Διαστημικό σκάφος, χρηματοδοτούμενο από τη NASA, εκτοξεύθηκε στο διάστημα προκειμένου να διασώσει τηλεσκόπιο που χάνει σταδιακά ύψος από την τροχιά του.
Το παρατηρητήριο Swift καταγράφει κάποιες από τις ισχυρότερες εκρήξεις στο σύμπαν, ωστόσο μέσα στους επόμενους μήνες κινδυνεύει να συντριβεί πάνω στη Γη.
Το σκάφος Link θα προσεγγίσει το διαστημικό τηλεσκόπιο, το οποίο πρόκειται να επιχειρήσει την αιχμαλώτιση του, με τρεις ρομποτικούς βραχίονες, προκειμένου να το επαναφέρει σε ασφαλή τροχιά.
Η αποστολή διάσωσης, που ξεκίνησε την Παρασκευή, δεν έχει επιχειρηθεί ποτέ ξανά και ο δρ Σιμεόν Μπάρμπερ τη χαρακτήρισε «υψηλού ρίσκου».
NASA: Το τηλεσκόπιο χάνει ύψος λόγο αυξημένης ηλιακής δραστηριότητας
«Η NASA προφανώς θεωρεί ότι αξίζει την προσπάθεια. Η επιστημονική κοινότητα ελπίζει σε αυτή την αποστολή, επειδή πρόκειται για ένα σημαντικό τηλεσκόπιο που μας επιτρέπει να μελετούμε φαινόμενα εξαιρετικά υψηλής ενέργειας, τα οποία δεν μπορούμε να εξετάσουμε με άλλον τρόπο», δήλωσε ο Μπάρμπερ, ανώτερος ερευνητικός συνεργάτης στο Open University.
Το παρατηρητήριο Swift χάνει ύψος επειδή η αυξημένη ηλιακή δραστηριότητα έχει προκαλέσει διαστολή της ατμόσφαιρας της Γης, με αποτέλεσμα αυτή να φτάνει έως το ύψος στο οποίο κινείται το Swift. Αυτό δημιουργεί αντίσταση στο τηλεσκόπιο και επιβραδύνει την κίνησή του καθώς περιφέρεται γύρω από τη Γη, μειώνοντας σταδιακά το υψόμετρο της τροχιάς του.
Όταν εκτοξεύθηκε αρχικά, βρισκόταν σε τροχιά σε ύψος 373 μιλίων (600 χιλιομέτρων), ενώ πλέον έχει κατέβει περίπου στα 220 μίλια (360 χιλιόμετρα), με το μεγαλύτερο μέρος αυτής της πτώσης να έχει σημειωθεί τα τελευταία δύο χρόνια.
Δορυφόροι πέφτουν στη Γη και καίγονται κατά την επανείσοδο τους στην ατμόσφαιρα συνεχώς. Όμως το Swift είναι επιστημονικά ξεχωριστό και ιδιαίτερα αγαπητό στους ερευνητές που το χρησιμοποιούν για να «ερευνήσουν»τις απαρχές του Σύμπαντος.
Το τηλεσκόπιο Swift έχει μέγεθος αυτοκινήτου και εκτοξεύθηκε το 2004
Το παρατηρητήριο, το οποίο έχει μέγεθος μεγάλου αυτοκινήτου, εκτοξεύθηκε το 2004 και μεταφέρει τρία τηλεσκόπια, με στόχο τη μελέτη των ισχυρότερων εκρήξεων στο Σύμπαν. Οι εκρήξεις αυτές προκαλούνται είτε από τους θανάτους γιγάντιων άστρων είτε από τις συγκρούσεις των υπολειμμάτων που αφήνουν πίσω τους.
Μέσα σε λίγα μόλις δευτερόλεπτα απελευθερώνουν την ίδια ποσότητα ενέργειας με εκείνη που θα εκπέμψει ο Ήλιος σε ολόκληρη τη διάρκεια της ζωής του, δηλαδή σε 10 δισεκατομμύρια χρόνια. Και επειδή αυτές οι πολύτιμες κατακλυσμικές στιγμές διαρκούν ελάχιστα, το σκάφος πρέπει να είναι γρήγορο και ευέλικτο, εξ ου και η ονομασία του.
Συνοψίζοντας, δεν υπάρχει τίποτα αντίστοιχο με το Swift, και η NASA έκρινε ότι πρόκειται για ένα διαστημικό σκάφος που αξίζει να σωθεί.
Το έργο της διάσωσης του τηλεσκόπιου ανατέθηκε στους μηχανικούς της νεοφυούς εταιρείας Katalyst Space Technologies, με έδρα το Φλάγκσταφ της Αριζόνα.
Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Γκονχί Λι, διέθεταν λιγότερο από έναν χρόνο για να εκτοξεύσουν την αποστολή, προτού το Swift πέσει κάτω από το υψόμετρο των 186 μιλίων (300 χιλιομέτρων), όριο κάτω από το οποίο η διάσωση καθίσταται αδύνατη.
«Αυτό που κατάφερε η ομάδα της Katalyst μέσα σε μόλις οκτώ μήνες είναι εξαιρετικό. Η ομάδα σχεδίασε, κατασκεύασε, δοκίμασε και ενσωμάτωσε ένα ρομποτικό διαστημικό σκάφος ικανό να εκτελέσει μία από τις πιο φιλόδοξες εμπορικές αποστολές διαστημικής εξυπηρέτησης που έχουν επιχειρηθεί ποτέ», ανέφερε σε ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Το διαστημικό σκάφος Link εκτοξεύθηκε για να πιάσει το τηλεσκόπιο
Το διαστημικό σκάφος Link, το οποίο σχεδίασε η ομάδα του Λι, είναι ένα ρομπότ με τρεις βραχίονες, περίπου στο μέγεθος ενός ψυγείου, εξοπλισμένο με κάμερες, συστήματα καθοδήγησης και μικρούς προωθητήρες.
Αφού εκτοξεύθηκε την Παρασκευή, το σκάφος θα περάσει τις επόμενες εβδομάδες ενεργοποιώντας ένα-ένα τα συστήματά του: την τροφοδοσία, την πλοήγηση, τις κάμερες και τους αισθητήρες στους οποίους θα βασιστεί, προκειμένου να διαπιστωθεί ότι όλα άντεξαν τη διαδικασία της εκτόξευσης.
Αν και ο πύραυλος Pegasus XL, με τον οποίο εκτοξεύθηκε, έφερε το Link κοντά στην τροχιά του Swift, παραμένει ακόμη πολλή δουλειά για το ρομπότ ώστε να πλησιάσει το τηλεσκόπιο, καθώς το ύψος της τροχιάς του παρατηρητήριου μεταβάλλεται από εβδομάδα σε εβδομάδα.
Το διαστημικό σκάφος διάσωσης, το οποίο επίσης βρίσκεται σε κίνηση, πρέπει να εντοπίσει και να προσεγγίσει έναν κινούμενο στόχο. Ωστόσο, περίπου τρεις έως τέσσερις εβδομάδες μετά την εκτόξευση αναμένεται να βρεθεί δίπλα του.
Χρησιμοποιώντας τις κάμερες και τους αισθητήρες του, το Link θα πλησιάσει, περιστρεφόμενο γύρω από το τηλεσκόπιο, φωτογραφίζοντάς το από κάθε γωνία. Οι μηχανικοί έχουν εκτιμήσει το σημείο από το οποίο μπορούν να το πιάσουν, ωστόσο, σύμφωνα με τον Μπάρμπερ, το Swift θα πρέπει να έχει υποστεί μεταβολές έπειτα από 20 χρόνια σε τροχιά.
NASA: Το Link θα απλώσει τρεις βραχίονες πάνω το τηλεσκόπιο Swift
«Το τηλεσκόπιο Swift δεν σχεδιάστηκε ποτέ ώστε να πιαστεί στο διάστημα και να αλλάξει η τροχιά του. Έτσι, το σκάφος διάσωσης θα το προσεγγίσει πολύ αργά και θα προσκολληθεί σε αυτό». Έπειτα έρχεται η πιο κρίσιμη στιγμή: η «σύλληψη», όταν οι τρεις βραχίονες του Link θα απλωθούν.
Εάν όλα εξελιχθούν σύμφωνα με το σχέδιο, το Link θα πιάσει το Swift και θα το μεταφέρει πίσω σε τροχιά από την οποία θα μπορέσει να συνεχίσει το έργο του.
«Το Link θα ενεργοποιήσει τους κινητήρες του ώστε να αυξήσει αργά ξανά την τροχιά του τηλεσκόπιου σε ένα ύψος στο οποίο θα παραμένει σταθερό για μεγάλο χρονικό διάστημα», ανέφερε ο Μπάρμπερ. «Πρόκειται για μία πολύ αργή, ομαλή ανύψωση και όχι για μία απότομη ώθηση προς υψηλότερη τροχιά».
Κατά τους επόμενους δύο έως τρεις μήνες, το Link θα χρησιμοποιεί τους μικρούς προωθητήρες του και θα μεταφέρει σταδιακά το ζεύγος σε υψηλότερο ύψος, από περίπου 220 μίλια (360 χιλιόμετρα) προς την παλαιότερη τροχιά του Swift, στα 373 μίλια (600 χιλιόμετρα) πάνω από τη Γη.
Η αποστολή είναι φιλόδοξη και δεν έχει υλοποιηθεί ποτέ ξανά. Για να στεφθεί με επιτυχία, θα πρέπει να πάνε πολλά πράγματα σωστά. Αν αυτό συμβεί, το ενδιαφέρον θα στραφεί στο κατά πόσο η επόμενη αποστολή διάσωσης θα αφορούσε ακόμη πιο διάσημο διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble.
Με πληροφορίες από BBC
