Έρευνα που πραγματοποίησε το πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης σε απομονωμένο νησί της Βαλτικής Θάλασσας, δίνει περισσότερες απαντήσεις για τη συνύπαρξη των προϊστορικών ανθρώπων με τους λύκους.
Για να φέρουν σε πέρας την έρευνά τους σχετικά με την εξημέρωση των λύκων, ερευνητές ταυτοποίησαν υπολείμματα των θηλαστικών, που χρονολογούνται πριν από περίπου 3.000 έως 5.000 χρόνια στο σουηδικό νησί Stora Karlsö.
Το εύρημα χαρακτηρίζεται ως «αξιοσημείωτο», επειδή το συγκεκριμένο νησί είναι τελείως απομονωμένο και δεν διέθετε ποτέ γηγενή θηλαστικά της στεριάς. Καθώς οι λύκοι δεν θα μπορούσαν ποτέ να φτάσουν εκεί μόνοι τους διασχίζοντας την ανοιχτή θάλασσα, οι επιστήμονες κατέληξαν σε ένα εντυπωσιακό συμπέρασμα, ότι οι άνθρωποι της εποχής τούς μετέφεραν εκεί με βάρκες.
Scientists discovered ancient wolves on a tiny Baltic island where they could only have been brought by humans, suggesting an unexpectedly close relationship between people and wolves thousands of years ago. Evidence indicates the wolves were fed, possiblyhttps://t.co/Zjtdg0mAp8
— Michael W. Deem (@Michael_W_Deem) July 6, 2026
Τι έδειξε η έρευνα για τη σχέση των ανθρώπων με τους λύκους
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), διεξήχθη από ερευνητές ιδρυμάτων, όπως το Ινστιτούτο Francis Crick, το Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, το Πανεπιστήμιο του Άμπερντιν και το Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας. Τα ευρήματά τους υποδηλώνουν ότι οι προϊστορικές κοινότητες διαχειρίζονταν ή φρόντιζαν τους λύκους με τρόπους που μέχρι σήμερα σπάνια είχαμε φανταστεί.
Επιστρέφοντας στο ερευνητικό πεδίο, οι μελετητές εντόπισαν τα οστά στο σπήλαιο Stora Förvar, έναν αρχαιολογικό χώρο στο νησί Stora Karlsö, ο οποίος χρησιμοποιούνταν εντατικά από κυνηγούς φωκών και ψαράδες κατά τη Νεολιθική Εποχή και την Εποχή του Χαλκού, χιλιάδες χρόνια πριν από την εμφάνιση του σύγχρονου πολιτισμού.
Το νησί έχει έκταση μόλις 2,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η ανάλυση του DNA στα οστά δύο ζώων επιβεβαίωσε ότι επρόκειτο για καθαρόαιμους λύκους και όχι για σκύλους, καθώς δεν βρέθηκε καμία γενετική πρόσμειξη με σκύλο. Παρά το γεγονός όμως ότι ήταν γενετικά λύκοι, τα ζώα αυτά εμφάνιζαν συμπεριφορές και χαρακτηριστικά που μαρτυρούν ότι ζούσαν σε απόσταση αναπνοής από τον άνθρωπο.
#Science 5,000-year-old wolves found on remote island rewrite what we know about domestication https://t.co/Ss4xTTIaEn
— George Mentz JD MBA CWM (@GeorgeMentz) July 6, 2026
Στοιχεία μιας κοινής ζωής με τους λύκους
Μεταξύ άλλων, πηγή του πρώτου στοιχείου για τη συνύπαρξη των ανθρώπων με τους λύκους, προήλθε από ανάλυση ισοτόπων, μια τεχνική που αποκαλύπτει τις διατροφικές συνήθειες ενός ζώου κατά τη διάρκεια της ζωής του. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι λύκοι αυτοί κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες θαλάσσιας πρωτεΐνης, κυρίως φώκιες και ψάρια. Η διατροφή τους, δηλαδή, ταυτιζόταν απόλυτα με εκείνη των ανθρώπων του νησιού, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι άνθρωποι τους έτρεφαν.
Επιπλέον, οι λύκοι αυτοί ήταν μικρότεροι σε μέγεθος από τους τυπικούς λύκους της ηπειρωτικής χώρας. Η γενετική ανάλυση έδειξε επίσης εξαιρετικά χαμηλή γενετική ποικιλομορφία, χαμηλότερη από οποιονδήποτε άλλο αρχαίο λύκο που έχει μελετηθεί ποτέ. Αυτό το φαινόμενο συναντάται συχνά σε απομονωμένους πληθυσμούς ή σε ζώα που υφίστανται επιλεκτική εκτροφή από τον άνθρωπο.
«Η ανακάλυψη αυτών των λύκων σε ένα τόσο απομακρυσμένο νησί είναι εντελώς απροσδόκητη», δήλωσε ο Δρ. Λίνους Γκίρντλαντ-Φλινκ από το Πανεπιστήμιο του Άμπερντιν. «Φαίνεται πως ζούσαν δίπλα στους ανθρώπους, έτρωγαν το φαγητό τους και βρίσκονταν σε ένα μέρος όπου θα μπορούσαν να έχουν φτάσει μόνο με πλωτό μέσο. Αυτό συνθέτει μια πολύ πιο περίπλοκη εικόνα για τη σχέση του προϊστορικού ανθρώπου με τον λύκο».
Ένας τραυματισμένος λύκος που επιβίωσε χάρη στην ανθρώπινη φροντίδα
Οι ερευνητές, παράλληλα, διαπίστωσαν, σε μεμονωμένη περίπτωση, πως ένας λύκος που είχε υποστεί σοβαρό κάταγμα στο πόδι του, είχε καταφέρει να επιβιώσει χάρη σε ανθρώπινη φροντίδα.
Υπό φυσιολογικές συνθήκες στη φύση, ένας τέτοιος τραυματισμός θα είχε καταδικάσει το ζώο, καθώς δεν θα μπορούσε να κυνηγήσει και να τραφεί. Κι όμως, όπως διαπίστωσαν στην έρευνά τους, το θηλαστικό έζησε για αρκετό καιρό μετά τον τραυματισμό του, σε βαθμό που το οστό είχε αρχίσει να επουλώνεται, αφήνοντας ξεκάθαρα σημάδια στον σκελετό του. Οι ερευνητές εικάζουν ότι αυτό αποτελεί ισχυρή ένδειξη πως το ζώο δέχθηκε κάποιου είδους φροντίδα από τους ανθρώπους ή, τουλάχιστον, ζούσε σε ένα προστατευμένο περιβάλλον όπου δεν χρειαζόταν να κυνηγά για να επιβιώσει.
Αξίζει να αναφερθεί πως, μέχρι σήμερα, η επιστήμη έβλεπε τη σχέση ανθρώπου και λύκου αποκλειστικά μέσα από το πρίσμα της εξέλιξης του σκύλου. Κοινώς, η θεωρία ήθελε τους λύκους να πλησιάζουν σταδιακά τους ανθρώπινους καταυλισμούς για τροφή και, μέσω μιας μακράς διαδικασίας χιλιάδων ετών, να μεταλλάσσονται στους σημερινούς σκύλους.
Οι λύκοι του Stora Karlsö, όμως, ανατρέπουν αυτό το γραμμικό σενάριο. Αν και δεν μπορεί ακόμα να προσδιοριστεί αν ήταν εντελώς ήμεροι ή αν ζούσαν σε κάποιου είδους αιχμαλωσία από τους ανθρώπους της εποχής, η παρουσία τους στο νησί αποδεικνύει μια οργανωμένη συνύπαρξη.
«Ήταν έκπληξη -για εμάς- το γεγονός ότι επρόκειτο για λύκους και όχι για σκύλους», εξήγησε ο Πόντους Σκόγκλουντ, επικεφαλής του Εργαστηρίου Αρχαίας Γονιδιωματικής στο Ινστιτούτο Francis Crick. «Αυτό ανοίγει την πιθανότητα οι άνθρωποι σε ορισμένα περιβάλλοντα να κρατούσαν λύκους στους οικισμούς τους επειδή έβλεπαν σε αυτούς κάποια χρησιμότητα ή αξία».
Με πληροφορίες από πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης
