Οι καρχαρίες συγκαταλέγονται ανάμεσα στους αρχαιότερους σπονδυλωτούς θηρευτές της Γης.
Οι ίδιοι (ή οι κοντινοί πρόγονοί τους) επέζησαν και από τις πέντε μεγάλες μαζικές εξαφανίσεις ειδών στην ιστορία του πλανήτη — συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης και πιο καταστροφικής, της Πέρμιας περιόδου, γνωστής και ως «Μεγάλη Εξαφάνιση». Αυτό το κατακλυσμιαίο κλιματικό γεγονός εξαφάνισε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής στη Γη, συμπεριλαμβανομένου περίπου του 90% της θαλάσσιας ζωής.
Όμως οι καρχαρίες επιβίωσαν. Σήμερα βρίσκονται σχεδόν σε κάθε σημείο των ωκεανών και, έπειτα από εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης, έχουν αναπτύξει στην πορεία ορισμένα εντυπωσιακά και απρόσμενα χαρακτηριστικά.
1. Μαθηματικά μυαλά
Ενώ οι καρχαρίες συχνά θεωρούνται άμυαλοι θηρευτές που καθοδηγούνται αποκλειστικά από το ένστικτό τους και την ακόρεστη πείνα τους, η επιστήμη δείχνει ότι στην πραγματικότητα είναι αρκετά έξυπνοι και ικανοί να μαθαίνουν. Μπορούν να ξεχωρίζουν ήχους με μικρές διαφορές, καθώς και διαφορετικά αφηρημένα μοτίβα και πολύχρωμα γεωμετρικά σχήματα.
Σε ένα γνωστό πείραμα, νεαροί γκρίζοι καρχαρίες μπαμπού έδειξαν ότι μπορούσαν να θυμούνται πληροφορίες σχετικά με σχήματα και οπτικές ψευδαισθήσεις για σχεδόν έναν χρόνο.
Μπορούν επίσης να κάνουν βασικά μαθηματικά, ξεχωρίζοντας διαφορές σε ποσότητες όπως το τρία και το πέντε, καθώς και το τέσσερα και το επτά (αλλά όχι πολύ μικρές διαφορές όπως το τέσσερα και το πέντε).
2. Αγαπούν τη τζαζ
Για τους καρχαρίες τύπου Port Jackson, φαίνεται πως «αν δεν έχει ρυθμό και swing, δεν αξίζει».
Δείγματα αυτού του είδους, που ζει κυρίως στην Αυστραλία και κινείται στον βυθό, υποβλήθηκαν σε μια δοκιμασία: έπρεπε να κολυμπούν προς ένα συγκεκριμένο σημείο του ενυδρείου όταν ακουγόταν μουσική, και ως ανταμοιβή τους έδιναν τροφή.
Η μελέτη, η οποία πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Macquarie στο Σίδνεϊ, έδειξε ότι οι καρχαρίες προτιμούσαν το σημείο όπου τους έδιναν τροφή όταν ακουγόταν τζαζ, αλλά δεν μπορούσαν να κάνουν την ίδια σύνδεση όταν έπαιζε κλασική μουσική.
«Ήταν προφανές ότι οι καρχαρίες καταλάβαιναν πως έπρεπε να κάνουν κάτι όταν ακουγόταν η κλασική μουσική, αλλά δεν μπορούσαν να καταλάβουν ότι έπρεπε να πάνε σε διαφορετική τοποθεσία», δήλωσε ο ερευνητής Culum Brown σε δελτίο Τύπου.
3. Οι καρχαρίες έχουν αφαλούς
Ενώ ορισμένοι καρχαρίες γεννούν αυγά, πολλοί άλλοι κυοφορούν τα μικρά τους στη μήτρα και τα τρέφουν μέσω ενός ομφάλιου λώρου, όπως ακριβώς συμβαίνει και στους ανθρώπους. Γι’ αυτόν τον λόγο, για μερικές εβδομάδες ή μήνες μετά τη γέννησή τους, αυτά τα μικρά έχουν αφαλό, μέχρι να επουλωθεί η ουλή από τον ομφάλιο λώρο.
Άλλοι καρχαρίες ούτε γεννούν αυγά ούτε μεγαλώνουν τα μικρά τους μέσα στη μήτρα όπως τα θηλαστικά: τα έμβρυα αναπτύσσονται μέσα σε αυγά, τα οποία εκκολάπτονται ενώ βρίσκονται ακόμη μέσα στη μητέρα. Τα μικρά αυτά στη συνέχεια γεννιούνται επίσης ζωντανά
4. Τα μωρά των καρχαριών τρώνε το ένα το άλλο μέσα στη μήτρα
Τα μικρά των καρχαριών τίγρεις της άμμου (sand tiger sharks) μπαίνουν σε έναν αγώνα επιβίωσης από την αρχή της ζωής τους – ενώ βρίσκονται ακόμη μέσα στη μητέρα τους.
Οι θηλυκοί καρχαρίες τίγρεις της άμμου έχουν δύο μήτρες και σε καθεμία μπορούν να αναπτυχθούν έως και πέντε μικρά. Ωστόσο, τα έμβρυα τρέφονται με τα αδέρφια τους, μέχρι να απομείνει μόνο ένα. Αυτό είναι γνωστό ως ενδομήτριος κανιβαλισμός ή αδελφοφαγία (adelphophagy), που σημαίνει «τρώγοντας τον αδερφό του».
Αφού φάνε τα αδέλφια τους, τα μικρά των καρχαριών τίγρεις της άμμου αποκτούν αποκλειστική πρόσβαση σε μια σταθερή παροχή μη γονιμοποιημένων αυγών που συνεχίζει να απελευθερώνει η μητέρα τους. Έτσι γίνονται δυνατά και υγιή μέχρι τη στιγμή της γέννησής τους.
5. Οι καρχαρίες έχουν κολλητούς φίλους
Οι καρχαρίες δεν είναι οι μοναχικοί κυνηγοί που συχνά παρουσιάζονται ότι είναι. Οι τεφροί καρχαρίες (grey reef sharks) συνηθίζουν να περνούν χρόνο με την ίδια ομάδα φίλων για έως και τέσσερα χρόνια. Χωρίζονται σε μικρότερες ομάδες, ακολουθούν διαφορετικές πορείες και στη συνέχεια ξανασμίγουν ανάλογα με τις εποχές.
Οι νεαροί λεμονοκαρχαρίες (lemon sharks) επίσης προτιμούν να ζουν σε ομάδες και, σημαντικά, μαθαίνουν νέες δεξιότητες ο ένας από τον άλλο μέσω αυτών των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων – όπως το πώς να βρίσκουν τροφή ή να αποφεύγουν τους θηρευτές. Προτιμούν να συναναστρέφονται άλλους λεμονοκαρχαρίες με παρόμοιο μέγεθος και εκείνους που έχουν ήδη συναντήσει στο παρελθόν.
Ακόμη και οι μεγάλοι λευκοί καρχαρίες μπορεί να έχουν «κολλητούς». Παρότι συνήθως θεωρούνται μοναχικά ζώα, δύο μεγάλοι λευκοί καρχαρίες, με τα ονόματα Simon και Jekyll, παρατηρήθηκε ότι ταξίδεψαν μαζί για 6.000 χιλιόμετρα χωρίς να χωριστούν ποτέ.
Με πληροφορίες από BBC
