Ένα ευρύ κύμα κοινωνικής δυσαρέσκειας εκδηλώνεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους διαμαρτυρόμενοι για την ακρίβεια, την υποβάθμιση της δημόσιας εκπαίδευσης, τις κοινωνικές ανισότητες και τις κυβερνητικές πολιτικές.
Οι μαζικές κινητοποιήσεις του Σαββάτου (17/10) συνοδεύτηκαν σε αρκετές περιπτώσεις από βίαια επεισόδια, εμπρησμούς και συγκρούσεις με την αστυνομία.
Η Γαλλία βρέθηκε στο επίκεντρο, καταγράφοντας μία από τις σοβαρότερες ημέρες ταραχών των τελευταίων δεκαετιών. Ωστόσο, οι διαδηλώσεις δεν περιορίστηκαν στα γαλλικά σύνορα. Από το Μιλάνο και τις Βρυξέλλες μέχρι τα Τίρανα και την Πορτογαλία, διαφορετικά κινήματα διαμαρτυρίας αναδεικνύουν κοινές ανησυχίες για το κόστος ζωής και το μέλλον των δημόσιων υπηρεσιών.
Ο καθηγητής ευρωπαϊκού δικαίου και πολιτικής Αλμπέρτο Αλεμάνο επισημαίνει ότι η Γαλλία αποτελεί το επίκεντρο των κινητοποιήσεων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει ένα ενιαίο ευρωπαϊκό κίνημα. «Πρόκειται για ξεχωριστές κινητοποιήσεις, χωρίς ενιαίο συντονισμό ή κοινή ηγεσία». Και, όπως επισημαίνουν αναλυτές, τα αιτήματά τους παρουσιάζουν σημαντικές ομοιότητες, ενώ ιδιαίτερα έντονη είναι η συμμετοχή μαθητών, φοιτητών και νέων εργαζομένων.
Γαλλία: 1.200 συλλήψεις και ιστορικά κτίρια στις φλόγες
Στη Γαλλία, οι κινητοποιήσεις του Σαββάτου συγκέντρωσαν 550.000 ανθρώπους σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, ενώ το συνδικάτο CGT υπολόγισε τους συμμετέχοντες σε 800.000.
Αν και η πλειονότητα των διαδηλωτών συμμετείχε ειρηνικά, ομάδες κουκουλοφόρων προκάλεσαν εκτεταμένες καταστροφές. Στο Παρίσι, η πλατεία Δημοκρατίας μετατράπηκε σε πεδίο συγκρούσεων, με πυρπολημένα οχήματα, σπασμένες βιτρίνες και αστυνομικούς να χρησιμοποιούν δακρυγόνα και αντλίες νερού.
Στη λεωφόρο Μαζεντά λεηλατήθηκαν δεκάδες καταστήματα, ενώ στόχος επιθέσεων έγιναν τράπεζες και επιχειρήσεις. Στη Μασσαλία διαδηλωτές εισέβαλαν στο δημαρχείο, ενώ στη Λυών πυρπολήθηκε το γραφείο τουρισμού.
Η μεγαλύτερη καταστροφή καταγράφηκε στη Λιμόζ, όπου πυρκαγιά προκάλεσε την κατάρρευση μεγάλου τμήματος της στέγης του ιστορικού δημαρχείου, ηλικίας 143 ετών.
Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί ανακοίνωσε περισσότερες από 1.200 συλλήψεις και 150 τραυματίες αστυνομικούς. Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν καταδίκασε τα επεισόδια, προειδοποιώντας ότι οι υπεύθυνοι θα διωχθούν.
Το κύμα κινητοποιήσεων ξεκίνησε από μαθητές λυκείων στα φτωχότερα προάστια του Παρισιού, οι οποίοι κατήγγειλαν ελλείψεις εκπαιδευτικών, κακές σχολικές υποδομές και ανεπαρκή χρηματοδότηση.
Σταδιακά, οι μαθητικές διαμαρτυρίες διευρύνθηκαν, με τη συμμετοχή συνδικάτων, εργαζομένων και του κινήματος των «Κίτρινων Γιλέκων», που είχε πρωταγωνιστήσει στις μεγάλες κινητοποιήσεις του 2018.
Η ακρίβεια, η στεγαστική πίεση και η ανησυχία για τις προοπτικές της νέας γενιάς προστέθηκαν στα εκπαιδευτικά αιτήματα.
Την ίδια ώρα, οι καταγγελίες για αστυνομική βία ενισχύουν την ένταση. Στο Σεντ Ετιέν, διαδηλωτής έχασε το χέρι του από έκρηξη πυρομαχικού που, σύμφωνα με αστυνομική πηγή του AFP, χρησιμοποιείται για την καταστολή πλήθους.
Η κρίση εξελίσσεται λίγους μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2027, με τον Ζαν-Λικ Μελανσόν και τη Μαρίν Λεπέν να συγκρούονται πολιτικά για την ευθύνη των επεισοδίων.
Ιταλία: Επεισόδια στο Μιλάνο και παρέμβαση Μελόνι
Στην Ιταλία, κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν στο Μιλάνο, στο Τορίνο, στη Μπολόνια και στη Ρώμη, με αιχμή την ακρίβεια και την κυβερνητική πολιτική.
Στο Μιλάνο, η κατάσταση κλιμακώθηκε στην πλατεία Ντουόμο, όπου κουκουλοφόροι συγκρούστηκαν με την αστυνομία, εκτοξεύοντας πέτρες και άλλα αντικείμενα. Αστυνομικοί χρησιμοποίησαν δακρυγόνα και αντλίες νερού, ενώ περίπου 50 διαδηλωτές προσήχθησαν.
Η πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι καταδίκασε τη βία, υπογραμμίζοντας ότι η διαδήλωση αποτελεί δικαίωμα, όχι όμως και η καταστροφή των πόλεων.
Στη Ρώμη, το συνδικάτο CGIL πραγματοποίησε μεγάλη κινητοποίηση, ενώ ανακοίνωσε γενική απεργία για τις 20 Νοεμβρίου.
Νέες συγκρούσεις στην Αλβανία
Στα Τίρανα, οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις συνεχίστηκαν για πέμπτη ημέρα, με αιτήματα που αφορούν την εκπαίδευση, την ανεργία, τη διαφθορά και την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.
Διαδηλωτές επιτέθηκαν με βόμβες μολότοφ σε δημόσια κτίρια και τραπεζικές εγκαταστάσεις, ενώ η αστυνομία έκανε χρήση σφαιρών από καουτσούκ.
Ο αρχηγός της αστυνομίας, Σκεντέρ Χίτα, υποστήριξε ότι τα μέτρα καταστολής εφαρμόστηκαν περιορισμένα. Παράλληλα, επτά αστυνομικοί τέθηκαν υπό πειθαρχικό έλεγχο για ενδεχόμενη υπέρβαση των καθηκόντων τους.
Τι γίνεται σε Βέλγιο και Πορτογαλία
Στις Βρυξέλλες, εκατοντάδες νέοι διαδήλωσαν κατά της αύξησης του κόστους εκπαίδευσης και μεταρρυθμίσεων που θεωρούν ότι περιορίζουν την πρόσβαση στα πανεπιστήμια.
Οι συγκεντρώσεις συνοδεύτηκαν από συγκρούσεις, με την αστυνομία να χρησιμοποιεί δακρυγόνα και αντλίες νερού. Κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν και στη Λιέγη.
Στην Πορτογαλία, δεκάδες χιλιάδες πολίτες συμμετείχαν σε πορεία στη Λισαβόνα, διαμαρτυρόμενοι για τους χαμηλούς μισθούς, την ακρίβεια και τη στεγαστική κρίση.
Η άνοδος των ενοικίων και των τιμών κατοικίας αποτελεί βασικό ζήτημα, ιδιαίτερα για τους νέους που δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν οικονομικά προσιτή στέγη.
Ελλάδα: Πότε και πού έχουν προγραμματιστεί κινητοποιήσεις
Το κύμα κοινωνικής δυσαρέσκειας έχει ήδη εκδηλωθεί και στην Ελλάδα, όπου φοιτητές πραγματοποίησαν κινητοποίηση στην Αθήνα στις 13 Οκτωβρίου, διαμαρτυρόμενοι για τα υψηλά ενοίκια και το κόστος σπουδών.
Για σήμερα, Κυριακή 18 Οκτωβρίου, έχει ανακοινωθεί συγκέντρωση αλληλεγγύης προς τους Γάλλους μαθητές, στις 17:00 στα Προπύλαια, από την πρωτοβουλία «Αποβολή».
Ακολουθούν νέες κινητοποιήσεις:
- Δευτέρα 19 Οκτωβρίου: Συγκέντρωση συνταξιούχων στην Πρέβεζα, στις 10:30.
- Τρίτη 20 Οκτωβρίου: Συγκεντρώσεις συνταξιούχων στη Λιβαδειά, στις 11:00, και στη Λάρισα, στις 10:30.
- Τετάρτη 21 Οκτωβρίου: Πανελλαδική απεργία δασκάλων και νηπιαγωγών, με συγκέντρωση στις 12:00 στα Προπύλαια και στις 11:30 στο Άγαλμα Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη. Η ΟΛΜΕ έχει ανακοινώσει επίσης στάση εργασίας.
- Τετάρτη 25 Νοεμβρίου: Πανελλαδική 24ωρη απεργία της ΑΔΕΔΥ, με αιτήματα αυξήσεις μισθών, προσλήψεις και μέτρα κατά της ακρίβειας και της στεγαστικής κρίσης. .
Με πληροφορίες από BBC, Guardian, France24
