Τα νέα από το Βελεστίνο και τον Δήμο Ρήγα Φεραίο

Αλτσχάιμερ: Νέες αιματολογικές εξετάσεις υπόσχονται διάγνωση και πρόβλεψη της νόσου έως και 10 χρόνια πριν

pressroom

pressroom15 Ιουλίου, 20260 σχόλια


Νέες επιστημονικές μελέτες ρίχνουν «φως» στο το πώς οι αιματολογικές εξετάσεις θα μπορούσαν σύντομα να μεταμορφώσουν ριζικά τη διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ, προβλέποντας ακόμη και με χρόνια προβάδισμα ποιος κινδυνεύει να εμφανίσει τη νόσο.

Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο Διεθνές Συνέδριο της Ένωσης Αλτσχάιμερ δείχνουν ότι η χρήση αυτών των τεστ μπορεί να αλλάξει δραστικά τον τρόπο διαχείρισης της ασθένειας.

Μάλιστα, μία μελέτη έδειξε ότι, όταν οι οικογενειακοί γιατροί είχαν πρόσβαση στα αποτελέσματα των εξετάσεων αίματος, η ακρίβεια της διάγνωσής τους βελτιώθηκε θεαματικά.

Τι ανιχνεύουν τα τεστ για το Αλτσχάιμερ

Μια δεύτερη μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA, υποδεικνύει ότι οι εξετάσεις αυτές μπορούν να προβλέψουν την πιθανότητα εμφάνισης γνωστικής εξασθένησης σε ορίζοντα δύο, πέντε και δέκα ετών.

Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν ότι τα συγκεκριμένα τεστ, τα οποία ανιχνεύουν μορφές δύο πρωτεϊνών, του αμυλοειδούς και της ταυ (tau), που αποτελούν βιολογικούς δείκτες του Αλτσχάιμερ, έχουν τεράστια προοπτική.

Στόχος είναι να μετατραπεί το Αλτσχάιμερ σε μια νόσο που μπορεί να αντιμετωπιστεί στα πολύ αρχικά της στάδια, καθυστερώντας ή και προλαμβάνοντας την εξασθένηση της μνήμης. Ωστόσο, παρά τον ενθουσιασμό, οι ειδικοί κρατούν κάποιες επιφυλάξεις για την ακρίβεια των τεστ σε ευρεία κλίμακα.

Τα τεστ που κυκλοφορούν στις ΗΠΑ για το Αλτσχάιμερ

Σύμφωνα με τους New York Times, αυτή τη στιγμή στις ΗΠΑ κυκλοφορούν δύο εγκεκριμένα τεστ αίματος για τη διάγνωση του Αλτσχάιμερ σε άτομα με γνωστικά προβλήματα. Το πιο ακριβές από αυτά είναι γνωστό ως τεστ p-tau217, το οποίο μετρά έναν συγκεκριμένο τύπο της πρωτεΐνης ταυ.

Καθώς οι εξετάσεις αυτές είναι πολύ φθηνότερες και πιο εύκολες στη χρήση από μια εξέταση PET ή μια οσφυονωτιαία παρακέντηση, που αποτελούν σήμερα τις πρότυπες μεθόδους διάγνωσης, θα μπορούσαν να βοηθήσουν πολύ περισσότερους ανθρώπους να λάβουν έγκαιρη φροντίδα για τη νόσο.

Στη μελέτη που παρουσιάστηκε στο συνέδριο, οι ερευνητές εξέτασαν πώς λειτούργησαν τα τεστ στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας. Διαπίστωσαν πως χωρίς το τεστ, η διαγνωστική ακρίβεια των γενικών γιατρών ήταν στο 62%, ότι, μόλις οι γιατροί έλαβαν τα αποτελέσματα των αιματολογικών εξετάσεων, η ακρίβεια της διάγνωσής τους εκτοξεύθηκε στο 88%.

Παράλληλα, οι γιατροί δήλωσαν ότι άλλαξαν το θεραπευτικό τους πλάνο (π.χ. έναρξη/διακοπή φαρμάκων ή παραπομπή σε ειδική κλινική μνήμης) σε περισσότερο από το 60% των περιπτώσεων βάσει των αποτελεσμάτων, με την καθαρή ακρίβεια των ίδιων των τεστ αίματος να αγγίζει το 90%.

Τι επισημαίνουν ειδικοί για τα τεστ Αλτσχάιμερ

«Μέχρι σήμερα, οι οικογενειακοί γιατροί είχαν να αντιμετωπίσουν ένα πολύ δύσκολο έργο, προσπαθώντας να διαγνώσουν το Αλτσχάιμερ με ελάχιστα εργαλεία», εξηγεί ο Dr. Sebastian Palmqvist, αναπληρωτής καθηγητής νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο Lund της Σουηδίας, που ηγήθηκε της έρευνας. «Τώρα έχουν στα χέρια τους ένα πραγματικό τεστ που τους λύνει τα χέρια».

Το όφελος είναι τεράστιο, ιδιαίτερα για ασθενείς σε επαρχιακές περιοχές που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε εξειδικευμένα κέντρα και ακριβές απεικονιστικές εξετάσεις.

Ως προς τους προβληματισμούς των ειδικών, παρά την αισιοδοξία, αρκετοί εξ’ αυτών συνιστούν προσοχή. Αναφέρουν, ειδικότερα, πως τα τεστ αίματος δεν πρέπει να αποτελούν το μοναδικό εργαλείο διάγνωσης, καθώς υπάρχουν περιπτώσεις αποκλίσεων (π.χ. θετικό τεστ αίματος αλλά αρνητική μαγνητική/PET scan).

Επίσης, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα είναι τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα. Άλλες χρόνιες παθήσεις μπορούν να αλλοιώσουν τα αποτελέσματα του τεστ. Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι η νεφρική νόσος, η οποία επηρεάζει περίπου το ένα τρίτο των ανθρώπων άνω των 65 ετών.

Αδημοσίευτα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο έδειξαν ότι σε πραγματικές συνθήκες, το τεστ p-tau217 δίνει ψευδώς θετικά αποτελέσματα στο 10% των περιπτώσεων. Αυτό σημαίνει ότι πολλοί άνθρωποι μπορεί να ζουν με τον φόβο ότι έχουν Αλτσχάιμερ χωρίς να ισχύει, την ώρα που τα γνωστικά τους προβλήματα μπορεί να οφείλονται σε άλλους παράγοντες, όπως η έλλειψη ύπνου, η κατάχρηση ουσιών ή παρενέργειες άλλων φαρμάκων.

Πρόβλεψη κινδύνου έως και 10 χρόνια πριν

Η δεύτερη μεγάλη μελέτη, με επικεφαλής την Rachel F. Buckley (αναπληρώτρια καθηγήτρια νευρολογίας στο Mass General Brigham και το Harvard Medical School), έδειξε ότι τα υψηλά επίπεδα της p-tau217 στο αίμα μπορούν να προβλέψουν με ακρίβεια τον κίνδυνο εμφάνισης γνωστικής εξασθένησης σε βάθος δεκαετίας.

Στη μελέτη συμμετείχαν σχεδόν 2.700 υγιείς ηλικιωμένοι. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν πολύ υψηλά επίπεδα p-tau217 αντιμετώπιζαν 38% κίνδυνο να εμφανίσουν γνωστική εξασθένηση στα επόμενα 5 χρόνια και 78% κίνδυνο στα επόμενα 10 χρόνια, ενώ για όσους είχαν μέτρια αυξημένα επίπεδα, ο κίνδυνος ήταν 24% στα 5 χρόνια και 62% στα 10 χρόνια.

Προς το παρόν, οι ειδικοί δεν συνιστούν αυτά τα τεστ σε υγιή άτομα χωρίς συμπτώματα, εκτός εάν πρόκειται να συμμετάσχουν σε κλινικές δοκιμές. Ο λόγος είναι απλός: δεν υπάρχουν ακόμη εγκεκριμένες προληπτικές θεραπείες για ασυμπτωματικούς ασθενείς.

Με πληροφορίες από New York Times





Πηγή: www.lifo.gr