Μαζική απεργία πείνας πραγματοποιούν τουλάχιστον 1.500 θανατοποινίτες στη φυλακή Γκεζέλ Χεσάρ, κοντά στην Τεχεράνη, διαμαρτυρόμενοι για την αύξηση των εκτελέσεων στο Ιράν. Ορισμένοι κρατούμενοι έφτασαν στο σημείο να ράψουν τα χείλη τους, ζητώντας να ακουστεί η διαμαρτυρία τους.
Σύμφωνα με ιρανικές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που επικαλείται ο Guardian, η κινητοποίηση άρχισε πριν από περίπου δύο εβδομάδες, όταν έξι άνδρες που είχαν καταδικαστεί για αδικήματα σχετικά με ναρκωτικά μεταφέρθηκαν σε απομόνωση, ενόψει πιθανής εκτέλεσής τους.
Σε βίντεο που δημοσιοποίησαν οργανώσεις της ιρανικής διασποράς, κρατούμενοι εμφανίζονται συγκεντρωμένοι στους διαδρόμους της φυλακής, κρατώντας πλακάτ με συνθήματα κατά των εκτελέσεων και καλώντας τη διεθνή κοινότητα να παρέμβει. Σε άλλο βίντεο, κρατούμενος αναφέρει ότι ορισμένοι απεργοί πείνας χρειάζονται ιατρική βοήθεια, αλλά οι φύλακες δεν τους επιτρέπουν να μεταφερθούν στο ιατρείο της φυλακής.
Η κινητοποίηση εντάσσεται σε ευρύτερη εκστρατεία κρατουμένων κατά της θανατικής ποινής, η οποία ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2024 και έχει εξαπλωθεί σε πολλές φυλακές της χώρας.
Η χρήση της θανατικής ποινής στο Ιράν έχει αυξηθεί σημαντικά το τελευταίο διάστημα. Η οργάνωση Iran Human Rights, με έδρα το Όσλο, αναφέρει ότι τουλάχιστον 424 άνθρωποι έχουν εκτελεστεί από την αρχή του έτους, ενώ εκατοντάδες ακόμη βρίσκονται σε αναμονή εκτέλεσης. Οι περισσότερες θανατικές καταδίκες αφορούν υποθέσεις ναρκωτικών.
Παράλληλα, έχουν αυξηθεί οι εκτελέσεις κρατουμένων που συνδέονται με αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. Την Τρίτη, δύο άνδρες απαγχονίστηκαν αφού καταδικάστηκαν για τον θάνατο δύο αστυνομικών στη διάρκεια διαμαρτυριών.
Καταγγελίες για άδικες δίκες και ομολογίες υπό βασανιστήρια
Η Amnesty International έχει καταγγείλει ότι τα επαναστατικά δικαστήρια του Ιράν, τα οποία εξετάζουν μεταξύ άλλων υποθέσεις εθνικής ασφάλειας και ναρκωτικών, στερούνται ανεξαρτησίας και επιβάλλουν βαριές ποινές, ακόμη και θανατικές καταδίκες, έπειτα από διαδικασίες που δεν πληρούν βασικές εγγυήσεις δίκαιης δίκης.
Ο Μαχμούντ Αμίρι-Μογκαντάμ, διευθυντής της οργάνωσης Iran Human Rights, ανέφερε ότι πολλοί από όσους καταδικάζονται σε θάνατο για υποθέσεις ναρκωτικών προέρχονται από φτωχά και κοινωνικά περιθωριοποιημένα στρώματα. Όπως είπε, συχνά πρόκειται για χαμηλόβαθμους μεταφορείς και όχι για μεγάλους διακινητές.
Ο ίδιος υποστήριξε ακόμη ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι καταδίκες βασίζονται σε ομολογίες που αποσπάστηκαν με βασανιστήρια. Αντίστοιχες καταγγελίες διατυπώνονται και για πολιτικούς κρατουμένους και διαδηλωτές που συνελήφθησαν μετά τις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις του Ιανουαρίου.
Δικηγόροι ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι πολλοί κατηγορούμενοι δεν έχουν ουσιαστική πρόσβαση σε νομική εκπροσώπηση ούτε τη δυνατότητα να υπερασπιστούν αποτελεσματικά τον εαυτό τους. Υπάρχουν επίσης καταγγελίες για κατασκευασμένες κατηγορίες σε βάρος ανθρώπων από εθνοτικές μειονότητες ή φτωχές οικογένειες.
Παρόμοια κινητοποίηση είχε γίνει στη Γκεζέλ Χεσάρ και τον Οκτώβριο του 2025, όταν περισσότεροι από 1.500 κρατούμενοι συμμετείχαν σε εξαήμερη απεργία πείνας. Τότε είχε ακολουθήσει σπάνια επίσκεψη αξιωματούχων στη φυλακή, χωρίς ωστόσο, σύμφωνα με ακτιβιστές, να υπάρξει ουσιαστική βελτίωση των συνθηκών.
Συγγενείς θανατοποινιτών έχουν συγκεντρωθεί έξω από τη φυλακή σε ένδειξη συμπαράστασης, όμως πηγές που επικαλείται ο Guardian αναφέρουν ότι οι αρχές διέλυσαν βίαια τη συγκέντρωσή τους.
Με πληροφορίες από Guardian
