγράφοντας τη φωτιά στον χώρο υγειονομικής ταφής ως «οικολογική καταστροφή που οφείλεται σε συστηματική αμέλεια».
Φωτιά σε χώρο απορριμμάτων στην Ινδονησία καίει πάνω από μία εβδομάδα
Η πυρκαγιά ξέσπασε στις 30 Ιουνίου, η οποία προκλήθηκε από μια μικρή σπίθα που τροφοδοτήθηκε από ισχυρές ριπές ανέμου και εξαπλώθηκε σε διάφορα σημεία – συμπεριλαμβανομένων περιοχών όπου τα απορρίμματα είχαν συσσωρευτεί σε μεγάλο ύψος, καθώς και σημείων στα οποία οι πυροσβέστες δυσκολεύτηκαν να φτάσουν.
Την εβδομάδα που ακολούθησε, πυκνά μαύρα σύννεφα καπνού κατέκλυσαν τις γύρω κατοικημένες περιοχές. Μετρήσεις του υπουργείου Περιβάλλοντος δείχνουν ότι η ποιότητα του αέρα γύρω από τον χώρο υγειονομικής ταφής έχει φτάσει σε επικίνδυνα επίπεδα, αν και η σοβαρότητα της κατάστασης έχει μειωθεί τις τελευταίες ημέρες.
Μια κάτοικος της περιοχής, η 45χρονη Σαρμάνα, δήλωσε στο BBC ότι τοξικός καπνός πλημμύρισε το σπίτι της, αναγκάζοντάς την να το εγκαταλείψει μαζί με το παιδί της.
«Ο καπνός ήταν τόσο πυκνός που δεν μπορούσες να δεις κανέναν», θυμήθηκε. «Τσούζει τη μύτη, σε κάνει να βήχεις και να σου τρέχει η μύτη, και δεν μπορείς να αναπνεύσεις… Αναγκαστήκαμε να φύγουμε από το σπίτι γιατί δεν αντέχαμε πια».
Εκατοντάδες άλλοι αναγκάστηκαν να κάνουν το ίδιο, αναζητώντας καταφύγιο σε ένα κέντρο φιλοξενίας που είχε δημιουργήσει η τοπική αυτοδιοίκηση. Η 37χρονη Τόσιανι είπε ότι της απαγορεύτηκε να επιστρέψει στο σπίτι της επειδή «ο καπνός περιέχει τοξικά αέρια».
Οι τοπικές υγειονομικές αρχές έχουν εξετάσει μέχρι στιγμής τουλάχιστον 234 κατοίκους που πάσχουν από αναπνευστικές παθήσεις λόγω της πυρκαγιάς. Από αυτούς, διαπιστώθηκε ότι 72 πάσχουν από οξείες λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος.
Εν τω μεταξύ, καπνός και εστίες φωτιάς συνεχίζουν να σιγοκαίνε σε διάφορους σωρούς απορριμμάτων, συγκεκριμένα στα δυτικά και νότια του χώρου υγειονομικής ταφής.
Ο Τζοχάν Νταρμαουάν, διευθυντής του Τμήματος Συντονισμού και Ελέγχου Επιχειρήσεων Έκτακτης Ανάγκης της Εθνικής Υπηρεσίας Διαχείρισης Καταστροφών (BNPB), δήλωσε ότι οι προσπάθειες για την κατάσβεση της πυρκαγιάς στον χώρο υγειονομικής ταφής απαιτούσαν ειδική αντιμετώπιση, καθώς η πυρκαγιά δεν εκδηλωνόταν στην επιφάνεια, αλλά σιγόκαιγε μέσα στους σωρούς των απορριμμάτων.
Μία «ωρολογιακή βόμβα»
Αν και οι αρχές δεν έχουν επιβεβαιώσει την αρχική αιτία της πυρκαγιάς, η ινδονησιακή μη κυβερνητική οργάνωση «Φόρουμ για το Περιβάλλον» (Walhi) έχει υποδείξει ότι προκλήθηκε από τη συσσώρευση μεθανίου που προέρχεται από την αποσύνθεση οργανικών αποβλήτων.
Αυτό είναι το αποτέλεσμα ενός ανεξέλεγκτου συστήματος ανοιχτής απόρριψης απορριμμάτων που έχει διαδοθεί ευρέως στην Ινδονησία.
«Πρόκειται για μια ωρολογιακή βόμβα συσσωρευμένων προβλημάτων διαχείρισης απορριμμάτων που έχουν αγνοηθεί για χρόνια χωρίς ουσιαστικές βελτιώσεις», δήλωσε στο BBC ο Γουάχιου Έκα Στιάουαν, ακτιβιστής της Walhi.
Σύμφωνα με την Walhi, η ποσότητα των αποβλήτων που παράγει η επαρχία Τανγκεράνγκ υπερβαίνει κατά πολύ την χωρητικότητα για την οποία είχε σχεδιαστεί ο χώρος υγειονομικής ταφής του Jatiwaringin.
«Ο χώρος υγειονομικής ταφής μπορεί να δεχτεί έως και 2.700 τόνους αποβλήτων την ημέρα, αλλά αυτό καλύπτει μόνο το 59% των αποβλήτων της επαρχίας Τανγκεράνγκ», ανέφερε ο Wahyu.
«Πού καταλήγουν τα υπόλοιπα;».
Η απάντηση βρίσκεται στους ανοιχτούς χώρους απόρριψης απορριμμάτων σε ολόκληρο το Τανγκεράνγκ, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών γύρω από τον ίδιο τον χώρο υγειονομικής ταφής, οι οποίοι έχουν οδηγήσει στη δημιουργία βλαβερών βουνών σκουπιδιών σε απόσταση εκατό μέτρων από τα σπίτια των κατοίκων.
Αυτό είχε προκαλέσει προβλήματα πολύ πριν ξεσπάσει η πυρκαγιά: κάτοικοι που ζουν κοντά στο Jatiwaringin, στη δύσοσμη σκιά των βουνών απορριμμάτων, δήλωσαν στο BBC ότι ταλαιπωρούνταν συνεχώς από έντονες οσμές, μύγες και τον φόβο για κατολισθήσεις.
Ωστόσο, η συσσώρευση μεθανίου, που επιδεινώνεται από τους καύσωνες και την κλιματική κρίση, μπορεί να μετατρέψει αυτούς τους χώρους απόρριψης σε «πυριτιδαποθήκες».
«Μόλις εμφανιστεί μια μικρή σπίθα ή θερμότητα, το μεθάνιο κάτω από το βουνό των απορριμμάτων αναφλέγεται αμέσως», εξήγησε ο Γουάχιου.
Τα προβλήματα στον χώρο υγειονομικής ταφής του Jatiwaringin
Κατά τη διάρκεια του 2023 σημειώθηκαν μεγάλες πυρκαγιές σε αρκετούς χώρους υγειονομικής ταφής. Μεταξύ αυτών ήταν ο χώρος υγειονομικής ταφής Sarimukti στην επαρχία Μπαντούνγκ, όπου κάηκαν δεκάδες εκτάρια γης, και για τον οποίο υπήρχαν υποψίες ότι η πυρκαγιά προκλήθηκε από αποτσίγαρα και συσσώρευση μεθανίου.
Μια άλλη πυρκαγιά σε χώρο υγειονομικής ταφής στο Τανγκεράνγκ, λίγους μήνες αργότερα, η οποία κατέστρεψε περίπου το 80% της έκτασης των 35 εκταρίων, πιστεύεται ότι προκλήθηκε με τον ίδιο τρόπο.
Ο Ριζάλ Ιραουάν, αναπληρωτής υπεύθυνος για την επιβολή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Δασών της Ινδονησίας, δήλωσε ότι θα διεξαχθεί έρευνα για τα αίτια της πυρκαγιάς στον χώρο υγειονομικής ταφής του Jatiwaringin, μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία κατάσβεσης.
Επιπλέον, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Δασών θα αξιολογήσει 390 χώρους υγειονομικής ταφής σε ολόκληρη την Ινδονησία στις αρχές Αυγούστου του 2026.
Ο Ριζάλ ανέφερε ότι ο χώρος υγειονομικής ταφής Jatiwaringin είχε υποστεί διοικητικές κυρώσεις από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Δασών το 2025 λόγω κακής διαχείρισης.
Εκτός από τις κυρώσεις, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Δασών έδωσε οδηγίες στις τοπικές αρχές να εφαρμόσουν ένα σύστημα ελεγχόμενης ταφής, σύμφωνα με το οποίο τα απόβλητα ισοπεδώνονται ή συμπιέζονται με τη χρήση βαρέος εξοπλισμού και στη συνέχεια καλύπτονται περιοδικά με ένα στρώμα χώματος.
Αυτό μπορεί να ελαχιστοποιήσει τον κίνδυνο πυρκαγιών που προκαλούνται από τη συσσώρευση μεθανίου, να μειώσει τον κίνδυνο εκδήλωσης ασθενειών και να βελτιώσει την καθαριότητα του χώρου διάθεσης, ώστε το περιβάλλον γύρω από αυτόν να μην φαίνεται βρώμικο.
Με πληροφορίες από BBC
