Νέο μηχανισμό που θα επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιδρά ταχύτερα στην αύξηση των φθηνών εισαγωγών από την Κίνα προτείνουν η Γαλλία και η Γερμανία, ενόψει της συνόδου κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών την επόμενη εβδομάδα.
Οι δύο χώρες ζητούν να διευκολυνθεί η λήψη μέτρων κατά εμπορικών εταίρων που στρεβλώνουν την ευρωπαϊκή αγορά. Η πρόταση θα μπορούσε να δώσει στην ΕΕ τη δυνατότητα να περιορίζει την πρόσβαση κινεζικών προϊόντων στην εσωτερική αγορά μέσα σε λίγες ημέρες από τη λήψη μιας σχετικής απόφασης.
Η πρωτοβουλία έρχεται πριν από τις εμπορικές συνομιλίες Ευρωπαίων και Κινέζων αξιωματούχων αυτή την εβδομάδα και αποσκοπεί στην ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης των Βρυξελλών. Παράλληλα, αυξάνει το ενδεχόμενο αντιπαράθεσης με το Πεκίνο.
Σε επιστολή τους προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ζητούν ένα εργαλείο που θα επιτρέπει «αποφασιστική και συστημική αντίδραση», καθώς και ισχυρά μέτρα, «έως και τον άμεσο αποκλεισμό από την εσωτερική αγορά, εφόσον χρειαστεί». Σύμφωνα με την επιστολή, ο μηχανισμός θα μπορούσε να ενεργοποιείται όταν ένας εμπορικός εταίρος υπονομεύει σκόπιμα τους όρους θεμιτού ανταγωνισμού και προκαλεί στρεβλώσεις στην αγορά της ΕΕ.
Ανώτεροι Γερμανοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι περιγράφουν την πρόταση ως ευρωπαϊκό αντίστοιχο του αμερικανικού εργαλείου «Section 301», το οποίο παρέχει ευρεία περιθώρια επιβολής δασμών σε εμπορικούς εταίρους.
Ο νέος μηχανισμός, όπως επισημαίνουν, δεν θα αφορά αποκλειστικά την Κίνα. Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και απέναντι στις ΗΠΑ, εάν αναζωπυρωθεί ο εμπορικός πόλεμος που άνοιξε πέρυσι ο Ντόναλντ Τραμπ.
Ένας από τους αξιωματούχους τον χαρακτήρισε μέσο ανταπόδοσης, που θα ενεργοποιείται μόνο ως απάντηση σε πρακτικές οικονομικού εξαναγκασμού: μαζικούς, αιφνίδιους ή αυθαίρετους δασμούς, αλλά και απαγορεύσεις εξαγωγών που απειλούν ουσιαστικά την ευρωπαϊκή οικονομία. Στόχος του, πρόσθεσε, θα είναι και η αποτροπή, ώστε το Πεκίνο να προσέλθει σε συνομιλίες για την εξισορρόπηση των εμπορικών σχέσεων.
Η πίεση στη γερμανική βιομηχανία από τις φθηνές κινεζικές εισαγωγές
Παρίσι και Βερολίνο διαφωνούσαν επί μήνες για τον τρόπο προστασίας των Ευρωπαίων παραγωγών από τις φθηνές κινεζικές εισαγωγές, λόγω και της παραδοσιακής γερμανικής επιφυλακτικότητας απέναντι σε παρεμβάσεις στο ελεύθερο εμπόριο.
Ωστόσο, η πίεση στη γερμανική βιομηχανία έχει μεταβάλει τη στάση του Βερολίνου. Μεγάλες εταιρείες, μεταξύ των οποίων η Volkswagen, έχουν ανακοινώσει εκτεταμένες περικοπές θέσεων εργασίας τους τελευταίους μήνες, συμβάλλοντας, σύμφωνα με αξιωματούχους, στη γαλλογερμανική σύγκλιση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει ανησυχητική αύξηση εισαγωγών σε κλάδους όπως τα μηχανήματα, τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα βασικά μέταλλα και τα χημικά.
«Σημαντικοί κλάδοι της οικονομίας μας αντιμετωπίζουν παρατεταμένες και ασυνήθιστες αυξήσεις εισαγωγών», δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα ο Ντενί Ρεντονέ, αρμόδιος για την εφαρμογή της εμπορικής πολιτικής στην Κομισιόν. «Η Κίνα και τα προϊόντα κινεζικής προέλευσης είναι ο βασικός παράγοντας πίσω από αυτές τις αυξήσεις».
Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα έφθασε πέρυσι τα 360 δισ. ευρώ. Η μείωση των εξαρτήσεων παραμένει, ωστόσο, δύσκολη, καθώς η Ευρώπη βασίζεται σε κινεζικές προμήθειες κρίσιμων πρώτων υλών, μεταξύ άλλων για την ενίσχυση της αμυντικής της βιομηχανίας.
Η ΕΕ διαθέτει ήδη μηχανισμό κατά του οικονομικού εξαναγκασμού, ο οποίος επιτρέπει την επιβολή δασμών και άλλων εμπορικών περιορισμών όταν μια ξένη κυβέρνηση επιχειρεί να ασκήσει οικονομική πίεση στην Ένωση ή σε κράτος-μέλος της. Ο μηχανισμός δεν έχει χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα. Ορισμένοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι οι προϋποθέσεις ενεργοποίησής του είναι υπερβολικά αυστηρές, καθώς απαιτείται η υποστήριξη περισσότερων από τα μισά κράτη-μέλη, τα οποία πρέπει να εκπροσωπούν τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της ΕΕ.
Μία από τις επιλογές που εξετάζονται είναι η αλλαγή της διαδικασίας, ώστε η Κομισιόν να μπορεί να ενεργοποιεί τον μηχανισμό, εκτός εάν τα κράτη-μέλη εμποδίσουν την εφαρμογή του. Αυτό θα διευκόλυνε σημαντικά τη λήψη μέτρων.
Η Γαλλία και η Γερμανία προτείνουν επίσης ένα εργαλείο διαφοροποίησης των προμηθειών, με στόχο τον περιορισμό των εμπορικών εξαρτήσεων. Η επιστολή δεν περιγράφει πώς θα λειτουργεί, αλλά Γερμανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ως πιθανή επιλογή την επιβολή ανώτατου ορίου στο ποσοστό συγκεκριμένων προϊόντων που μπορούν να εισάγονται από μία μόνο χώρα.
Το ενδεχόμενο αντιποίνων από την Κίνα
Το Κινεζικό Εμπορικό Επιμελητήριο στην ΕΕ εξέφρασε ανησυχία για την πρόταση ενός μηχανισμού στα πρότυπα του «Section 301», υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να αυξήσει την αβεβαιότητα και να υπονομεύσει την αμοιβαία εμπιστοσύνη.
Ο Νόα Μπάρκιν, αναλυτής του Rhodium Group στο Βερολίνο, εκτιμά ότι έχει πλέον διαμορφωθεί ευρεία ευρωπαϊκή συναίνεση για την αντιμετώπιση της Κίνας, προειδοποιεί όμως για μια δύσκολη περίοδο στις διμερείς σχέσεις. «Η ΕΕ μπορεί να αναμένει αντίποινα από το Πεκίνο, εάν προχωρήσει σε νέες εμπορικές υποθέσεις και νέα εργαλεία», δήλωσε.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος Εμπορίου, Μάρος Σέφτσοβιτς, αναμένεται να ταξιδέψει στο Πεκίνο αργότερα αυτή την εβδομάδα. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν τις συναντήσεις του κρίσιμη ευκαιρία για την κινεζική πλευρά να δείξει ότι λαμβάνει σοβαρά τις ανησυχίες της ΕΕ.
Από την πλευρά της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ο Όλιβερ Ρίχτμπεργκ, επικεφαλής εξωτερικού εμπορίου της ένωσης κατασκευαστών μηχανημάτων VDMA, τάχθηκε υπέρ ενός εργαλείου που θα μπορεί να ενεργοποιείται ταχύτερα. «Δεν θέλουμε εμπορικό πόλεμο. Θέλουμε απλώς δίκαιους και ισότιμους όρους ανταγωνισμού στην Ευρώπη» δήλωσε.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
