Μια εκτεταμένη άνθηση μικροφυκών στη Μεσόγειο ανάγκασε το Ισραήλ να κλείσει προσωρινά πέντε από τις έξι μονάδες αφαλάτωσης στις ακτές του, απειλώντας την κύρια πηγή πόσιμου νερού της χώρας.
Οι μονάδες σταμάτησαν να λειτουργούν την Κυριακή, σύμφωνα με τη Mekorot, την εθνική εταιρεία ύδρευσης. Έκτοτε ορισμένες επανεκκίνησαν με μειωμένη δυναμικότητα, όμως μέχρι την Πέμπτη μόνο μία λειτουργούσε κανονικά.
«Κάτι τέτοιο δεν έχει ξανασυμβεί στο Ισραήλ. Ήταν ένα εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Mekorot Λιόρ Γκούτμαν.
Παρά τη διακοπή, δεν καταγράφηκαν ελλείψεις πόσιμου νερού στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, καθώς το δίκτυο στράφηκε σε άλλες πηγές.
Το περιστατικό έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω της μεγάλης εξάρτησης του Ισραήλ από την αφαλάτωση. Η χώρα διαθέτει ελάχιστους μεγάλους φυσικούς υδάτινους πόρους και περιορισμένες βροχοπτώσεις, ενώ τουλάχιστον το 65% του πόσιμου νερού της προέρχεται πλέον από τη θάλασσα.
Μικροφύκη σε μήκος τουλάχιστον 20 χιλιομέτρων
Τα προβλήματα άρχισαν το Σαββατοκύριακο, όταν οι επιστήμονες εντόπισαν μικροφύκη σε μεγάλη έκταση κατά μήκος των ισραηλινών ακτών.
Πρόκειται για μικροσκοπικούς οργανισμούς που χρησιμοποιούν το φως του ήλιου, το διοξείδιο του άνθρακα και τα θρεπτικά συστατικά του νερού για να αναπτυχθούν. Όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές, μπορούν να πολλαπλασιαστούν με μεγάλη ταχύτητα και να σχηματίσουν εκτεταμένες «ανθήσεις».
Στην προκειμένη περίπτωση, η άνθηση εκτεινόταν σε μήκος τουλάχιστον 20 χιλιομέτρων. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι πιθανότατα ξεκίνησε από το Δέλτα του Νείλου και μεταφέρθηκε βόρεια, προς τις ακτές του Ισραήλ, με τα θαλάσσια ρεύματα.
Ο ερευνητής Έντο Μπαρ-Ζεέβ, ο οποίος μελετά τα παράκτια νερά της χώρας εδώ και 20 χρόνια, δήλωσε ότι δεν είχε ξαναδεί φαινόμενο τέτοιας έκτασης.
Πώς τα μικροφύκη σταμάτησαν την αφαλάτωση
Οι περισσότερες μονάδες αφαλάτωσης του Ισραήλ λειτουργούν με αντίστροφη όσμωση. Το θαλασσινό νερό καθαρίζεται αρχικά από μεγαλύτερα σωματίδια και στη συνέχεια περνά με πίεση μέσα από ειδικές μεμβράνες, οι οποίες συγκρατούν το αλάτι, τα βακτήρια και άλλες ουσίες.
Τα μικροφύκη και οι ουσίες που παράγουν μπορούν να φράξουν ή να προκαλέσουν βλάβες σε αυτές τις μεμβράνες. Όταν η συγκέντρωσή τους στο νερό είναι πολύ μεγάλη, τα συστήματα καθαρισμού δεν μπορούν να ανταποκριθούν.
Ανάλογα περιστατικά έχουν καταγραφεί και αλλού. Το 2008 και το 2009, έντονη «ερυθρά παλίρροια» στον Κόλπο του Ομάν είχε επηρεάσει πολλές μονάδες αφαλάτωσης.
Στο Ισραήλ, η Mekorot κάλυψε μέρος του κενού αντλώντας περισσότερο νερό από τη Θάλασσα της Γαλιλαίας, ενεργοποιώντας γεωτρήσεις και χρησιμοποιώντας εθνικά αποθέματα.
Σε ορισμένες πόλεις επιβλήθηκαν προσωρινοί περιορισμοί στο πότισμα κήπων και στο γέμισμα πισινών. Μεγαλύτερη πίεση δέχθηκαν αγρότες που χρησιμοποιούν πόσιμο νερό για άρδευση, αντί ανακυκλωμένου νερού.
Η συγκυρία έκανε την κατάσταση δυσκολότερη, καθώς το φαινόμενο εκδηλώθηκε μέσα στο καλοκαίρι, όταν η ζήτηση νερού στο Ισραήλ βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο του έτους.
Οι επιστήμονες αποδίδουν την άνθηση σε έναν ασυνήθιστο συνδυασμό συνθηκών, όπως η υψηλή θερμοκρασία του νερού, τα θαλάσσια ρεύματα, το φως και η παρουσία θρεπτικών συστατικών.
Η Mekorot ανέφερε επίσης ότι θαλάσσια καταιγίδα αύξησε τη θολότητα του νερού, ενώ η θερμοκρασία της θάλασσας έφτασε τους 30 βαθμούς Κελσίου ή και υψηλότερα.
Γιατί οι ειδικοί φοβούνται ότι μπορεί να ξανασυμβεί
Το περιστατικό ανησυχεί τους επιστήμονες όχι μόνο για την έκτασή του, αλλά και επειδή τέτοιες ανθήσεις μικροφυκών μπορεί να γίνουν συχνότερες όσο θερμαίνονται οι θάλασσες.
Η άνοδος της θερμοκρασίας, οι αλλαγές στα θαλάσσια ρεύματα και οι ισχυρότερες καταιγίδες μπορούν να δημιουργήσουν ευνοϊκές συνθήκες για τον γρήγορο πολλαπλασιασμό των μικροφυκών. Οι καταιγίδες μπορούν επίσης να μεταφέρουν στη θάλασσα περισσότερα λύματα και λιπάσματα, αυξάνοντας τα θρεπτικά συστατικά που τροφοδοτούν τέτοιες ανθήσεις.
Για το Ισραήλ, το επεισόδιο ανέδειξε και έναν ευρύτερο κίνδυνο: όταν τόσο μεγάλο μέρος της ύδρευσης εξαρτάται από λίγες μονάδες αφαλάτωσης, μια ταυτόχρονη διακοπή μπορεί να πιέσει ολόκληρο το σύστημα.
Η αφαλάτωση χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο σε χώρες που αντιμετωπίζουν ξηρασία και λειψυδρία, όμως οι απειλές για τις εγκαταστάσεις δεν περιορίζονται στα φυσικά φαινόμενα.
Μονάδες αφαλάτωσης στον Κόλπο έχουν υποστεί ζημιές κατά τη διάρκεια του πολέμου ΗΠΑ – Ιράν, ενώ εγκαταστάσεις ύδρευσης έχουν γίνει και στόχος κυβερνοεπιθέσεων.
Οι ειδικοί ανησυχούν ιδιαίτερα και για το ενδεχόμενο μιας πετρελαιοκηλίδας κοντά σε μονάδες αφαλάτωσης, ειδικά στις χώρες του Κόλπου, όπου υπάρχει μεγάλη εξάρτηση από την αφαλάτωση και έντονη πετρελαϊκή δραστηριότητα.
Μια μεγάλη πετρελαιοκηλίδα θα μπορούσε να κρατήσει μονάδες εκτός λειτουργίας πολύ περισσότερο από μια άνθηση μικροφυκών.
«Αυτό, για μένα, είναι πολύ πιο ανησυχητικό», δήλωσε ο Μπαρ-Ζεέβ.
Με πληροφορίες από CNN
