Ο Καναδάς και η Ευρωπαϊκή Ένωση στοχεύουν να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις για την πιθανή ένταξη της χώρας ως «συνδεδεμένο μέλος» της Ένωσης έως τον Ιούνιο του 2027, όπως ανακοίνωσε την Παρασκευή ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, μετά τη διμερή σύνοδο κορυφής στο Μόντρεαλ.
Το προτεινόμενο αυτό καθεστώς, το οποίο δεν προβλέπεται στις ευρωπαϊκές συνθήκες, επιδιώκει να φέρει πιο κοντά τους δύο συμμάχους σε τρεις τομείς, την πολιτική, τα προγράμματα και τη διακυβέρνηση.
Πριν από τη σύνοδο, η Γερμανία αντιτάχθηκε στη χρήση του όρου «συνδεδεμένο μέλος» κατά τις συζητήσεις για την κοινή διακήρυξη. Έτσι, το τελικό κείμενο αναφέρεται αντίθετα σε μια «όλο και πιο στενή σύνδεση». Ο Κάρνεϊ, παρ’ όλα αυτά, εμφανίστηκε αποφασισμένος να προωθήσει το εγχείρημα.
«Εργαζόμαστε για τη βαθύτερη δυνατή εταιρική σχέση εκτός πλήρους ένταξης, λόγω της γεωγραφίας μας, με τον Καναδά να γίνεται το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης», δήλωσε ο Κάρνεϊ στη συνέντευξη Τύπου.
«Τους επόμενους μήνες θα καθορίσουμε το πλήρες περιεχόμενο, την κλίμακα και το εύρος αυτής της νέας μορφής συμμετοχής», πρόσθεσε.
Πιο «ζεστός» από ποτέ ο πρωθυπουργός του Καναδά
Στο πλευρό του βρισκόταν η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία τον Σεπτέμβριο είχε εκπλήξει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προτείνοντας να γίνει ο Καναδάς το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ. Η ιδέα αυτή δεν είχε συζητηθεί προηγουμένως διεξοδικά με τα κράτη-μέλη.
Ο Κάρνεϊ, ο οποίος βρισκόταν στο ακροατήριο κατά τη σχετική ανακοίνωση, εμφανίστηκε αρχικά διστακτικός να υιοθετήσει την πρόταση, εκφράζοντας προβληματισμό για τις επιπτώσεις στην εθνική κυριαρχία του Καναδά. Την Παρασκευή, ωστόσο, υπερασπίστηκε τον όρο.
«Σήμερα κάνουμε το βήμα προς το καθεστώς του συνδεδεμένου μέλους για τον Καναδά και εγκαινιάζουμε μια νέα συμμαχία για το μέλλον, που θα φέρει άμεσα και μακροπρόθεσμα αποτελέσματα μαζί με χώρες που μοιράζονται τις ίδιες αρχές», δήλωσε. «Είμαστε μόνο στην αρχή».
Η Φον ντερ Λάιεν στάθηκε σε ορισμένα άμεσα οφέλη, όπως η πλήρης ενσωμάτωση του Καναδά στα προγράμματα Horizon και Erasmus, καθώς και το δάνειο στήριξης ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία.
Η σύνοδος διεύρυνε επίσης τη συνεργασία στο ψηφιακό εμπόριο, την ενέργεια, τις κρίσιμες πρώτες ύλες, την τεχνητή νοημοσύνη και τη δορυφορική τεχνολογία.
«Η έννοια του συνδεδεμένου μέλους είναι αχαρτογράφητη περιοχή, αλλά έχουμε τη φιλοδοξία, την εμπιστοσύνη και τη δημιουργικότητα να τη διαμορφώσουμε μαζί», τόνισε η Φον ντερ Λάιεν.
«Και για να είμαστε απολύτως σαφείς: πρόκειται για μια εταιρική σχέση που δεν στρέφεται εναντίον κανενός, αλλά υπηρετεί τη συλλογική μας ισχύ. Σε διμερές επίπεδο, είναι η ανώτατη μορφή συνεργασίας».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η καναδική κυβέρνηση θα πραγματοποιήσουν κοινή συνεδρίαση την άνοιξη για να εξειδικεύσουν την πρόταση. Στη συνέχεια, ο Κάρνεϊ αναμένεται να συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ τον Ιούνιο, όπου ελπίζει να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις.
Παραμένει ασαφές πώς θα επικυρωθεί η συμφωνία στην Ευρώπη. Ο Κάρνεϊ έχει δεσμευτεί παλαιότερα να φέρει την πρόταση προς ψηφοφορία στο καναδικό κοινοβούλιο.
Πώς σχολιάστηκε η στάση της Γερμανίας
Σε ερώτηση για τη στάση της Γερμανίας, η Φον ντερ Λάιεν απέφυγε να απαντήσει ευθέως, σημειώνοντας πως υπάρχει «ευρεία στήριξη» μεταξύ των κρατών-μελών για την προσέγγιση του Καναδά με την ΕΕ.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ήταν ο πρώτος που είχε ρίξει στο τραπέζι την ιδέα ενός «συνδεδεμένου μέλους» στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών φιλοδοξιών της Ουκρανίας. Το Κίεβο απέρριψε την ιδέα, ξεκαθαρίζοντας ότι επιδιώκει την πλήρη ένταξη.
Στελέχη της Κομισιόν εκτιμούν ότι η αντίσταση του Βερολίνου στην πρωτοβουλία της Φον ντερ Λάιεν οφείλεται στο ότι ο Μερτς θεωρεί τη συγκεκριμένη ιδέα δική του σύλληψη.
«Θα θέλαμε πολύ να συζητήσουμε για πλήρη ένταξη, αλλά αυτό είναι αδύνατο. Το γνωρίζουμε», είπε η Φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη στις συνθήκες της ΕΕ, οι οποίες περιορίζουν την ιδιότητα του μέλους αποκλειστικά σε ευρωπαϊκά κράτη.
«Αυτή είναι η απαρχή μιας εντατικής προσπάθειας. Έχουμε το όραμα, έχουμε την ιδέα, πρέπει τώρα να διαμορφώσουμε το πλαίσιο και να του δώσουμε ζωή».
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, εκπροσωπώντας τη συλλογική θέση των χωρών της ΕΕ, απέφυγε χαρακτηριστικά τον όρο «συνδεδεμένο μέλος» και περιορίστηκε στη διατύπωση της κοινής διακήρυξης για μια «όλο και πιο στενή σύνδεση».
«Η σχέση μας είναι τόσο ξεχωριστή που θέλουμε να δημιουργήσουμε κάτι καινούργιο, ξεπερνώντας τα όρια μιας απλής σύνδεσης», δήλωσε ο Κόστα.
«Η σύνδεσή μας θα είναι η πιο στενή, βαθιά και μοναδική στο είδος της».
Με πληροφορίες από Euronews
