Με έντονες αντιδράσεις υποδέχθηκαν ευρωβουλευτές και περιβαλλοντικές οργανώσεις την έγκριση από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (Ευρωκοινοβουλίου) της πρότασης Κανονισμού για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές σε φυτά και τρόφιμα.
Ο Νικόλας Φαραντούρης ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος καταψήφισε τον Κανονισμό, έκανε λόγο για «ισχυρό πλήγμα» στη διατροφική αλυσίδα, στο περιβάλλον και στο δικαίωμα των πολιτών να γνωρίζουν τι τρώνε, επισημαίνοντας ότι τα νέα μεταλλαγμένα τρόφιμα θα μπορούν να φτάνουν στο ράφι χωρίς υποχρεωτική σχετική ένδειξη στην ετικέτα.
Την ίδια ώρα, περιβαλλοντικές οργανώσεις κατηγορούν την πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι αγνόησε τις ανησυχίες πολιτών και αγροτών, στηρίζοντας τα συμφέροντα των εταιρειών βιοτεχνολογίας. Ενώ προειδοποιούν για κινδύνους επιμόλυνσης, απώλεια ελέγχου στην αγροτική παραγωγή, ενίσχυση των πατεντών και υπονόμευση του δικαιώματος των καταναλωτών στην ενημέρωση.
Νικόλας Φαραντούρης: «Δεν θα ξέρουμε τι τρώμε»
Εγκρίθηκε απ’ την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο η πρόταση Κανονισμού για «Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές» σε φυτά και τρόφιμα μετά την έγκριση από το Συμβούλιο Υπουργών των Κρατών Μελών.
Ο Κανονισμός προβλέπει ότι δεν είναι υποχρεωτική η ένδειξη «μεταλλαγμένο» στην ετικέτα για τρόφιμα που έχουν υποστεί μέχρι και 20 γονιδιωματικές μεταλλάξεις: «Πρόκειται για ένα ισχυρό πλήγμα στη διατροφική αλυσίδα, στο περιβάλλον και στο δικαίωμα του πολίτη να ξέρει τι τρώει. Ο Κανονισμός προβλέπει ότι δεν θα αναγράφεται στην ετικέτα των μεταλλαγμένων τροφίμων στο ράφι του σούπερ μάρκετ ότι είναι μεταλλαγμένα! Γι’ αυτό και οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ καταψηφίσαμε», εξηγεί ο Ν. Φαραντούρης
Σε δηλώσεις του απ’ το Στρασβούργο αμέσως μετά τη ψηφοφορία, ο ίδιος χαρακτήρισε την απόφαση «απαράδεκτη» για πολλούς λόγους: Πρώτον, στερεί απ’ τους πολίτες το δικαίωμα της επιλογής: «να γνωρίζουμε τί τρώμε και να επιλέγουμε εάν θέλουμε να το καταναλώσουμε ή όχι». Επικαλούμενος τις επιστημονικές θέσεις περιβαλλοντολλόγων, ο Ν. Φαραντούρης προτάσσει ως δεύτερο λόγο, το γεγονός, ότι, τα γενετικά τροποποιημένα φυτά επεκτείνονται ραγδαία στη φύση, επιμολύνοντας τοπικά οικοσυστήματα και «κανιβαλίζοντας» τοπικές ποικιλίες.
Τρίτον, δεν έχουν αποσαφηνιστεί οι επιπτώσεις στη διατροφική αλυσίδα και την υγεία. Και τέλος, αναφέρει ως σημαντικό λόγο για την «απαράδεκτη απόφαση του ευρωκοινοβουλίου, «τη δημιουργία ολιγοπωλιακών και μονοπωλιακών συνθηκών με τη συγκέντρωση πατεντών μεταλλαγμένων τροφίμων στα χέρια μιας χούφτας διεθνών εταιρειών που ελέγχουν τη διεθνή αγροτική παραγωγή και την παγκόσμια διατροφή».
Όπως καταγγέλει ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, «το Συμβούλιο Υπουργών – με τη συμμετοχή και ευθύνη και της Ελληνικής Κυβέρνησης – και σήμερα οι ευρωβουλευτές που υπεψήφισαν, παραδέχονται επισήμως ότι “ο Κανονισμός αποσκοπεί στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας”, στερώντας στον καταναλωτή το δικαίωμά του να ξέρει τι τρώει. Εμείς υπερασπιζόμαστε το πιάτο του Έλληνα και Ευρωπαίου πολίτη. Αυτή τη φορά κέρδισαν τα λόμπι. Μια μάχη χάθηκε. Ο πόλεμος συνεχίζεται».
Η απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών – Υπέρ η Ελλάδα που έσπασε την πάγια θέση της
Σε δηλώσεις του στις 26 Ιανουαρίου 2026 στη LiFO, ο Νικόλας Φαραντούρης είχε προειδοποιήσει ότι η επικείμενη απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών για τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές [που ελήφθη στις 21 Απριλίου 2026], ανοίγει την πόρτα σε νέα μεταλλαγμένα φυτά, τα οποία μπορεί να φτάσουν στο πιάτο μας χωρίς να το γνωρίζουμε.
Εξισώνοντας μια κατηγορία τέτοιων φυτών (φυτά NGT-1) με τα συμβατικά, αποδυναμώνονται οι μέχρι σήμερα υφιστάμενες δικλείδες ασφαλείας ενημέρωσης των καταναλωτών (μη υποχρέωση επισήμανσης) και ελέγχου (μη υποχρέωση επαλήθευσης των απογόνων τέτοιων φυτών)».
Εξάλλου, σε δηλώσεις του απ’ τις Βρυξέλλες είχε τονίσει ότι: «Η κυβέρνηση “έσπασε” για πρώτη φορά την πάγια θέση της χώρας μας κατά των μεταλλαγμένων φυτών και υπερψήφισε τη συμφωνία, αγνοώντας τις ανησυχίες που έχουν εκφράσει αγρότες, παραγωγοί, επιστήμονες και η κοινωνία των πολιτών. Ως μέλος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας των Τροφίμων (ENVI) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα αντιταχθώ στη συμφωνία και θα συνεχίσω να προασπίζομαι την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών, όπως πράττω σταθερά από την πρώτη μέρα εκλογής μου», είχε σημειώσει ο Έλληνας ευρωβουλευτής.
Greenpeace – Σιτώ Αιγίλοπας: Αγνόησαν πολίτες και αγρότες
Οι οργανώσεις Greenpeace-Σιτώ Αιγίλοπας που είχαν βγει μπροστά με στο θέμα της δεύτερης γενιάς μεταλλαγμένων με καμπάνιες και κινητοποιήσεις για να μην περάσει η νέα νομοθεσία, καταγγέλλουν ότι η πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αγνόησε το δικαίωμα των καταναλωτών και των αγροτών στην ενημέρωση και την ασφάλεια της τροφής, υπερψηφίζοντας τη νομοθεσία για τα νέα μεταλλαγμένα φυτά.
Οι οργανώσεις προειδοποιούν ότι ο Κανονισμός ανοίγει τον δρόμο για την κυκλοφορία γενετικά τροποποιημένων προϊόντων χωρίς επαρκή ιχνηλασιμότητα και επισήμανση, αφήνοντας παράλληλα εκτεθειμένους τους αγρότες απέναντι στις πατέντες μεγάλων πολυεθνικών και το περιβάλλον απέναντι στον κίνδυνο επιμολύνσεων.
Όπως σημειώνουν, η απόφαση αυτή δεν βάζει τέλος στις αντιδράσεις, αλλά αντίθετα ενισχύει την ανάγκη κοινής πίεσης από πολίτες, οργανώσεις, αγρότες και φορείς της βιομηχανίας τροφίμων, ώστε να μη χαθούν το δικαίωμα στην ενημέρωση, η δυνατότητα καλλιέργειας μη γενετικά τροποποιημένων φυτών και η προστασία της ποιότητας των ελληνικών προϊόντων.
Στην κοινή ανακοίνωσή που εξέδωσαν μετά την ψηφοφορία που άνοιξε την πόρτα στα νέα μεταλλαγμένα καταγράφονται τα εξής: «Χθες πραγματοποιήθηκε η καθοριστική ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τον Κανονισμό για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές.
Η πλειοψηφία των ευρωβουλευτών και ευρωβουλευτριών στήριξαν τις εταιρείες και τα κέρδη τους, και όχι τους πολίτες. Οι εκπρόσωποί μας αγνόησαν επιστημονικές προειδοποιήσεις, δεν υπερασπίστηκαν την προστασία της υγείας και της γεωργίας μας και δεν διασφάλισαν το δικαίωμά μας να γνωρίζουμε τι τρώμε. Αντίθετα, άφησαν έκθετους τόσο τους αγρότες απέναντι στην επιβολή πατεντών από μεγάλες πολυεθνικές όσο και το ίδιο το περιβάλλον απέναντι σε πιθανές επιμολύνσεις από γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες».
«Στην πλειοψηφία τους οι ευρωβουλευτές του κυβερνώντος κόμματος αποφάσισαν σήμερα, με την ψήφο τους, να υπερασπιστούν τα συμφέροντα των εταιρειών και όχι των πολιτών. Είναι θλιβερό ότι η χώρα μας τάσσεται για πρώτη φορά επίσημα υπέρ των μεταλλαγμένων και μας προκαλεί απορία το γεγονός αυτό, καθώς τίθεται σε άμεσο κίνδυνο το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ελληνικών προϊόντων, που είναι η ποιότητά τους», δήλωσαν οι οργανώσεις. «Ο αγώνας δεν σταματά εδώ, αντίθετα, δυναμώνει. Μπορούμε να σταματήσουμε την έλευση των μεταλλαγμένων στην Ελλάδα, όπως είχαμε καταφέρει και πριν από 20 χρόνια. Είναι στο χέρι όλων μας – πολιτών, οργανώσεων, αγροτών και της βιομηχανίας τροφίμων – να ενωθούμε και να μην δεχτούμε την εφαρμογή του Κανονισμού στην Ελλάδα.»
Τι απορρίφθηκε και γιατί η έκβαση ήταν προδιαγεγραμμένη
Σύμφωνα με τις τρεις οργανώσεις που παρακολουθούν από κοντά το θέμα, η πλειοψηφία των Ευρωβουλευτών απέρριψε τις τροπολογίες που είχαν κατατεθεί, με τις οποίες διασφαλιζόταν η σαφής εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας (98/44/ΕΚ), καθώς και οι τροπολογίες που προέβλεπαν την ιχνηλασιμότητα, τις μεθόδους ανίχνευσης, τη συνύπαρξη και την επισήμανση των προϊόντων και υιοθέτησε τον Κανονισμό.
«Η έκβαση φάνηκε προδιαγεγραμμένη από την ψηφοφορία στην επιτροπή περιβάλλοντος του Ευρωκοινοβουλίου (ENVI) τη Δευτέρα, όπου οι Ευρωβουλευτές μέλη της επιτροπής περιβάλλοντος επέλεξαν να απέχουν από το να αναλάβουν την ευθύνη της ψήφου τους και άφησαν αναπληρωματικά μέλη, μη ενημερωμένα για το θέμα, να ψηφίσουν στη θέση τους, σύμφωνα με τις γραμμές των ευρωπαϊκών (και εθνικών) κομμάτων τους.
Αυτό το παράδειγμα ακολούθησαν και οι Έλληνες Ευρωβουλευτές, αφού όλοι εκτός από έναν, απείχαν. Το σκηνικό στην επιτροπή συμπλήρωναν λομπίστες των εταιρειών που προωθούν τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές, οι οποίοι στέκονταν όρθιοι στο πίσω μέρος της αίθουσας, ενώ όταν τελείωσε η ψηφοφορία δεν παρέλειψαν να ανοίξουν σαμπάνια στον κάτω όροφο του Κοινοβουλίου και να στείλουν ευχαριστήρια email στους ευρωβουλευτές που υπερψήφισαν τον Κανονισμό».
«Η απόφαση αυτή δεν μας σταματά»
Όπως αναφέρουν οι οργανώσεις, «η απόφαση αυτή δεν μας σταματά. Ενώ για πρώτη φορά ελληνική κυβέρνηση ψηφίζει υπέρ των μεταλλαγμένων (τον Δεκέμβριο του 2025), φορείς, οργανώσεις και η κοινωνία θα συνεχίσουμε να ασκούμε σαφή και διαρκή πίεση προς την κυβέρνηση και την ΕΕ, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπονομευθούν τα δικαιώματα των πολιτών στην ενημέρωση, των αγροτών στην καλλιέργεια φυτών μη γενετικά τροποποιημένων, η ασφάλεια της τροφής μας και η προστασία του περιβάλλοντος.
Οι οργανώσεις συμπληρώνουν: «Μετά από δεκαετίες υποσχέσεων για εξαιρετική καινοτομία, πλούσιες σοδειές και αντοχή σε πλημμύρες και ξηρασία, η πραγματικότητα είναι ότι καμία από τις λίγες γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες που καλλιεργούνται παγκοσμίως δεν έχει ανταποκριθεί στις προσδοκίες – ακόμη και σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, όπου είναι σχεδόν εντελώς ανεξέλεγκτες.
Αυτό είναι το πιο πρόσφατο παράδειγμα της προσπάθειας απορρύθμισης της ΕΕ, όπου οι πρώτοι κανόνες που καταργούνται είναι εκείνοι που προστατεύουν τη φύση και τους καταναλωτές. Οι μόνοι νικητές σήμερα είναι οι πολυεθνικές εταιρείες βιοτεχνολογίας, οι οποίες ενισχύουν περαιτέρω τον έλεγχό τους στην τροφική αλυσίδα».
Ποιοι ψήφισαν τι
Στο σύνολο, οι ευρωβουλευτές ψήφισαν υπέρ των νέων μεταλλαγμένων με 431 ψήφους. Κατά των νέων μεταλλαγμένων ψήφισαν 201, ενώ απείχαν 29.
Οι Έλληνες ευρωβουλευτές και ευρωβουλεύτριες της Νέας Δημοκρατίας ψήφισαν υπέρ του Κανονισμού εκτός του Μανώλη Κεφαλογιάννη που ψήφισε κατά. Ειδικότερα υπέρ των νέων μεταλλαγμένων ψήφισαν οι Ευρωβουλευτές και Ευρωβουλεύτριες: Γιώργος Αυτιάς, Βαγγέλης Μεϊμαράκης, Ελίζα Βόζεμπεργκ, Δημήτρης Τσιόδρας, Ελεονώρα Μελέτη, Φρέντης Μπελέρης, Αφροδίτη Λατινοπούλου.
Κατά των νέων μεταλλαγμένων οι: Μανώλης Κεφαλογιάννης, Σάκης Αρναούτογλου, Γιάννης Μανιάτης, Νίκος Φαραντούρης, Νίκος Παπανδρέου, Κώστας Αρβανίτης, Έλενα Κουντουρά, Δημήτρης Παπαδάκης, Λευτέρης Νικολάου-Αλαβάνος, Μαρία Ζαχαρία, Μανώλης Φράγκος, Νίκος Παππάς.
Απείχαν από την κεντρική ψηφοφορία οι: Γαλάτω Αλεξανδράκη και Νίκος Αναδιώτης.
